Nhân vụ ve sầu bị yêu cầu giấy tờ, vậy tôi xin hỏi nếu những sản phẩm tôi khai thác từ thiên nhiên (không bị cấm khai thác) thì phải làm thế nào để tránh rủi ro? 

Bạn đọc Phương Hiền (Đà Nẵng) gửi câu hỏi.

Luật sư Trần Văn Hương, Đoàn luật sư TP Đà Nẵng trả lời như sau:

Rất nhiều người dân buôn bán nhỏ lẻ lo lắng tìm hiểu quy định về giấy tờ nguồn gốc đối với nông, lâm, thủy, hải sản. Nhất là trong bối cảnh đang siết chặt việc kiểm soát về nguồn gốc.

Theo quy định tại khoản 1 Điều Nghị Định số 123/2020/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 3 Điều 1 Nghị Định số 70/2025/NĐ-CP thì nguyên tắc trong việc mua bán là khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, người bán phải lập hóa đơn để giao cho người mua.

Quy định đặt ra như vậy đương nhiên là phù hợp trong bối cảnh hiện nay để Nhà nước có thể kiểm soát về nguồn gốc nhằm ngăn chặn nguy cơ hàng nhập lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng hoặc tồn dư hóa chất bảo quản độc hại.

Nhưng chúng ta thấy rằng, cũng như nhiều sản phẩm khác như chuối hột rừng, nấm, sâm dây… được người dân thu lượm từ thiên nhiên thì xác ve sầu không phải là sản phẩm công nghiệp được doanh nghiệp sản xuất, đóng gói, kiểm định, dán tem và có mã QR truy xuất nguồn gốc.

Dù trên thực tế các sản phẩm này là có nguồn gốc rõ ràng, là sản phẩm thật, là đảm bảo chất lượng nhưng việc đòi hỏi một người dân, hoặc một tiểu thương thu mua nhỏ lẻ, phải xuất trình hóa đơn VAT, giấy chứng nhận tiêu chuẩn sản xuất hay hồ sơ truy xuất nguồn gốc như đối với hàng hóa công nghiệp là điều có thể nói là bất khả thi.

Lường được tình huống trên thì pháp luật hiện cũng không buộc nhất thiết là việc mua bán này là phải có hóa đơn chứng từ để chứng minh nguồn gốc xuất xứ, thay vào đó thì người dân, thương lái có thể sử dụng "bảng kê thu mua hàng hóa nông, lâm, thủy sản" theo Thông tư 20/2026/TT-BTC. 

Theo quy định thì đây được xem là tài liệu hợp pháp để thay thế cho hóa đơn chứng từ để thông hành đối với hàng hóa không có hóa đơn.

Ngoài ra để có thể chuẩn hóa trong việc mua bán những hàng hóa như trên, tránh những rủi ro pháp lý trong quá trình thu mua thì người dân, thương lái có thể tiến hành thành lập hộ kinh doanh, doanh nghiệp, hợp tác xã để có thể tiến hành các hoạt động lập hóa đơn theo đúng quy định pháp luật.

Từ đó đảm bảo hợp pháp trong khâu chứng minh nguồn gốc hàng hóa và quản lý được các vấn đề pháp lý khác xung quanh việc mua bán.

Như vậy, người dân hoặc thương lái nắm được những giải pháp theo đúng quy định pháp luật trên thì vai trò tuyên truyền của chính quyền địa phương, kiểm lâm, chính quyền cấp xã địa phương là hết sức quan trọng.

Mời bạn đọc gửi câu hỏi để được luật sư tư vấn

Với đội ngũ các luật sư và chuyên gia pháp lý dày dạn kinh nghiệm trên tất cả các lĩnh vực như hôn nhân - gia đình, kinh doanh - thương mại, mua bán đất đai, sở hữu trí tuệ, lao động, hộ tịch, thừa kế..., chuyên mục Tư vấn pháp luật trên Tuổi Trẻ Sao sẽ giải đáp thắc mắc của bạn một cách nhiệt tình, nhanh chóng, chính xác, hiệu quả.

Bạn đọc vui lòng gửi câu hỏi (gõ bằng tiếng Việt có dấu, font chữ UNICODE) về Tuổi Trẻ Sao qua địa chỉ tuvanphapluat@tuoitre.com.vn.

Vụ 80kg xác ve sầu cần giấy chứng minh nguồn gốc: Chủ hàng xuất trình đủ giấy tờ, được trả lại hàng

Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn đã trả lại 80kg xác ve sầu khô cho chủ lô hàng sau khi người này xuất trình đầy đủ giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp.