Hồ sơ vụ án và lời khai của hai cựu cán bộ cảnh sát phòng cháy chữa cháy tại tòa đều cho thấy dãy nhà trọ trên phố Trung Kính (Hà Nội) được xác định có nhiều tồn tại vi phạm về phòng cháy chữa cháy, nhưng suốt 16 năm kể từ khi đi vào hoạt động không bị cơ quan nào phát hiện kiểm tra và xử lý.

Sau một ngày thẩm vấn, chiều hôm qua (9-4), ông Đỗ Tuấn Anh, cựu Phó đội trưởng Đội cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ Công an quận Cầu Giấy (cũ), bị tòa tuyên phạt 3 năm tù. Ông Lê Quang Hưng, nguyên cán bộ của đội này, lãnh 3 năm 6 tháng tù.

Ông Tuấn Anh và ông Quang Hưng bị tòa án cáo buộc phạm tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng. Cả hai đều bị tước danh hiệu Công an nhân dân từ tháng 9-2024.

Chủ nhà trọ: "Không nắm rõ quy định phòng cháy"

Vụ cháy dãy nhà trọ 3 tầng trên phố Trung Kính (phường Yên Hòa, Hà Nội) xảy ra rạng sáng 24-5-2024 đã khiến 15 người thiệt mạng, để lại hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

Ông Nguyễn Kim Quyết, chủ dãy nhà trọ, được miễn truy cứu trách nhiệm hình sự vì hoàn cảnh có mẹ, vợ cùng con trai đã chết trong vụ cháy, đồng thời tích cực khắc phục hậu quả, bồi thường cho gia đình nạn nhân.

Tuy nhiên tại phiên tòa hôm qua, hội đồng xét xử vẫn dành nhiều thời gian thẩm vấn ông Quyết để làm rõ trách nhiệm liên quan công tác đảm bảo an toàn phòng cháy cho khu nhà trọ.

Ông Quyết cho biết khu đất do ông bà để lại, từ khoảng năm 2007 - 2008 xây dựng dãy trọ 3 tầng với 13 phòng, trong đó gia đình sử dụng 2 phòng, còn lại cho thuê.

Theo lời khai, việc quản lý, ký hợp đồng và thu tiền thuê do vợ ông là bà Nguyễn Thị Thảo trực tiếp thực hiện. "Tôi không rõ khâu làm việc với cơ quan chức năng hay triển khai quy định phòng cháy chữa cháy, chủ yếu do bà Thảo", ông Quyết nói.

Khi được hỏi về việc trang bị phương tiện phòng cháy, ông Quyết cho biết gia đình "có lắp đặt" và từng tham gia tập huấn, song thừa nhận không nắm rõ đầy đủ quy định đối với loại hình kinh doanh cho thuê trọ.

Nhắc lại thời điểm xảy ra hỏa hoạn, ông Quyết kể lại đang ngủ thì được con dâu gọi dậy. "Mở cửa ra, khói không thở được nên phải đóng lại", ông nói và cho biết đã ở lại trùm chăn giữ hai cháu trong phòng.

Trước lời khai trên, đại diện viện kiểm sát chỉ ra dãy trọ không có phương án ngăn cháy lan, không có cửa thoát hiểm thứ hai, chỉ có một lối ra vào. "Đây chính là nguyên nhân khiến người thuê không có đường thoát nạn khi xảy ra cháy", kiểm sát viên nhận định.

Nếu được kiểm tra sớm sẽ không gây hậu quả đau lòng

Kết quả điều tra xác định dãy nhà trọ của ông Quyết thuộc diện quản lý nhà nước về phòng cháy chữa cháy của Đội cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ Công an quận Cầu Giấy (cũ).

Tuy nhiên ông Lê Quang Hưng, là cán bộ của đội, đã không thực hiện điều tra cơ bản đối với loại hình nhà trọ trên địa bàn phường Trung Hòa nói chung và dãy nhà trọ của vợ chồng ông Quyết nói riêng. Ông cũng không lập hồ sơ quản lý, không tiến hành kiểm tra các vi phạm về phòng cháy chữa cháy đối với dãy nhà trọ này.

Tại tòa, ông Hưng khai phụ trách địa bàn phường Trung Hòa khoảng 9 tháng trước khi xảy ra vụ cháy. Theo bị cáo, do khối lượng công việc lớn và phải ưu tiên kiểm tra các cơ sở có nguy cơ cao theo chỉ đạo, nên chưa kịp rà soát, đưa dãy nhà trọ ở Trung Kính của gia đình ông Quyết vào danh sách quản lý.

Ông Hưng cho biết khi nhận nhiệm vụ được bàn giao danh sách 120 cơ sở kinh doanh, nên mới chỉ tiến hành điều tra những cơ sở có nguy cơ cháy nổ trước. "Tôi chủ yếu kiểm tra các cơ sở đã có trong danh sách bàn giao, chưa kịp bổ sung cơ sở mới", ông Hưng trình bày.

Trước câu hỏi của chủ tọa, bị cáo thừa nhận nếu dãy nhà trọ này được đưa vào diện quản lý, lực lượng chức năng có thể yêu cầu bổ sung hệ thống cảnh báo cháy, lối thoát nạn, ngăn cháy lan... "Nếu làm đầy đủ, có thể hạn chế thiệt hại", bị cáo nói.

Tại tòa, cựu Đội phó Đỗ Tuấn Anh thừa nhận trách nhiệm trong giai đoạn trực tiếp phụ trách phường Trung Hòa. Tuy nhiên bị cáo cho rằng không nắm được dãy nhà trọ này nên không thể chỉ đạo kiểm tra. "Nếu biết, tôi phải đôn đốc đưa vào diện quản lý", bị cáo nói.

Trả lời thẩm vấn, bị cáo cho biết việc kiểm tra chủ yếu dựa trên báo cáo của cấp dưới, thừa nhận có tình trạng điều tra cơ bản "chưa đầy đủ, chưa sát".

Đáng chú ý, bị cáo cho rằng từng có văn bản đề xuất phân loại cơ sở, trong đó dãy nhà này theo ông nhận thức thuộc diện quản lý của UBND phường. Tuy nhiên, đại diện viện kiểm sát công bố văn bản trả lời của cơ quan chức năng xác định cơ sở này thuộc diện quản lý của lực lượng công an cơ sở.

Nghe nội dung này, bị cáo Tuấn Anh nói: "Chấp hành theo kết luận của cơ quan có thẩm quyền".

Quá trình thẩm vấn, chủ tọa nhận định việc không được kiểm tra, hướng dẫn về phòng cháy chữa cháy đã khiến dãy nhà trọ của gia đình ông Quyết tồn tại nhiều vi phạm, góp phần dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.

Đại diện viện kiểm sát cũng cho rằng nếu dãy trọ được đưa vào diện quản lý ngay từ đầu, nguy cơ và thiệt hại có thể đã được hạn chế.

Vụ cháy 15 người chết: Hai cựu công an lãnh án tù, kiến nghị xem xét trách nhiệm chủ nhà trọ

Tòa án cáo buộc hành vi thiếu trách nhiệm của cựu cán bộ công an dẫn đến việc nhà trọ trên phố Trung Kính nằm ngoài danh sách quản lý về phòng cháy, đây là nguyên nhân gián tiếp của vụ hỏa hoạn làm 15 người chết.