Theo tờ The Wall Street Journal, thành phố New York đang lên kế hoạch đánh thuế các căn hộ kiểu pied-à-terre (nhà ở phụ trong phố) có giá trị từ 5 triệu USD trở lên.

Tại bang Rhode Island, loại “thuế Taylor Swift” sẽ áp dụng đối với các căn nhà trị giá hơn 1 triệu USD nhưng không có người ở ít nhất 183 ngày trong năm.

Được đặt biệt danh theo ngôi sao nhạc pop sở hữu một biệt thự ven biển ở Westerly, Rhode Island, biện pháp này dự kiến có hiệu lực từ tháng 7.

Trong khi đó, các tòa án đang xem xét các đề xuất tại Montana và San Francisco về việc áp thêm thuế đối với các căn nhà bỏ trống.

Những loại thuế này đang gây ra tranh luận gay gắt. Những người ủng hộ cho rằng chúng sẽ giúp cải thiện khả năng chi trả nhà ở bằng cách khuyến khích chủ sở hữu nhà thứ hai cho thuê dài hạn thay vì để trống.

Theo Sean Elo-Rivera, thành viên hội đồng thành phố San Diego - nơi cư dân sẽ bỏ phiếu về việc đánh thuế nhà thứ hai, “nhà là để con người sinh sống, không phải để bỏ không, đặc biệt trong thời kỳ khủng hoảng".

Elo-Rivera đã đưa ra đề xuất của thành phố mà sẽ được quyết định qua cuộc bỏ phiếu vào tháng 6, theo đó áp mức thuế 8.000 USD đối với các bất động sản bỏ trống vào năm tới. Mức thuế này sẽ tăng lên 10.000 USD vào năm 2028.

Những người chỉ trích cho rằng các loại thuế này sẽ khiến người giàu có chi tiêu góp phần thúc đẩy kinh tế địa phương rời đi, đồng thời làm nản lòng hoạt động xây dựng mới.

Thị trưởng thành phố New York Zohran Mamdani đã ca ngợi đề xuất thuế pied-à-terre mới bằng cách quay một video trước tòa nhà nơi có căn penthouse Manhattan trị giá 238 triệu USD của tỉ phú Ken Griffin.

Nhân vật là Giám đốc điều hành hoạt động của quỹ phòng hộ Citadel này đã phản hồi bằng cách nêu khả năng công ty có thể không tiếp tục dự án xây dựng trị giá 6 tỉ USD trên đại lộ Park nổi tiếng ở khu Manhattan.

Mặc dù số lượng nhà thứ hai đã giảm nhẹ trong những năm gần đây, các loại thuế pied-à-terre vẫn là một giải pháp hấp dẫn về mặt chính trị đối với tình trạng thiếu nhà ở và thâm hụt ngân sách ở nhiều nơi, đặc biệt vì những người sở hữu nhà thứ hai thường không thể bỏ phiếu tại các thành phố nơi tài sản của họ bị đánh thuế.

Nghiên cứu cho thấy có ít bằng chứng rằng việc tăng thuế sẽ khiến người giàu rời đi với số lượng đáng kể. Và các loại thuế tương tự, khi được áp dụng ở các thành phố nước ngoài, đã làm giảm số lượng nhà bỏ trống khi chủ nhà bắt đầu cho thuê các căn nhà thứ hai của họ.

Năm 2024, số lượng nhà bỏ trống tại Vancouver, British Columbia (Canada) giảm xuống dưới 1.000 lần đầu tiên, so với hơn 2.500 vào năm 2017 - năm chính sách thuế nhà bỏ trống được triển khai.

Trong khi đó, một nghiên cứu năm 2020 cho thấy thuế đối với nhà bỏ trống tại Pháp đã làm giảm tỉ lệ nhà trống 13% ở các thành phố áp dụng.

Trong cả hai trường hợp, nhiều chủ sở hữu đã bắt đầu cho thuê các căn nhà trước đây bỏ trống để tránh thuế, qua đó chuyển nguồn cung nhà sang thị trường cho thuê.

Một nghiên cứu về thuế tại Vancouver do Lu Han - giáo sư bất động sản tại Trường Kinh doanh Wisconsin - dẫn đầu cho thấy sự chuyển dịch này đã khiến giá thuê nhà tại thành phố giảm bền vững.

Giáo sư Lu Han cho biết tại nhiều thành phố nơi quỹ đất khan hiếm và chi phí xây dựng cao, thuế đối với nhà bỏ trống có thể là một cách hiệu quả về chi phí để tăng nguồn cung nhà ở và giảm áp lực lên giá thuê.

Tuy nhiên, các nhà phân tích nhà ở cho rằng những loại thuế này khó có thể tạo ra tác động đáng kể đối với tình trạng thiếu nhà ở ở hầu hết các thành phố. Mức thuế không đủ lớn để thúc đẩy nhiều chủ sở hữu cho thuê nhà, vốn có thể tốn kém.

Và ngay cả khi họ làm vậy, nhà thứ hai hoặc nhà bỏ trống thường chỉ chiếm một tỉ lệ nhỏ trong tổng nguồn cung nhà ở.

Nguồn thu này cũng khá nhỏ so với ngân sách chính phủ, vốn đang chịu áp lực từ việc kết thúc các gói hỗ trợ thời đại dịch COVID-19 và chi phí gia tăng do lạm phát. 

Thành phố New York cho biết thuế pied-à-terre có thể mang lại 500 triệu USD mỗi năm - một con số nhỏ so với ngân sách khoảng 120 tỉ USD.

Bộ Tài chính nói gì về việc đánh thuế nhà đất thứ hai?

Theo Bộ Tài chính, để nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng đất, cần nghiên cứu giải pháp thu thuế đối với nhà nói chung hay thuế đối với sở hữu nhiều nhà đất nói riêng.