Việt Nam tăng cường giám sát cửa khẩu

Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế cho hay theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), vi rút Nipah được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1999 tại Malaysia. Đến năm 2001, bệnh do vi rút này lần đầu được ghi nhận trên người tại Bangladesh, sau đó xuất hiện rải rác tại Ấn Độ.

Tuy chưa hình thành các ổ dịch lớn, bệnh có mức độ nguy hiểm cao, với tỉ lệ tử vong ở các ca nhập viện dao động từ 40-75%. Hiện nay bệnh chưa có vắc xin cũng như thuốc điều trị đặc hiệu cho cả người và động vật.

Thông tin từ hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm cho biết trong khoảng thời gian từ ngày 27-12-2025 đến ngày 26-1-2026, Ấn Độ ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do vi rút Nipah tại một bệnh viện ở bang Tây Bengal, trong đó có 2 trường hợp được xét nghiệm khẳng định dương tính.

Bệnh do vi rút Nipah được xếp vào nhóm bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm (nhóm A). Vi rút này chủ yếu lây truyền từ động vật sang người, trong đó tại Ấn Độ hiện nay nguồn lây chính được xác định là dơi ăn quả.

Ngoài ra, bệnh có thể lây qua việc tiếp xúc với thực phẩm, vật phẩm bị nhiễm vi rút và cũng có khả năng lây từ người sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của bệnh nhân.

Thời gian ủ bệnh của vi rút Nipah thường từ 4-14 ngày. Người nhiễm có thể xuất hiện các triệu chứng ban đầu như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng. Sau đó bệnh có thể tiến triển nhanh với các biểu hiện nặng hơn như chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức, lú lẫn và các dấu hiệu thần kinh, cho thấy tình trạng viêm não cấp tính.

Đến ngày 26-1-2026, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do vi rút Nipah. 

Để chủ động phòng chống dịch bệnh, Bộ Y tế đã chỉ đạo các địa phương tăng cường giám sát y tế tại cửa khẩu, kịp thời phát hiện các trường hợp nghi ngờ; đồng thời yêu cầu các cơ sở y tế chuẩn bị sẵn sàng phương án thu dung, cách ly, điều trị và kiểm soát nhiễm khuẩn.

Bộ Y tế cho biết sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình dịch bệnh trong nước và quốc tế, phối hợp với WHO và các quốc gia liên quan để kịp thời chỉ đạo triển khai các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp, hiệu quả, tránh bị động bất ngờ.

Phòng bệnh thế nào?

Để chủ động phòng, chống dịch bệnh do vi rút Nipah, Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện nghiêm các biện pháp sau:

1. Hạn chế đến khu vực có dịch bệnh do vi rút Nipah nếu không thực sự cần thiết.

2. Tự theo dõi sức khỏe, trong vòng 14 ngày kể từ khi về từ vùng dịch, nếu có các triệu chứng như: đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn, co giật cần liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất, hạn chế tiếp xúc với người khác, thông báo rõ tiền sử dịch tễ cho nhân viên y tế.

3. Đảm bảo vệ sinh thực phẩm: thực hiện "Ăn chín, uống sôi", rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn; không ăn, uống các loại trái cây có dấu hiệu bị động vật (dơi, chim) cắn hoặc gặm nhấm; tránh uống nước nhựa cây (như nhựa cây thốt nốt, nhựa dừa sống hoặc chưa qua chế biến).

4. Không tiếp xúc gần với động vật có khả năng lây truyền cao như là dơi ăn quả; thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi giết mổ, tiếp xúc với động vật.

5. Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người bệnh, vật phẩm ô nhiễm từ người bệnh; cần sử dụng khẩu trang, găng tay và đồ bảo hộ cá nhân khi chăm sóc, điều trị người nghi ngờ, mắc bệnh, sau đó rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.

Vi rút Nipah tái xuất tại Ấn Độ, nguy cơ xâm nhập Việt Nam?

Ổ dịch vi rút Nipah vừa xuất hiện tại Ấn Độ, buộc hàng trăm người phải cách ly và khiến các quốc gia trong khu vực nâng mức cảnh giác. Thái Lan đã triển khai sàng lọc y tế tại sân bay đối với hành khách đến từ vùng dịch.