AI tái cấu trúc thị trường lao động, đại học đào tạo ra sao để đón đầu nhu cầu?

Ngày 26-10, Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH) tổ chức Diễn đàn Lãnh đạo Toàn cầu UEH50 năm 2026 (UEH50 Global Leadership Forum 2026), quy tụ lãnh đạo các trường đại học và tổ chức đối tác từ châu Á, châu Âu, châu Mỹ, châu Đại Dương và Việt Nam.

Với chủ đề "Thích ứng với thay đổi: Định hình tương lai và tác động của giáo dục đại học", diễn đàn tập trung trao đổi về đổi mới quản trị, chuyển đổi số, phát triển bền vững hướng đến nâng cao đóng góp của đại học.

Đào tạo nhân lực từ những thay đổi của thị trường

Phát biểu tại diễn đàn, PGS.TS Bùi Quang Hùng, Giám đốc UEH, chia sẻ lịch sử phát triển của giáo dục đại học có thể nhìn nhận qua bốn thế hệ, tương ứng với sự thay đổi về vai trò và trách nhiệm của các cơ sở giáo dục đối với xã hội.

Nếu đại học những thế hệ đầu tiên chủ yếu tập trung giảng dạy thì đại học thế hệ mới nhất cần được định hình như một hệ sinh thái mở, kết nối nhiều bên để cùng tạo ra giá trị.

"Sự chuyển đổi này đặt ra yêu cầu các trường đại học phải thay đổi cả tư duy quản trị, phương thức đào tạo, định hướng nghiên cứu và cơ chế hợp tác", ông Hùng nhận định.

Trong bối cảnh AI đang làm thay đổi thị trường lao động, yêu cầu đặt ra không chỉ là cập nhật kiến thức chuyên môn mà còn chuẩn bị cho sinh viên khả năng ứng dụng công nghệ và thích ứng với yêu cầu mới của doanh nghiệp.

Theo ông Hùng, sự phát triển của đại học không nên chỉ được đo bằng thứ hạng mà còn ở đóng góp đối với chất lượng nguồn nhân lực, năng lực đổi mới sáng tạo và sự phát triển của nền kinh tế, xã hội.

Lãnh đạo UEH cho biết nhà trường cũng đang thúc đẩy nghiên cứu và hợp tác trong các lĩnh vực như AI, robot, kinh doanh thông minh, kinh tế tuần hoàn,...

"Chúng tôi đang hướng đến mô hình đại học 4.0 vận hành đầy đủ như một hệ sinh thái vào năm 2030, kết nối đại học, chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng để cùng giải quyết các vấn đề thực tiễn, đưa tri thức vào cuộc sống và tạo giá trị cho xã hội", ông Hùng nhấn mạnh.

Kinh nghiệm quốc tế trong đào tạo nhân lực thời AI

Chia sẻ kinh nghiệm tại diễn đàn, lãnh đạo các trường đại học quốc tế cho rằng đào tạo nhân lực cần tính đến những thay đổi của thị trường lao động, từ tác động của công nghệ đến nhu cầu phát sinh trong từng lĩnh vực kinh tế, xã hội.

Giáo sư danh dự George Williams AO, Hiệu trưởng Đại học Western Sydney (Úc), cho biết những biến động về văn hóa, địa chính trị đang tác động đến thị trường lao động. Vì vậy, bên cạnh kiến thức chuyên môn, sinh viên cần được chuẩn bị những kỹ năng thích ứng công nghệ cũng như những thay đổi khó dự báo.

Ở góc độ cụ thể hơn, GS.TS Alison Honour, Hiệu trưởng kiêm Giám đốc điều hành Đại học Bournemouth (Vương quốc Anh), chia sẻ cách nhà trường gắn nghiên cứu và đào tạo với nhu cầu chăm sóc sức khỏe người cao tuổi.

Theo bà, tình trạng già hóa dân số tại Anh làm tăng nhu cầu chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng và hỗ trợ người cao tuổi sống độc lập. Đây cũng là cơ sở để trường phát triển nghiên cứu về y học, phẫu thuật và công nghệ hỗ trợ điều trị, trong đó có ứng dụng robot trong phẫu thuật thay khớp háng, khớp gối.

Từ kinh nghiệm này, bà cho rằng các trường cần xác định ngành nghề sẽ thay đổi ra sao để điều chỉnh đào tạo, thay vì chỉ đưa công nghệ mới vào giảng dạy.

"Chương trình đào tạo cần tính đến những thay đổi về công nghệ, môi trường làm việc, điều này giúp sinh viên chuẩn bị tốt hơn sau khi tốt nghiệp", lãnh đạo đại học Bournemouth nhấn mạnh.

Phim AI đầu tiên ra rạp Trung Quốc nguy cơ lỗ nặng

Với thời lượng dài 100 phút, Tam Tinh Đôi: Vị lai vãng sự là phim AI siêu thực đầu tiên được cấp phép chiếu rạp tại Trung Quốc.