Ngày 12-3, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội nghị phòng chống dịch bệnh và phát triển chăn nuôi bền vững.

Việt Nam phụ thuộc 60-70% nguyên liệu thức ăn chăn nuôi nhập khẩu

Tại hội nghị, ông Phạm Kim Đăng, Phó cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y, cho biết xung đột Nga - Ukraine, xung đột ở Trung Đông, Mỹ áp thuế đối ứng đã và đang ảnh hưởng trực tiếp tới sản xuất, trong đó có ngành chăn nuôi và thú y.

Đặc biệt là xung đột ở Trung Đông gây ảnh hưởng trực tiếp tới vấn đề logistics (làm chậm 15-20 ngày vận chuyển và tăng 30-50% chi phí), ảnh hưởng trực tiếp đến việc nhập khẩu nguyên liệu để sản xuất thức ăn chăn nuôi và làm tăng chi phí sản xuất.

Trong khi đó, Việt Nam, phụ thuộc 60-70% nguyên liệu thức ăn chăn nuôi nhập khẩu (khoảng 22-24 triệu tấn/năm), đang đối mặt với rủi ro chi phí tăng, nhưng có thể giảm nhẹ tác động bằng cách đa dạng hóa nguồn cung và tăng sản xuất nội địa.

Phân tích giá thức ăn chăn nuôi hiện tại, ông Đăng cho biết thị trường thế giới đang có biến động. Giá dầu tăng làm chi phí vận chuyển và sản xuất phân bón cao hơn, dẫn đến hiệu ứng domino lên giá thức ăn chăn nuôi (tăng 10-20%). Thị trường thức ăn bổ sung toàn cầu (giá trị 37-58 tỉ USD) dự kiến tăng 3-6%, đã làm gián đoạn nguồn cung, đẩy giá axit amin có thể tăng 25-60%.

Ngô (tăng 1-2 cent/lb), dầu đậu tương (tăng lên 62,73 cent/lb), lúa mì (tăng 2-6 cent/bushel), phân bón tăng 10-20% do gián đoạn xuất khẩu từ Trung Đông.

Trong khi nước ta nhập ngô, đậu tương chủ yếu từ Mỹ và Brazil, chi phí logistics tăng do giá nhiên liệu. Do đó giá thức ăn chăn nuôi hoàn chỉnh của Việt Nam có thể tăng 5-10%.

Hai kịch bản về giá thức ăn chăn nuôi thời gian tới

Về dự báo giá thức ăn chăn nuôi thời gian tới, ông Đăng đưa ra hai kịch bản dựa trên hai tình huống giả định về xung đột ở Trung Đông có thể xảy ra.

Kịch bản thứ nhất (xung đột kết thúc trong tháng 3-2026), eo biển Hormuz mở lại, và không có leo thang thêm thì giá dầu thế giới giảm nhanh về 70-75 USD/thùng, giá phân bón giảm 10-15% do nguồn cung phục hồi (xuất khẩu từ Qatar, UAE). Giá nguyên liệu thức ăn chăn nuôi ổn định (ngô giảm 1-2%, đậu tương giảm nhẹ), nhưng vẫn cao hơn mức trước xung đột do tồn dư lạm phát.

Tháng 4 đến 6-2026, thị trường bình thường hóa, giá thức ăn chăn nuôi toàn cầu giảm 1-2% nhờ nguồn cung dồi dào từ Nam Mỹ và Mỹ. Nhu cầu sản xuất phục hồi, rủi ro lạm phát giảm (thực phẩm ổn định). Thị trường thức ăn bổ sung tăng trưởng ổn định từ 4-6%.

Với kịch bản này, giá nhập khẩu về Việt Nam giảm dần cuối tháng, chi phí thức ăn chăn nuôi giảm 3-5%, hỗ trợ chăn nuôi phục hồi. Từ tháng 4 đến 6-2026, giá thức ăn chăn nuôi ổn định hoặc giảm thêm 1-2%.

Kịch bản thứ hai (xung đột kéo dài sang tháng 4 hoặc 2 - 3 tháng tới), giá dầu thế giới duy trì cao (90-100+ USD/thùng), giá nguyên liệu thức ăn chăn nuôi tăng 5-10% (ngô, khô dầu đậu tương). Gián đoạn nguồn cung (thiếu 20-30% nitơ từ Trung Đông), dẫn đến lạm phát thực phẩm tăng 3-5% toàn cầu.

Tháng 4 đến 6-2026, giá nguyên liệu cao kéo dài, có thể thiếu hụt nguyên liệu sản xuất (đặc biệt châu Á), đẩy giá thức ăn chăn nuôi tăng 15-20%. Thị trường thức ăn bổ sung tăng 25-40%, với nhu cầu chuyển sang nguồn thay thế (Ấn Độ, Việt Nam, Thái Lan). Rủi ro suy giảm sản xuất chăn nuôi (có thể giảm 1-2% toàn cầu do chi phí cao).

Đối với Việt Nam, trong tháng 3, giá thức ăn chăn nuôi có thể tăng 7-10%. Chi phí chăn nuôi tăng dẫn đến giá thực phẩm tăng 5-10% (ảnh hưởng an ninh thực phẩm). Nhập khẩu khó khăn, tồn kho giảm.

Từ tháng 4 đến 6-2026, chi phí sản xuất tăng 10-15%, lợi nhuận người chăn nuôi giảm 10-20%, có thể lỗ cả ở chăn nuôi nhỏ lẻ, cần thiết phải thúc đẩy nguyên liệu thay thế từ phụ phẩm nguyên liệu trong nước.

Kiến nghị đưa giá thức ăn, thuốc trị tôm vào lĩnh vực kinh doanh có điều kiện

Trước tình trạng nhiều đại lý ở miền Tây bán thức ăn, thuốc điều trị tôm một cách vô tội vạ, ngành nông nghiệp Sóc Trăng sẽ kiến nghị đưa những mặt hàng này vào nhóm ngành kinh doanh có điều kiện.