AI giúp kẻ lừa đảo giăng bẫy, nạn nhân mất tiền chưa đầy 30 phút

Báo cáo mới nhất từ Hãng bảo mật Kaspersky vừa công bố cho thấy các mối đe dọa trên thiết bị di động tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương (APAC) đang diễn biến phức tạp và có xu hướng tinh vi hơn.

Một nạn nhân bị tấn công nhiều lần

Số liệu phân tích trong quý 1-2026 tại 8 thị trường trọng điểm khu vực APAC, cho thấy số lượt phát hiện mối đe dọa trung bình trên thiết bị di động đạt 7,3 lượt, tăng 49% so với mức 4,9 lượt của cùng kỳ năm trước. Điều đáng nói, sự gia tăng này xuất hiện ở cả 8 thị trường, dù tổng số người dùng gặp phải mã độc lại có xu hướng giảm.

Thực tế này phản ánh chiến thuật mới của tội phạm mạng: thu hẹp danh sách nạn nhân nhưng tăng cường độ và tần suất tấn công trên từng cá nhân.

Tại khu vực Đông Nam Á, Thái Lan là quốc gia ghi nhận mức độ tập trung tấn công tăng vọt. Dù lượng nạn nhân giảm, số lượt phát hiện mã độc lại tăng hơn gấp đôi lên 2.494 lượt, đẩy số lượt tấn công trung bình trên mỗi người dùng từ 3,0 lên tới 11,9.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại Sri Lanka, khi số lượt phát hiện trên mỗi người dùng tăng mạnh từ 5,5 lên 17,4 (tổng số 922 lượt, tăng 132%). Philippines tăng 28% (2.011 lượt) và Bangladesh tăng 108% (1.859 lượt).

Trong khi đó Trung Quốc và Bangladesh là hai thị trường cá biệt ghi nhận sự tăng trưởng ở cả số lượt phát hiện lẫn số lượng người dùng bị ảnh hưởng. Đứng đầu toàn khu vực về tổng số lượt mã độc được ghi nhận vẫn là Ấn Độ (18.187 lượt) và Indonesia (15.163 lượt).

'Vũ khí hóa' AI, lừa đảo diễn ra trong tích tắc

Bên cạnh sự trở lại của các họ mã độc nguy hiểm như Trojan Rewardsteal (giả dạng ứng dụng nhận thưởng để đánh cắp dữ liệu) hay Trojan Thamera (chiếm quyền thiết bị để tạo tài khoản mạng xã hội ảo), việc tội phạm mạng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang khiến người dùng khó nhận biết bẫy lừa đảo hơn bao giờ hết.

Theo khảo sát toàn cầu The Great Messaging Heist của Kaspersky, có đến 66% nạn nhân tin rằng kẻ lừa đảo đã dùng công cụ AI để dẫn dụ họ. Các thủ đoạn phổ biến gồm: tin nhắn văn bản do AI chấp bút với nội dung tự nhiên, chuẩn xác (42%); giọng nói giả mạo bằng AI (31%) và video hoặc hình ảnh deepfake (25%).

Bằng cách giả mạo người thân hoặc đối tác tin cậy, kẻ xấu tạo áp lực tâm lý buộc nạn nhân chuyển tiền hoặc cấp quyền truy cập tài khoản. Đáng báo động, hơn một nửa số vụ lừa đảo thành công (52%) chỉ diễn ra trong vòng chưa đầy 30 phút, kể từ lúc kẻ gian tiếp cận nạn nhân cho đến khi chiếm đoạt được dữ liệu hoặc tiền bạc.

Các chuyên gia cũng cảnh báo tội phạm mạng đang gia tăng chiếm quyền tài khoản mạng xã hội, ứng dụng nhắn tin và cổng dịch vụ công. Từ các tài khoản uy tín này, chúng tiếp tục phát tán link độc hại theo chuỗi tấn công nhiều giai đoạn, khiến người dùng dễ dàng sập bẫy.

Ông Choon Hong Chee, Trưởng bộ phận Kênh Người tiêu dùng khu vực APAC của Kaspersky, nhận định: "Tội phạm mạng hiện kết hợp các kỹ thuật tấn công âm thầm, mã độc bám trụ lâu dài cùng thủ đoạn lừa đảo có sự hỗ trợ của AI. Trước những chiêu trò ngày càng giống thật, người dùng cần các giải pháp bảo vệ chủ động ngay cả trước khi nhận ra mình đang bị tấn công".

Phát hiện gần 63.000 mã độc mới tấn công điện thoại người Việt

Trung tá Lê Anh Tuấn cho hay hệ thống phòng chống lừa đảo nTrust ghi nhận gần 63.000 mã độc mới trên điện thoại di động tại Việt Nam trong năm 2025, cho thấy tội phạm mạng đang chuyển hướng mạnh sang nền tảng di động.