Bộ Y tế vừa ban hành kế hoạch tổng thể triển khai Chương trình trợ giúp người khuyết tật giai đoạn 2026-2030 trên phạm vi toàn quốc, hướng tới cải thiện chất lượng cuộc sống, tạo điều kiện để người khuyết tật tham gia bình đẳng vào các hoạt động xã hội.

Tăng cường tạo việc làm, chăm sóc y tế

Trong đó chương trình đặt mục tiêu đến năm 2030 bảo đảm 100% người khuyết tật có nhu cầu và đủ điều kiện được hướng dẫn, hỗ trợ vay vốn với lãi suất ưu đãi theo quy định từ Ngân hàng Chính sách xã hội để tự tạo việc làm, khởi nghiệp hoặc phát triển sản xuất.

Cùng với hỗ trợ vốn, chương trình đặt mục tiêu hỗ trợ đào tạo nghề cho 300.000 người khuyết tật có nhu cầu và đủ điều kiện. Nhà nước cũng sẽ hỗ trợ đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị cho 6 cơ sở giáo dục nghề nghiệp chuyên biệt đào tạo nghề cho người khuyết tật tại 6 vùng cả nước.

Bên cạnh đó hằng năm, khoảng 90% người khuyết tật được tiếp cận các dịch vụ y tế dưới nhiều hình thức khác nhau. Ít nhất 80% trẻ từ sơ sinh đến 6 tuổi được sàng lọc, phát hiện sớm khuyết tật bẩm sinh, rối loạn phát triển và được can thiệp sớm các dạng khuyết tật.

Khoảng 70.000 trẻ em và người khuyết tật sẽ được phẫu thuật chỉnh hình, phục hồi chức năng và cung cấp dụng cụ trợ giúp phù hợp.

Trong giáo dục, chương trình đặt mục tiêu 90% trẻ khuyết tật ở độ tuổi mầm non và phổ thông được tiếp cận giáo dục, qua đó tăng cơ hội học tập và hòa nhập cho trẻ khuyết tật.

Một nhóm mục tiêu lớn khác là giảm các rào cản về hạ tầng và giao thông. Đến năm 2030, 100% công trình xây dựng mới phải bảo đảm điều kiện tiếp cận đối với người khuyết tật; 50% công trình cũ hiện hữu được cải tạo, nâng cấp các hạng mục tiếp cận.

Các công trình được xác định gồm trụ sở cơ quan nhà nước, nhà ga, bến xe, bến tàu, cơ sở khám chữa bệnh, cơ sở giáo dục, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, công trình văn hóa, thể dục thể thao và nhà chung cư.

Về giao thông, mục tiêu là 50% người khuyết tật có nhu cầu tham gia giao thông được sử dụng phương tiện bảo đảm quy chuẩn kỹ thuật về giao thông tiếp cận hoặc các dịch vụ trợ giúp tương đương.

Đồng thời 100% người khuyết tật tham gia giao thông công cộng được miễn, giảm giá vé theo quy định. Riêng các tuyến vận tải đường bộ liên tỉnh, mức miễn, giảm được hỗ trợ tối thiểu 60%.

Trong tiếp cận thông tin và pháp lý, chương trình đặt mục tiêu tỉ lệ người khuyết tật được tiếp cận, sử dụng các dịch vụ công nghệ thông tin và truyền thông đạt tối thiểu bằng 1/3 tỉ lệ chung trên phạm vi cả nước. 100% người khuyết tật thuộc diện được trợ giúp pháp lý sẽ được cung cấp dịch vụ miễn phí theo quy định khi có yêu cầu.

Phát triển đời sống văn hóa, thể thao cho người khuyết tật

Đối với đời sống văn hóa, thể thao, ít nhất 70% tỉnh, thành phố có câu lạc bộ thể dục thể thao người khuyết tật, thu hút 15% người khuyết tật tham gia tập luyện. Ít nhất 20% người khuyết tật được tham gia các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và biểu diễn nghệ thuật.

Chương trình cũng đặt mục tiêu 100% phụ nữ khuyết tật được trợ giúp dưới các hình thức khác nhau và phấn đấu 80% tỉnh, thành phố có tổ chức của người khuyết tật.

Để nâng cao chất lượng hỗ trợ, 70% cán bộ làm công tác trợ giúp người khuyết tật sẽ được tập huấn, bồi dưỡng; 40% hộ gia đình có người khuyết tật được tập huấn về kỹ năng chăm sóc và phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng; 30% người khuyết tật được hỗ trợ tập huấn các kỹ năng sống cơ bản.

Theo Bộ Y tế, kế hoạch được triển khai trên toàn quốc, ưu tiên người khuyết tật có hoàn cảnh khó khăn, hộ gia đình có người khuyết tật, các tổ chức vì người khuyết tật cùng các cơ quan, tổ chức liên quan.

Mục tiêu xuyên suốt là thúc đẩy thực hiện Công ước của Liên hợp quốc về quyền của người khuyết tật và Luật Người khuyết tật, cải thiện chất lượng cuộc sống, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, đồng thời tạo điều kiện để người khuyết tật phát huy khả năng và tham gia bình đẳng vào các hoạt động của xã hội.

Đừng đánh đồng năng lực với khiếm khuyết của người khuyết tật

Nhiều người hay đánh giá người khác qua gương mặt, hình dáng bên ngoài, nên đôi khi mặc định người khuyết tật cũng khiếm khuyết về năng lực.