Thông tin được bà Nguyễn Thị Nga - Phó cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em, Bộ Y tế - chia sẻ tại lễ hưởng ứng Tháng hành động vì trẻ em năm 2026 diễn ra ngày 15-5 tại Hà Nội.

Nhiều vụ xâm hại tình dục trẻ em nghiêm trọng

Theo bà Nga, trong quý 1-2026, lực lượng chức năng đã khởi tố, điều tra 518 vụ với 649 đối tượng xâm hại 535 trẻ em, tăng 25 vụ, tương đương 5,1% so với cùng kỳ năm 2025.

Trong số này, xâm hại tình dục trẻ em tiếp tục chiếm tỉ lệ lớn nhất - chiếm khoảng 89% tổng số vụ việc.

"Có những vụ việc đối tượng sử dụng hung khí để cưỡng ép các bé gái hoặc dùng lợi ích vật chất nhằm thực hiện hành vi xâm hại nhiều lần đối với nạn nhân", bà Nga cho biết.

Bên cạnh đó, tình trạng lợi dụng không gian mạng để dụ dỗ, xâm hại tình dục và lừa đảo chiếm đoạt tài sản của trẻ em tiếp tục gia tăng.

Ngoài các vụ xâm hại tình dục, cơ quan chức năng còn ghi nhận 50 vụ dâm ô với trẻ em, 21 vụ cố ý gây thương tích, 8 vụ giết trẻ em và 4 vụ mua bán người dưới 16 tuổi.

Làm gì để bảo vệ trẻ khỏi bạo lực, xâm hại?

Liên quan các vụ bạo hành trẻ em gây bức xúc dư luận thời gian qua, bà Nga cho hay xâm hại trẻ em là một dạng "tội phạm ẩn", nhiều vụ việc diễn ra trong thời gian dài nhưng không được phát hiện hoặc không được thông báo kịp thời cho cơ quan chức năng.

"Các vụ bạo hành trẻ em nghiêm trọng thời gian qua cho thấy không ít trường hợp trẻ bị bạo lực kéo dài bởi cha dượng, người tình của mẹ hoặc chính người thân trong gia đình. Không phải chỉ xảy ra một lần rồi dẫn đến hậu quả nghiêm trọng ngay.

Có những trường hợp kéo dài nhiều ngày, nhiều tuần nhưng các thành viên trong gia đình không lên tiếng, không can thiệp", bà Nga nói và cho rằng đây là vấn đề rất đáng báo động.

Theo bà, ở Việt Nam hiện nay, kiến thức về bảo vệ trẻ em và kỹ năng làm cha mẹ vẫn còn thiếu.

Nhiều tài liệu chuyên môn trước đây chủ yếu do các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ hỗ trợ xây dựng, trong khi hệ thống tài liệu chuẩn hóa của cơ quan quản lý nhà nước chưa nhiều.

Dự kiến trong tháng 6 hoặc đầu quý 3 năm nay, Cục Bà mẹ và Trẻ em sẽ hoàn thiện và ban hành bộ tài liệu truyền thông về bảo vệ trẻ em và phòng chống xâm hại trẻ em để phục vụ công tác tuyên truyền.

Bên cạnh đó, bà cũng nhận định một trong những khó khăn lớn trong bảo vệ trẻ em hiện nay là thiếu nhân lực làm công tác bảo vệ trẻ em ở cơ sở.

Luật Trẻ em quy định trách nhiệm của cán bộ bảo vệ trẻ em cấp xã từ năm 2017, tuy nhiên thực tế nhiều nơi vẫn chưa bố trí đủ nhân lực. Điều này dẫn đến tình trạng địa phương không nắm được danh sách trẻ có nguy cơ cao để theo dõi, hỗ trợ kịp thời.

Đặc biệt, nhóm trẻ sống trong gia đình có cha mẹ ly thân, ly hôn hoặc sống cùng cha dượng, mẹ kế được đánh giá là nhóm nguy cơ cao dễ bị bạo lực, xâm hại.

"Khi không có nhân lực để rà soát, thăm hộ gia đình hay tư vấn hỗ trợ thì đến lúc sự việc xảy ra nghiêm trọng chính quyền mới biết và vào cuộc", bà Nga nói.

Hoàn thiện pháp luật, xây dựng mạng lưới bảo vệ trẻ em 24/7

Lãnh đạo Cục Bà mẹ và Trẻ em cho hay để công tác bảo vệ trẻ em hiệu quả hơn, cần đồng thời bảo đảm ba trụ cột gồm hoàn thiện thể chế, phát triển hệ thống dịch vụ và tăng nguồn lực con người.

Hiện Bộ Y tế đang sửa đổi Luật Trẻ em cùng nhiều văn bản liên quan nhằm tháo gỡ các khó khăn trong thực tiễn. Dự thảo sửa đổi luật dự kiến được đưa ra Quốc hội thảo luận trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, Bộ Y tế cũng đang xây dựng chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu trẻ em lao động trái quy định pháp luật. Theo định hướng được nêu trong Nghị quyết 263, đến năm 2027, 100% cấp xã phải bố trí người làm công tác bảo vệ trẻ em và thiết lập mạng lưới hoạt động 24/7.

Hiện cả nước có hơn 500 cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em, gồm cả công lập và ngoài công lập. Tuy nhiên, hệ thống này vẫn cần tiếp tục được mở rộng và nâng cao chất lượng để trẻ em và gia đình có thể tiếp cận hỗ trợ thuận lợi hơn.

Từ các vụ bạo hành trẻ em mà thủ phạm là cha mẹ: Xóa những khoảng tối của sự vô tâm với trẻ

Có những mầm xanh đang lớn lên giữa bạo lực và cô độc. Những em nhỏ bị bạo hành thành thương tật, thậm chí mất mạng. Những chuyện đau xót khiến cả xã hội bàng hoàng. Vậy làm sao ngăn chặn tội ác với trẻ em?