Ba thế kỷ nhân loại mơ xe bay - Kỳ cuối: Roadster chưa đến tay khách hàng đã 'mãnh hổ nan địch quần hồ'

Sự thật thế nào vẫn còn đợi tài năng Elon Musk và Tesla. Nhưng rõ ràng mẫu xe bay của siêu tỉ phú Mỹ đang có những đối thủ cạnh tranh. Chừng mực như Nhân Dân Nhật Báo cũng đăng xã luận kêu gọi Trung Quốc xem cuộc trình diễn này là xúc tác cho cạnh tranh toàn cầu.

Xe bay kết hợp công nghệ... tên lửa

Bài viết kêu gọi thay vì lo ngại xe bay Tesla Roadster minh chứng cho bứt phá của công nghệ Mỹ so với Trung Quốc, thì chỉ nên xem nó như động lực cạnh tranh. 

Năng lực công nghệ của đất nước hơn 1 tỉ dân đã được thể hiện qua hơn một phần ba bằng sáng chế ô tô trên thế giới là từ Trung Quốc. Bài báo dẫn chứng hàng loạt đột phá mạnh mẽ của công nghệ đất nước này như kỷ lục tốc độ xe, số km nhiều nhất mà pin xe chạy được, sạc siêu tốc, ô tô bay và hệ thống lái tự động…

Rõ ràng các hãng xe Trung Quốc thể hiện là đối thủ đáng gờm. Họ từng chậm chân rất xa trong lịch sử phát triển ô tô truyền thống so với Mỹ, nhưng ở thời xe điện, tự động hóa và ô tô, taxi bay thì Trung Quốc có thể tự tin.

Nhắc tới Elon Musk, nhiều người nghĩ ngay đến SpaceX với những pha trình diễn phóng tàu vũ trụ Starship hoành tráng. Thậm chí, người ta còn nói ông là "người sao Hỏa" khi đeo đuổi kế hoạch như viễn tưởng: đưa một triệu người trái đất lên "thuộc địa hóa" Hỏa tinh ngay trong thập niên thứ 4 của thế kỷ 21...

Tuy nhiên, sự thật là doanh nhân giàu nhất thế giới này không "điên" đến mức chỉ kinh doanh vũ trụ. Ngay sau khi thành lập SpaceX năm 2002, chỉ hai năm sau, ông ta đã sớm tham gia Tesla và nắm quyền lãnh đạo công ty này. Trước đó vào năm 2003, Tesla được sáng lập bởi Martin Eberhard và Marc Tarpenning. Ý tưởng thành lập được cho là bắt đầu từ hãng xe khổng lồ General Motors "khai tử" chương trình ô tô điện của mình.

Tham gia Tesla, Elon Musk đã đầu tư 6,36 triệu USD và dẫn đầu vòng gọi vốn Series A của công ty để trở thành chủ tịch Tesla. Trải nhiều lục đục nội bộ và kinh doanh thăng trầm, công ty này tưởng đã phá sản nhưng tiếp tục vươn lên trở thành hãng xe điện với các mẫu đột phá được thương mại hóa thành công.

Khoảng năm 2018, Elon Musk mới bắt đầu thực hiện chương trình phát triển ô tô bay, chậm chân hơn nhiều mẫu xe của các hãng khác. Trên nền tảng Tesla, siêu tỉ phú Mỹ quy tụ thêm năng lực của các kỹ sư Lamborghini và SpaceX để kết hợp tinh hoa công nghệ chế tạo xe đỉnh cao và tên lửa.

Đây cũng là thời điểm siêu tỉ phú gây sốc bằng sự kiện phóng chiếc Tesla Roadster "màu anh đào nửa đêm" của mình lên vũ trụ với tên lửa Falcon Heavy ngày 6-2-2018.

Cụ thể về chương trình phát triển ô tô bay, thế hệ đột phá kế kiếp của những mẫu xe điện trước đó, hãy xem Tesla đang quảng cáo trên trang hãng thế này: "Chúng tôi từng đưa Roadster vào tên lửa. Giờ đây, chúng tôi lại đưa tên lửa vào Roadster. Chúng tôi đã tạo ra một chiếc xe có khả năng vận hành vượt trội. Các linh kiện bổ sung của SpaceX có thể biến hiệu năng trên đường đó thành một trải nghiệm thực sự mang tính cách mạng".

Làm mọi người mãn nhãn với pha bay lộn thực trên không, trang Tesla tiếp tục tung quảng cáo đánh vào giới yêu xe: "Thách thức trọng lực. Các động cơ đẩy khí lạnh tiên tiến sử dụng bộ truyền động hoàn toàn bằng điện để tạo ra lực đẩy chính xác, thực hiện các điều chỉnh siêu nhỏ trong một phần nhỏ của giây. Điều này giúp ổn định phương tiện trong khi bay". 

Nhiều mẫu cạnh tranh thực dụng

Sau khi tung pha trình diễn xe bay ngoạn mục chưa từng có, Tesla đã cho mở cọc và có mẫu xe buộc khách hàng phải đặt cọc gần 7 tỉ đồng nhưng vẫn chưa báo giá chính xác. Hãng xe đầy đột phá của Elon Musk hứa hẹn tới năm 2028 sẽ sản xuất thương mại và giao đến khách hàng…

Nếu thực hiện đúng lời hứa, có lẽ Tesla sẽ là hãng đầu tiên thật sự bán được xe bay cho khách hàng, dù hiện nay thương hiệu này đang có nhiều cạnh tranh gay gắt từ các hãng khác.

Từ Trung Quốc, Tập đoàn xe điện Xpeng mới thành lập năm 2014 (bằng nửa thời gian Tesla) đã tung mẫu xe bay thử nghiệm Land Aircraft Carrier 6 bánh khá độc đáo. Điểm khác biệt của nó là không tích hợp cả hệ thống bay vào một thân xe, mà là hai module riêng biệt gồm phần xe chạy đường bộ và phần máy bay trực thăng điện có thể kết hợp hoặc tách rời.

Phần xe sẽ chở máy bay đến điểm cất cánh, sau đó phần máy bay sẽ bốc xe bay đi. Như vậy, người sử dụng ngoài cầm lái, còn phải thực hiện các thao tác kết hợp và tách rời hai phần xe - máy bay.

Trong khi đó, công ty Mỹ Alef Aeronautics lại "gọn gàng, thực dụng" hơn khi tích hợp cả phần máy bay vào một thân xe như ô tô truyền thống. Xe bay này vừa chạy bình thường trên đường, vừa có thể cất cánh thẳng đứng để bay một cách nhanh chóng. Hôm 22-10, Alef Aeronautics bất ngờ trình diễn mẫu xe Model Zezo bay trên những chiếc bán tải điện Tesla Cybertruck dưới đất như ý châm chọc.

Triết lý thiết kế của Alef Aeronautics khá thực tế. Dù giống Tesla như hệ thống truyền động điện và dẫn động 4 bánh, nhưng Alef dùng động cơ đẩy điện phân tán và luồng không khí để tạo lực nâng khi bay lên, thay vì dùng khí nén như Tesla. Thân xe Model Zero làm cánh nâng, trong khi cabin có thể xoay đáp ứng các chế độ chạy xe hay bay. Đặc biệt, Model Zezo trang bị dù cứu sinh toàn bộ phương tiện để đảm bảo an toàn, điều nhiều người hiện nay còn lo ngại về xe bay.

Riêng công ty Hà Lan PAL-V Liberty lại phát triển mẫu xe bay Liberty 3 bánh với cánh quạt bên trên như trực thăng và sẽ xếp lại khi chạy xe. Ưu điểm nó là dùng thiết kế máy bay lên thẳng đã được nhân loại tin dùng nhiều năm, nhưng nhược điểm vẫn là cồng kềnh, cần không gian an toàn để cất cánh…

Hứa cho nhiều nhưng ai được bay?

Đến nay, một số mẫu xe đã qua các vòng bay thử nghiệm và hứa hẹn bán đến tay khách hàng trong tương lai không xa. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều cam kết thương mại hóa xe bay vẫn chưa thành hiện thực. Ngoài các vấn đề công nghệ cần phải vượt qua, còn có nhiều nguyên nhân khác.

Trong đó, yếu tố giá thành quá cao khiến khó có nhiều khách hàng để hãng xe tiến hành sản xuất thương mại. Thứ hai, dù là xe bay thì nhiều mẫu vẫn cần hệ thống hạ tầng đáp ứng như bãi cất cánh bay. Đến nay hệ thống này hầu như chưa có gì dù ngay ở các nước phát triển.

Rào cản cuối cùng và cũng đặc biệt nhất là vấn đề pháp lý cho xe bay hoạt động rất phức tạp. Ngoài bằng lái ô tô, người điều khiển xe bay còn phải có bằng phi công. Trong khi đó, các quy định an toàn và quản lý bầu trời rất chặt chẽ, khó có thể đáp ứng cho xe bay vi vu dày đặc như dưới đường bộ.

Ba thế kỷ nhân loại mơ xe bay - Kỳ 4: Năm 2028, ngồi xe bay vi vu đi làm, đi chơi?

Trung tuần tháng 10-2026, Elon Musk làm giới yêu xe sững sờ với pha nhào lộn trên không của chiếc Tesla Roadster như phim viễn tưởng Star Wars. Siêu tỉ phú Mỹ này còn gây sốc khi mở bán xe bay, nhận cọc gần 7 tỉ đồng mà vẫn chưa báo giá chính thức.