Ứng dụng các giống lúa mới giúp tăng giá trị kinh tế 12.000 tỉ đồng mỗi năm

Sáng 27-10, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Bộ Công an tổ chức Hội nghị Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng ngành nông nghiệp khu vực miền Bắc.

Thảo luận, đi sâu vào những vấn đề cốt lõi đang cản trở tăng trưởng

Đề dẫn hội nghị, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng nhấn mạnh bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững và nâng cao sức cạnh tranh đòi hỏi ngành nông nghiệp và môi trường phải chuyển mạnh từ mô hình tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu.

Phải lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực then chốt để nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và giá trị gia tăng, theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Theo ông Hùng, khu vực phía Bắc có nhiều lợi thế về hệ thống viện nghiên cứu, trường đại học, đội ngũ chuyên gia và doanh nghiệp công nghệ. Tuy nhiên việc gắn kết giữa nghiên cứu và sản xuất, chuyển giao và ứng dụng công nghệ còn hạn chế.

Vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải phát huy hiệu quả các nguồn lực khoa học, công nghệ, tập trung giải quyết những điểm nghẽn trong sản xuất, chế biến và thị trường, tạo chuyển biến thực chất về năng suất, chất lượng và giá trị nông sản.

Trên cơ sở đó, ông Hùng đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận thẳng thắn, đi sâu vào những vấn đề cốt lõi đang cản trở tăng trưởng của từng ngành hàng, từng địa phương, nhất là những vướng mắc về thể chế, chính sách, nguồn lực và khả năng ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất.

5 điểm nghẽn cần tháo gỡ trong phát triển khoa học công nghệ

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp cho biết giai đoạn 2021-2026, ngành nông nghiệp và môi trường tiếp tục đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, bảo đảm an ninh lương thực, tạo sinh kế và thúc đẩy xuất khẩu đạt trên 70 tỉ USD (năm 2025).

Đóng góp vào kết quả này, khoa học công nghệ đã tạo ra những chuyển biến rõ nét trong nhiều lĩnh vực, từ chọn tạo giống, ứng dụng công nghệ sinh học đến cơ giới hóa, tự động hóa và chế biến nông sản.

Nổi bật là việc ứng dụng các giống lúa mới và quy trình canh tác tiên tiến đã góp phần nâng năng suất khoảng 9,9%, tăng sản lượng ước 2,4 triệu tấn mỗi năm, tương ứng giá trị kinh tế gia tăng khoảng 12.000 tỉ đồng.

"Đây là minh chứng cụ thể cho khả năng chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành hiệu quả kinh tế trên diện rộng" - ông Điệp nói.

Bên cạnh những kết quả đạt được, ông Điệp chỉ ra một số điểm nghẽn đang ảnh hưởng đến khả năng phát huy hiệu quả khoa học công nghệ trong ngành nông nghiệp.

Trước hết, cơ chế khuyến khích nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao và thương mại hóa công nghệ chưa tạo được động lực đủ mạnh. Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, phát triển giống mới, chế biến sâu và nông nghiệp xanh cũng cần tiếp tục hoàn thiện.

Một hạn chế khác là mức độ tự chủ về giống và nguyên liệu đầu vào chưa đồng đều. Trong chăn nuôi, chi phí thức ăn chiếm khoảng 60-70% giá thành sản phẩm, trong khi nguồn nguyên liệu thô trong nước mới đáp ứng 30-35% nhu cầu.

Để tạo bước đột phá giai đoạn tới, ông Điệp cho rằng ngành nông nghiệp cần chuyển mạnh từ mô hình tăng trưởng dựa chủ yếu vào quy mô, sản lượng sang mô hình dựa trên năng suất, chất lượng, công nghệ cao, chế biến sâu và giá trị gia tăng.

Trọng tâm trước hết là đổi mới tư duy và phương thức tổ chức nhiệm vụ khoa học công nghệ. Thay vì nghiên cứu theo từng đề tài riêng lẻ, cần tập trung giải quyết những bài toán cụ thể của ngành hàng, chuỗi giá trị và địa phương.

Theo đó, mỗi nhiệm vụ phải xác định rõ sản phẩm công nghệ, tổ chức nghiên cứu, doanh nghiệp tiếp nhận, địa bàn triển khai và hiệu quả kinh tế - xã hội. Đặc biệt ưu tiên những nhiệm vụ làm chủ công nghệ lõi, công nghệ chiến lược có khả năng ứng dụng và thương mại hóa.

Cùng với đó, ngành cần phát triển các chuỗi giá trị nông sản chủ lực dựa trên lợi thế từng vùng, gắn vùng nguyên liệu với nghiên cứu, chế biến và thị trường.

Vỏ tôm, vỏ thơm, vỏ dừa… biến thành nguyên liệu triệu đô

Tận dụng phụ phẩm nông nghiệp, thủy sản để sản xuất hàng tiêu dùng, phân bón và vật liệu dệt may là hướng đi được nhiều doanh nghiệp, đơn vị nghiên cứu giới thiệu tại GRECO 2026.