Thay vì phải nhiều lần xếp hàng đóng tạm ứng, hoàn ứng khi đi khám, chữa bệnh, người bệnh tại Bệnh viện (BV) Đa khoa Hà Đông, Hà Nội đang được trải nghiệm dịch vụ "bảo lãnh viện phí", không dùng tiền mặt.

Mô hình thí điểm này giúp giảm thời gian chờ đợi cho người bệnh và tăng minh bạch chi phí trong quá trình khám và điều trị.

Tại sảnh khoa khám bệnh BV Đa khoa Hà Đông, các nhân viên phòng công tác xã hội hướng dẫn, tư vấn người bệnh và người nhà sử dụng ứng dụng bảo lãnh viện phí qua điện thoại thông minh.

Thông qua một ứng dụng, người bệnh sau khi nhập các thông tin như căn cước công dân, số điện thoại, họ tên... sẽ có thể đặt lịch khám tại BV, xem kết quả chẩn đoán hình ảnh, kết luận của bác sĩ.

Để sử dụng dịch vụ bảo lãnh viện phí, người sử dụng chỉ cần liên kết ứng dụng với ngân hàng, nạp tiền và sau đó thực hiện khám, điều trị mà không cần phải xếp hàng tạm ứng hay đóng viện phí.

* Bà Phạm Hải Hà (Trưởng phòng công tác xã hội BV Đa khoa Hà Đông, Hà Nội):

Người bệnh không phải xếp hàng tạm ứng viện phí

Là BV đầu tiên trên cả nước thí điểm bảo lãnh viện phí không dùng tiền mặt thông qua ứng dụng số, bước đầu chúng tôi ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực từ người bệnh lẫn nhân viên y tế.

Đến nay hệ thống đã bắt đầu chạy trôi chảy, tuy nhiên ứng dụng vẫn đang tiếp tục được hoàn thiện để bảo đảm chặt chẽ, thuận tiện hơn trước khi triển khai rộng rãi.

Cơ chế vận hành của việc bảo lãnh viện phí khá đơn giản. Người bệnh hoặc người nhà cài đặt ứng dụng VN Y Tế, chuyển tiền vào tài khoản bảo lãnh viện phí. Khi đến khám, người bệnh chỉ cần thông báo sử dụng hình thức bảo lãnh, toàn bộ chi phí khám chữa bệnh sẽ được trừ trực tiếp từ tài khoản này. Người bệnh không phải cầm tiền mặt, không phải xếp hàng đóng tạm ứng.

Bác sĩ cũng nhìn thấy được số tiền bảo lãnh để tư vấn mức khám phù hợp. Nếu thiếu, người nhà có thể chuyển thêm tiền từ xa vào tài khoản mà không cần phải mang tiền đến viện nộp như trước đây.

Toàn bộ chi phí, hóa đơn, bảng kê, kết quả cận lâm sàng đều được hiển thị minh bạch trên ứng dụng, giúp người bệnh dễ dàng theo dõi và đối chiếu. 

Hệ thống cho phép bảo lãnh "từ xa", không cần phải xuất trình ứng dụng tại quầy tiếp đón.

Với người cao tuổi, con cháu có thể thao tác trên ứng dụng từ xa, đăng ký bảo lãnh viện phí cho người thân. Khi người cao tuổi đến BV chỉ cần mang căn cước công dân đến quầy tiếp đón và thông báo đã bảo lãnh viện phí, nhân viên y tế cập nhật thông tin và đồng bộ. 

Người cao tuổi không phải xếp hàng đóng phí hay chờ để hoàn tất các dịch vụ kỹ thuật để hoàn lại tiền tạm ứng.

Khi đã bảo lãnh viện phí, người bệnh chỉ cần khám, lấy thuốc về. Số tiền viện phí sử dụng sẽ trừ trực tiếp trong "quỹ" tạm ứng. Trường hợp không sử dụng hết tiền, người bảo lãnh có thể hủy bảo lãnh, số tiền còn dư sẽ được "giải phóng" và quay lại tài khoản ngân hàng ngay lập tức.

Mô hình này vừa thuận tiện cho người bệnh và giúp bệnh viện giảm áp lực tại các quầy thu viện phí, hạn chế tiếp xúc trực tiếp, tăng tính minh bạch và chuẩn hóa quy trình. 

Trước đây người bệnh phải nhiều lần xếp hàng đóng - hoàn tạm ứng. Nay khám xong, ký xác nhận bảng kê là có thể về ngay, không còn cảnh chờ đợi mệt mỏi. 

BV đang hoàn thiện quy trình nội bộ, thống nhất giữa các khoa phòng trước khi triển khai đại trà. Trong thời gian thí điểm, BV tiếp tục tiếp nhận góp ý để hoàn thiện ứng dụng và quy trình vận hành.

* Ông Nguyễn Thành Vinh (Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Hà Đông):

70% bệnh nhân khám dịch vụ dùng bảo lãnh viện phí

Theo kết quả triển khai ban đầu có khoảng 70% bệnh nhân khám dịch vụ sử dụng bảo lãnh viện phí. Thời gian xử lý tại bộ phận tiếp đón và thu ngân giảm khoảng 30%, đặc biệt rút ngắn đáng kể thời gian tạm ứng và hoàn ứng.

Việc áp dụng mô hình không ảnh hưởng đến quy trình hoạt động chung của BV. Qua khảo sát, tỉ lệ hài lòng của người bệnh và người nhà đạt 100%.

Về phía BV giảm đáng kể khối lượng công việc cho bộ phận thu ngân và kế toán; quy trình thanh toán được tự động hóa, hạn chế sai sót; hệ thống vận hành ổn định, không ảnh hưởng đến hoạt động khám chữa bệnh. 

