Chiều 19-8, phiên tòa xét xử cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan cùng 27 người tiếp tục phần thẩm vấn. Theo cáo buộc, “đầu mối” của việc gây khó, buộc doanh nghiệp chi tiền xuất phát từ Cục Quản lý lao động ngoài nước, thời điểm đó do Tống Hải Nam làm Cục trưởng. 

Ông Nam cùng cấp dưới đã dựng lên rào cản, tạo thêm thủ tục để doanh nghiệp phải chi "bôi trơn" từ 100-400 triệu đồng cho mỗi hồ sơ. 

Trong vụ án, ông Tống Hải Nam bị xác định đã nhiều lần nhận hối lộ và để cấp dưới nhận tổng 14,3 tỉ đồng, bản thân ông hưởng lợi gần 8 tỉ đồng.

Giống như thứ trưởng, tại tòa ông Nam thừa nhận có cầm tiền nhưng cho rằng đó là tiền cảm ơn, quà Tết, không phải tiền hối lộ.

“Hình như” cấp dưới có vòi vĩnh

Trước Hội đồng xét xử, ông Nam khẳng định chưa bao giờ chỉ đạo cấp dưới làm sai để vòi tiền doanh nghiệp. “Bị cáo biết cán bộ cấp dưới gợi ý, vòi vĩnh doanh nghiệp đưa tiền không?”, chủ tọa Lưu Ngọc Cảnh hỏi.

Ông Nam nói trong quá trình làm việc có nghe “hình như” có tình trạng cán bộ gợi ý, vòi vĩnh doanh nghiệp. Tuy nhiên, ông không thừa nhận đã chỉ đạo việc này.

Chủ tọa tiếp tục làm rõ việc Cục Quản lý lao động ngoài nước xây dựng quy trình thẩm định hồ sơ và chuẩn bị nguồn lao động sang Hàn Quốc làm việc theo diện visa E7.

Theo cáo buộc, tháng 10-2022, ông Nam chỉ đạo cựu Phó cục trưởng Nguyễn Gia Liêm và Trưởng phòng Hàn Quốc Lê Thanh Hà xây dựng quy trình.

Đến tháng 2-2023, ông Hà trình quy trình, yêu cầu doanh nghiệp cung cấp “giấy giới thiệu tuyển dụng chính thức của MOTIE” hoặc tài liệu chứng minh hạn mức tuyển dụng lao động nước ngoài của doanh nghiệp Hàn Quốc.

Cơ quan tố tụng cho rằng đây là giấy tờ doanh nghiệp không thể tự xin phía Hàn Quốc, qua đó tạo rào cản để cán bộ cục có cơ hội “hỗ trợ” doanh nghiệp và nhận tiền.

Trước đó, cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan khai ông không biết việc xây dựng quy trình này, do bận công việc và chỉ được ông Nam báo cáo miệng.

Tại tòa, ông Nam cho rằng quy trình do cấp dưới xây dựng. “Phòng Hàn Quốc là đơn vị xây dựng, trình lãnh đạo xem xét. Bị cáo kiểm tra rồi ký thông qua”, ông Nam khai.

“Vậy bị cáo có nhận ra quy trình này gây khó cho doanh nghiệp không?”, chủ tọa hỏi.

Ông Nam nói chỉ sau khi bị bắt mới nhận ra “có vẻ quy trình đã làm khó cho doanh nghiệp thật”.

Theo ông Nam, mục đích ban đầu của những người xây dựng quy trình là “trong sáng”, nhằm siết chặt thủ tục để tránh tình trạng người lao động bị lừa sang Hàn Quốc.

“Bị cáo nghĩ anh em khi làm với động cơ trong sáng, siết quy trình để người lao động tránh việc bị lừa đảo. Quy trình mới và khác quy trình cũ nên khi làm có thể có vấn đề đâu đó.

Doanh nghiệp chưa quen, không làm được thì lại nghĩ cán bộ cố tình gây khó, nên lại nhờ vả, đưa tiền”, ông Nam trình bày.

Mỗi lần đưa tiền cho thứ trưởng đều nói là tiền "cảm ơn"

Trước lời khai trên, chủ tọa đặt câu hỏi trực diện. “Thế người ta đưa rồi vẫn nhận à? Làm nhiệm vụ chứ có ơn gì mà nhận cảm ơn?”.

Ông Nam tiếp tục cho rằng bản thân không nghĩ đó là tiền hối lộ mà là tiền cảm ơn, quà Tết.

Theo cáo buộc, ông Nam nhận tiền, quà tổng cộng 8 tỉ đồng. Trong đó, có 28 lần nhận tiền được xác định là “quà Tết”. Tiền ông Nam nhận từ cấp dưới và doanh nghiệp được chia 25-40% cho cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan.

Ông Nam khai mỗi lần đưa tiền đều báo với ông Hoan đây là tiền “cảm ơn”.

Biết Thứ trưởng Hoan thích đồng hồ, Nam còn mua hai chiếc đồng hồ trị giá tổng cộng 450 triệu đồng để biếu.

Kết quả điều tra xác định Nam đã 9 lần đưa cho cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan tổng cộng 1,4 tỉ đồng cùng hai đồng hồ trị giá 450 triệu đồng để duyệt, ký nhanh 14 giấy phép cho doanh nghiệp.

“Có 3 người thôi mà nhận gần 20.000 USD?”

Hai cựu Phó cục trưởng Nguyễn Gia Liêm và Phạm Viết Hương cũng lần lượt được xét hỏi.

Ông Hương khai hơn chục năm làm việc tại cục, từ chuyên viên đến cán bộ quản lý, chưa bao giờ đòi hỏi doanh nghiệp đưa tiền. Theo bị cáo, ông luôn nghĩ cách nhanh, tiện nhất để hỗ trợ doanh nghiệp, đồng thời bảo vệ quyền lợi người lao động.

Ông Hương dẫn trường hợp Công ty Hoàng Long. Khi doanh nghiệp có 3 người lao động vướng mắc hồ sơ, doanh nghiệp nhờ ông báo lại cán bộ phụ trách để xin làm nhanh. Sau đó, Hương nhận 19.800 USD và cho rằng đây là tiền doanh nghiệp cảm ơn.

“Có 3 người thôi mà nhận gần 20.000 USD à? Thân thiết với doanh nghiệp thế à?”, chủ tọa hỏi.

“Vâng”, Hương đáp. Bị cáo giải thích do công tác lâu năm nên có quen doanh nghiệp, nhưng “không có gì thân thiết cả”.

Trong khi đó, cựu Cục phó Nguyễn Gia Liêm khẳng định mình “không có quyền gì” để làm khó doanh nghiệp vì quy trình do phòng chuyên môn xây dựng, còn việc duyệt quy trình thuộc cục trưởng. Tuy nhiên, ông thừa nhận đã cầm tiền từ doanh nghiệp.

Bị cáo khai nhận 7.000 USD từ Nghiêm Quốc Hưng, gồm 1.000 USD khi Hưng đến nhà Liêm trước chuyến công tác Hàn Quốc và 6.000 USD liên quan việc hỗ trợ thúc đẩy thủ tục visa E7.

Ngoài ra, Liêm nhận 1.000 USD từ Nghiêm Văn Định và 1.000 USD từ Nguyễn Đức Nam vào các dịp lễ, Tết. Liêm cho biết đã nộp lại toàn bộ số tiền thu lợi bất chính.

“Bị cáo có kêu oan về cáo buộc nhận hối lộ không?”, chủ tọa hỏi. “Không”, Liêm đáp và thừa nhận hành vi của mình là sai.

Lời khai của các cựu cán bộ trái ngược với lời khai của các chủ doanh nghiệp được xét hỏi trước đó. Các chủ doanh nghiệp khẳng định mỗi lần làm việc với cán bộ cục đều có chuyện tiền bạc. “Không có tí nọ tí kia, chắc chắn việc không thuận”, chủ tịch Công ty Hoàng Long khai.

Vụ hối lộ 30 tỉ: Giám đốc công ty luật thu đến 1,05 tỉ đồng/hồ sơ, gấp 210 lần so với quy định

Tại phiên tòa vụ án nhận hối lộ hơn 30 tỉ đồng liên quan cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan, bị cáo Nguyễn Lâm Sơn - giám đốc một công ty luật - khai mỗi hồ sơ cấp phép, doanh nghiệp phải trả từ 650 triệu đến 1,05 tỉ đồng. Trong khi đó, theo quy định, chi phí cấp phép chỉ khoảng 5 triệu đồng/hồ sơ.