Công an tỉnh Bắc Ninh mới đây phối hợp Cục Cảnh sát hình sự Bộ Công an đã khởi tố vụ án, khởi tố 3 bị can Nguyễn Văn Hợi (tức Khánh Sky), Hồ Văn Khoa và Trần Đình Tiệp (tức Vua Quạt).

Các bị can bị khởi tố về hành vi lợi dụng mạng xã hội để gây rối trật tự công cộng, phát tán thông tin sai sự thật, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân

Từ vụ việc này, chuyên gia, đại biểu Quốc hội nhìn nhận "giang hồ mạng" không còn là những hiện tượng nhất thời. Nhiều trường hợp biến mạng xã hội thành công cụ xây dựng hình ảnh "đại ca", cố tình tạo dựng mâu thuẫn, phát ngôn gây sốc, livestream chửi bới, thách thức dư luận để thu hút sự chú ý, trục lợi.

Không những thế, các hành vi lệch chuẩn của "giang hồ mạng" gây nhiều nguy hại với trẻ em...

Nguy cơ trẻ nhận thức sai lệch "mạnh là đúng", "có tiền và có đàn em thì có quyền"

Trao đổi với Tuổi Trẻ, TS Đặng Văn Cường - Ủy viên BCH Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam - chỉ rõ ở lứa tuổi trẻ em và thanh thiếu niên, khả năng nhận thức, đánh giá rủi ro và kiểm soát hành vi vẫn đang phát triển. Các em có nhu cầu rất lớn về việc được công nhận, được chú ý và tìm kiếm hình mẫu để định hình bản thân.

Trong khi đó "giang hồ mạng" thường xây dựng hình ảnh rất hấp dẫn về mặt tâm lý, đó là mạnh mẽ, giàu có, không sợ ai, sống bất cần, có nhiều người hâm mộ và có khả năng chi phối người khác.

Các "giang hồ mạng" thường cổ xúy bạo lực và giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực. Những hình ảnh đánh nhau, hành hung, đe dọa, thị uy được biến thành nội dung giải trí có thể khiến người xem, đặc biệt là trẻ vị thành niên, hình thành nhận thức sai lệch rằng "mạnh là đúng", "có tiền và có đàn em thì có quyền".

Đáng lo hơn, việc tiếp xúc lặp đi lặp lại có thể dẫn đến hiệu ứng "bình thường hóa". Tức ban đầu thấy hành vi đó là bất thường, nhưng xem nhiều lần lại cho rằng đó là chuyện bình thường.

Vì vậy nguy cơ không chỉ nằm ở một video cụ thể, mà nằm ở quá trình tiếp xúc kéo dài với một hệ giá trị lệch chuẩn. Từ đó gây ra nguy cơ làm xói mòn các giá trị văn hóa, đạo đức và tác động tiêu cực đến quá trình hình thành nhân cách của giới trẻ.

Để chấm dứt tình trạng này, theo TS Đặng Văn Cường cần phải thực hiện đồng bộ các giải pháp. Ông đánh giá cao thời gian qua bất kỳ cá nhân nào, dù có sức ảnh hưởng lớn đến đâu, nếu lợi dụng không gian mạng để xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân hoặc gây mất an ninh, trật tự đều bị xử lý nghiêm minh.

"Đây không chỉ là câu chuyện đấu tranh với 'giang hồ mạng', tội phạm trên không gian mạng mà còn góp phần xây dựng môi trường số văn minh, bảo vệ trẻ em, bảo vệ các giá trị văn hóa và giữ gìn an ninh, trật tự trong bối cảnh chuyển đổi số.

Không gian mạng phải trở thành nơi lan tỏa tri thức, sáng tạo và những giá trị tích cực, chứ không phải môi trường để cổ xúy bạo lực, hành vi lệch chuẩn hay trục lợi từ vi phạm pháp luật", ông Cường nêu.

Ông nhấn mạnh thêm không thể chỉ dùng một biện pháp, mà phải có sự phối hợp gia đình - nhà trường - nền tảng mạng xã hội - cơ quan quản lý và chính người sử dụng.

Trong đó các nền tảng mạng xã hội cần có trách nhiệm lớn hơn. Không thể để thuật toán chỉ chạy theo tiêu chí "càng nhiều tương tác càng tốt". Những nội dung bạo lực, xúc phạm, kích động, bóp méo chuẩn mực xã hội cần được phát hiện, hạn chế phân phối hoặc gỡ bỏ theo quy định.

Đặc biệt cần có cơ chế bảo vệ trẻ em và người chưa thành niên trước những nội dung không phù hợp với độ tuổi. Một giải pháp quan trọng khác, theo ông Cường là nâng cao "sức đề kháng" cho người sử dụng mạng xã hội, nhất là thanh, thiếu niên.

Cần tuyên truyền để mọi người, nhất là các em có ý thức sàng lọc thông tin, thấy rõ mỗi lượt xem, chia sẻ, bình luận cổ vũ đều có thể góp phần làm gia tăng sức lan tỏa của các "content bẩn". Do đó không tiếp tay cho các hiện tượng này bằng sự hiếu kỳ hoặc tâm lý đám đông.

Xây dựng cho thế hệ trẻ 'hệ miễn dịch số' đủ mạnh trước 'thông tin sai lệch, giá trị ảo'

Còn đại biểu Tạ Văn Hạ, Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, cho rằng thời gian qua nhiều "giang hồ mạng" đã bị xử lý nghiêm minh trước pháp luật, song hiện tượng này vẫn diễn biến phức tạp.

Bên cạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân khi tham gia mạng xã hội, ông Hạ cho rằng cần cơ chế ràng buộc trách nhiệm của các nền tảng mạng xã hội, nhà cung cấp dịch vụ. Trong đó nêu rõ họ phải có trách nhiệm quản lý những vấn đề liên quan cộng đồng, an ninh trật tự, thuần phong mỹ tục hay đạo đức văn hóa...

Bên cạnh đó thay vì chỉ tập trung đi xử lý vi phạm khi việc đã rồi, vấn đề quan trọng là phải chuyển mạnh sang ngăn chặn và phòng ngừa từ sớm, từ xa. Khi phát hiện hành vi có dấu hiệu vi phạm hoặc đăng tải thông tin sai sự thật, cần có cơ chế cảnh báo, nhắc nhở và ngăn chặn ngay lập tức, không để phát tán thành trào lưu hay vụ việc tiêu cực lớn.

Quan trọng hơn, theo ông Hạ cần xây dựng cho thế hệ trẻ một "hệ miễn dịch số" đủ mạnh gồm kỹ năng nhận diện thông tin sai lệch, tư duy phản biện và năng lực chống lại sự thao túng của các giá trị ảo.

Thiếu tướng công an tranh luận về bầu, chỉ định hòa giải viên cơ sở

Thiếu tướng Nguyễn Minh Tuấn, Giám đốc Công an tỉnh Phú Thọ cho hay ông không đồng tình với đề xuất bầu, chỉ định hòa giải viên ở cơ sở.