Người dân có thể tự đăng ký bảo lãnh viện phí với ngân hàng trong hệ thống được bảo lãnh viện phí tùy theo hạn mức lựa chọn. Bộ Y tế đang thí điểm mô hình này với một ngân hàng, thời gian tới sẽ mở rộng mô hình này với nhiều ngân hàng hơn, giúp việc bảo lãnh trở nên thuận tiện, dễ dàng hơn.

* Ông Nguyễn Huy Lương (Phó cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh Bộ Y tế):

Giảm thủ tục hành chính khi đến BV

Hiện nay hầu hết các BV, từ công lập đến tư nhân, từ tuyến tỉnh đến tuyến trung ương người bệnh vẫn phải tạm ứng viện phí trước khi điều trị.

Điều này xảy ra ngay cả với người có thẻ bảo hiểm y tế, dù đã có nhiều chỉ đạo yêu cầu không thu tạm ứng và cắt giảm thủ tục hành chính trong khám chữa bệnh.

Không ít trường hợp dù có tiền trong tài khoản ngân hàng nhưng khi đang nằm viện, người bệnh không đủ điều kiện về sức khỏe hoặc thủ tục để tự thực hiện giao dịch thanh toán.

Vì vậy cổng bảo lãnh viện phí là giải pháp nhân văn và phù hợp. Mô hình này giúp người bệnh yên tâm nhập viện, không phải tạm ứng hay hoàn ứng nhiều lần, đồng thời chủ động hơn về tài chính.

* Bà Đào Thị Hải (40 tuổi, Hà Nội):

Mọi khoản thu rất rõ ràng, minh bạch

Bình thường mỗi lần đi khám, đặc biệt là buổi sáng BV thường rất đông, sau khi được tiếp đón tôi phải xếp hàng để đóng tiền khám bệnh, xét nghiệm, chụp chiếu... 

Khi trong người đang mệt, việc đi lại, xếp hàng cũng rất khó khăn. Chưa kể khi ở phòng khám, bác sĩ chỉ định thực hiện thêm xét nghiệm hay chụp chiếu gì phải quay lại để đóng tiền.

Khi thực hiện bảo lãnh viện phí, tôi không phải mang theo tiền mặt và không phải di chuyển nhiều lần giữa các quầy thu viện phí. Mọi khoản thu đều được hiển thị rõ ràng trên ứng dụng từ công khám, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh đến phần bảo hiểm y tế chi trả và phần người bệnh đồng chi trả. Nhờ đó người bệnh dễ dàng theo dõi, đối chiếu.

* Ông Lê Hoàng Phúc (Trưởng phòng kế hoạch tổng hợp BV Đa khoa trung ương Cần Thơ):

Kiện toàn hệ thống để kết nối, liên thông dữ liệu

Hiện các BV tại Cần Thơ đã triển khai hồ sơ bệnh án điện tử, tại một số BV hệ thống HIS (hệ thống quản lý thông tin BV) đã tích hợp và liên thông được với các ngân hàng nên việc triển khai sẽ có nhiều thuận lợi.

Tuy nhiên có một số vấn đề cần phải thực hiện khi triển khai cổng bảo lãnh viện phí, giúp người bệnh không phải tạm ứng viện phí như HIS cần phải được kiện toàn, nâng cấp nhằm đảm bảo có thể liên thông với cổng bảo lãnh viện phí của Bộ Y tế.

Cần có quy trình bảo lãnh, đối soát viện phí chính xác giữa HIS với các tài khoản ngân hàng khác nhau, nhằm đảm bảo thông tin chính xác, không gây thất thoát cho BV cũng như cho người bệnh. Song song đó hạ tầng công nghệ thông tin phải được đầu tư đồng bộ nhằm đảm bảo liên thông dữ liệu không bị ngắt quãng.

* Bà Trương Phạm Hoàng Quyên (Trưởng phòng kế hoạch tổng hợp BV Đà Nẵng):

Giảm áp lực cho ca bệnh nặng, chi phí điều trị lớn

Tại BV, việc cấp cứu, điều trị vẫn được triển khai ngay cả khi người bệnh chưa tạm ứng viện phí. Thực tế có những người bệnh đã được sử dụng nhiều dịch vụ kỹ thuật cao, chi phí điều trị lớn nhưng không qua khỏi.

Khi đó việc thanh toán viện phí gặp không ít khó khăn. Ngoài thủ tục, vấn đề tâm lý của gia đình người bệnh cũng là một trở ngại lớn.

Sau khi người bệnh tử vong, thân nhân thường cần thời gian để hoàn tất công tác hậu sự, sau đó mới quay lại BV để giải quyết các khoản chi phí điều trị.

Hiện các quy định pháp luật liên quan xử phạt tình trạng trốn nợ viện phí chưa thực sự rõ ràng nên người bệnh hoặc thân nhân không quay lại thanh toán sau điều trị gây khó khăn cho BV.

Bảo lãnh viện phí sẽ mang lại nhiều thuận lợi, đặc biệt trong các tình huống bệnh nặng, nguy kịch, chi phí điều trị lớn, có thể giúp giảm áp lực phải tạm ứng viện phí ngay từ đầu, qua đó tạo điều kiện để việc cấp cứu, điều trị được triển khai nhanh chóng, kịp thời hơn.

Từ năm 2026 sẽ thực hiện lộ trình miễn viện phí toàn dân ra sao?

Bộ Y tế đang xây dựng đề án miễn viện phí toàn dân theo 3 giai đoạn, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 người dân được miễn chi phí khám chữa bệnh cơ bản trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế.