Theo một nông dân ở phường Thường Lạc (Đồng Tháp), cá linh thời điểm này còn rất nhỏ (cá cám), chưa bắt được. Dự kiến khoảng hơn 2 tuần nữa mới có cá linh non.

Dù cá linh chưa lên đồng và còn ở dạng cá cám, nhưng đã có nhiều tranh luận về việc có nên tận diệt đánh bắt cá linh non hay không?

Chính quyền nói sẽ tuần tra, kiểm soát đánh bắt trái phép

Ông Bùi Thanh Tiền - Chủ tịch UBND phường Thường Lạc (Đồng Tháp) - cho biết địa phương đã lên kế hoạch tuyên truyền, tăng cường tuần tra, kiểm soát đánh bắt trái phép để xử lý. Theo ông Tiền, phường sẽ mời các hộ dân làm nghề đặt đáy trên sông đến để làm việc và có biên bản cụ thể, yêu cầu người dân cam kết cùng chung tay bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Tương tự, bà Nguyễn Thị Phướng - Chủ tịch UBND xã Nhơn Hội (tỉnh An Giang) - thông tin xã có vị trí giáp Campuchia và cũng là nơi đón mùa nước nổi từ thượng nguồn đổ về.

Theo bà Phướng, người dân sống bằng nghề "mưu sinh mùa lũ" ở địa phương đã chuẩn bị các ngư cụ để đánh các sản vật như cá đồng, tôm, tép, cá linh, cua đồng…

Để quản lý, khai thác cá mùa nước nổi, UBND xã Nhơn Hội đã ban hành kế hoạch tuần tra, kiểm soát việc khai thác thủy sản bằng ngư cụ cấm, mắt lưới không vượt phép quy định để bảo vệ nguồn lợi thủy sản trên địa bàn xã và vùng lân cận đầu nguồn An Giang.

Bà Phướng cho hay các đơn vị liên quan đã tổ chức 2 buổi họp và xây dựng các bảng pano tuyên tuyền để người dân chung tay bảo vệ nguồn lợi thủy sản, không khai thác thủy sản theo hướng tận diệt.

"Chúng tôi đặc biệt ra quân tuần tra, kiểm tra việc khai thác thủy sản bằng ngư cụ cấm trước và trong mùa lũ để bảo vệ nguồn lợi thủy sản tự nhiên. Các hộ dân cũng cam kết không khai thác thủy sản bằng ngư cụ cấm", bà Phướng nói.

Đừng đánh đổi "mùa cá linh" lấy lợi ích trước mắt

Một cán bộ thủy sản ở miền Tây cho biết đã có những quy định rất cụ thể về kích thước mắt lưới tối thiểu đối với những ngư cụ để khai thác nguồn lợi thủy sản ở vùng nội địa. Trong đó, quy định chi tiết loại ngư cụ, kích thước mắt lưới. Chẳng hạn như lưới vây; đăng, nò, sáo, kích thước 18mm; lưới rê (lưới bén hoặc tên gọi khác tùy theo vùng miền), kích thước 40mm; vó, rớ, kích thước 20mm; chài các loại, kích thước 15mm. Riêng cá linh, quy định lưới rê đánh bắt là 15mm.

Theo TS Trần Hữu Hiệp (chuyên gia kinh tế), những diễn biến thất thường của khí hậu, thời tiết, thủy văn cho thấy khả năng năm nay đồng bằng vắng bóng mùa nước nổi.

TS Hiệp cho biết theo kinh nghiệm dân gian, các nguồn lợi thủy sản đặc hữu của dòng Mekong như cá linh, các loại cá trắng theo mùa nước nổi sẽ ít hơn. 

Mấy năm qua, trước tác động tiêu cực từ cường độ hoạt động kinh tế quá mức, khai thác thủy sản theo kiểu "tận diệt" vì lợi ích trước mắt đã ảnh hưởng đến nguồn lợi thủy sản và sinh kế người dân.

Gần đây, nhiều người đã đánh bắt cá linh non một cách đại trà, tận diệt, nhất là trong thời điểm cá còn nhỏ và đang trên đường di chuyển về các vùng đầu nguồn sông Tiền, sông Hậu.

TS Hiệp thông tin, cá linh không chỉ là một sản vật mùa nước nổi mà còn là một mắt xích của hệ sinh thái thủy sinh và nguồn sinh kế của cộng đồng. Bắt cá linh non hôm nay là lấy đi cả nguồn lợi của mùa sau.

Theo TS Hiệp, về nguyên tắc, pháp luật thủy sản đã quy định rõ: khai thác trong "thời gian, khu vực cấm; khai thác loài hoặc cá thể dưới kích thước tối thiểu; sử dụng nghề, ngư cụ bị cấm" đều là khai thác thủy sản bất hợp pháp. Đáng chú ý, quy định hiện hành cũng cấm nhiều loại ngư cụ có tính tận diệt trong vùng nội địa, như lưới kéo và các loại lồng xếp.

"Riêng với cá linh, cần "quản lý theo mùa vụ và kích cỡ", không nên chỉ nhìn vào sản lượng khai thác trước mắt. Thực tế quản lý nguồn lợi trước đây từng quy định cá linh chỉ được khai thác sau ngày 31-8, và cá phải đạt chiều dài tối thiểu 50 mm", TS Hiệp nhấn mạnh.

TS Hiệp khuyến nghị các địa phương đầu nguồn sông Tiền, sông Hậu như An Giang, Đồng Tháp cần thống nhất một "luật chơi" liên tỉnh, công bố rõ mùa khai thác, kích cỡ cá được phép khai thác và ngư cụ được sử dụng; đồng thời tăng kiểm tra, xử lý nghiêm hành vi dùng ngư cụ tận diệt. 

Quan trọng hơn, cần chuyển từ tư duy "khai thác được bao nhiêu" sang "giữ được nguồn lợi bao lâu". Bảo vệ cá linh non chính là bảo vệ sinh kế và giá trị kinh tế của cả mùa nước nổi.

Cá linh đầu mùa đã về chợ với giá 250.000 đồng/kg

Vài ngày qua, tại các chợ đầu nguồn biên giới Tịnh Biên, Nhà Bàng, Châu Đốc đã xuất hiện cá linh đầu mùa, được bán với giá 220.000 - 250.000 đồng/kg.