Cánh đồng sạch "9 phần nước, 1 phần tôm"

Ông Nguyễn Chí Anh - người dân nuôi tôm công nghiệp ở xã Vân Khánh (tỉnh An Giang) - cho biết gia đình ông trước đây làm mô hình "con tôm ôm cây lúa" (vụ tôm - vụ lúa) đời sống ổn định. 

Sau này do điều kiện đất ven biển, bị ảnh hưởng hạn mặn gay gắt nên ông chuyển đổi sản xuất và nuôi tôm thẻ quy mô lớn theo hình thức công nghiệp. Với diện tích 2ha, ông Anh có hướng nuôi khá phù hợp, đặc biệt là quyết tâm làm ra con tôm sạch (không kháng sinh) để nâng cao giá trị sản phẩm.

Để cho ra sản phẩm tôm sạch, ông có cách làm riêng, hoàn toàn theo hướng "sinh thái". Cụ thể trong 1ha nuôi tôm công nghiệp, anh sẽ sử dụng 0,9ha để trữ và xử lý nước, 0,1ha còn lại là diện tích nuôi tôm thẻ chân trắng. 

Chính cách nuôi thay đổi nước liên tục trên đã giúp ông vừa đảm bảo môi trường nước sạch, tôm hầu như không bệnh, lớn nhanh, đạt chất lượng xuất bán ra thị trường.

Tuy nhiên việc chuyển sang nuôi tôm thẻ chân trắng, ông Anh cũng gặp rất nhiều khó khăn trong vấn đề xử lý nước, đảm bảo năng suất tôm. Khi có giải pháp xử lý nước tốt, tôm nuôi của ông lớn nhanh, khỏe, đảm bảo an toàn. 

Do đó công ty thủy sản lớn ở An Giang thu mua tôm nuôi của gia đình bán thị trường trong nước và xuất khẩu. "Năm 2019 cho đến nay gia đình tôi chuyển hẳn sang nuôi tôm thẻ chân trắng theo hướng công nghiệp. Nuôi theo hình thức này tập trung với số lượng lớn. Một năm tôi thu hoạch đạt sản lượng khoảng 1 tấn tôm thương phẩm. Tôi tới đây vẫn hướng đến nuôi tôm sạch, an toàn để nâng cao giá trị lợi nhuận, ổn định đời sống gia đình", ông Anh chia sẻ thêm.

Ông Phan Hữu Phước - Trưởng Phòng Kinh tế xã Vân Khánh - thông tin xã Vân Khánh tổng diện tích nuôi trồng thủy sản đạt gần 20.000ha, trong đó mô hình tôm - lúa có khoảng 3.311ha và mô hình tôm - lúa cải tiến có diện tích hơn 1.381ha. 

Tổng sản lượng tôm thu về hơn 2.500 tấn. Mô hình này thời gian qua đã chứng minh được hiệu quả kinh tế và giúp cho nhiều người dân địa phương ổn định cuộc sống. Địa phương đang định hướng để bà con làm ra lúa thơm, tôm sạch không chỉ nâng cao giá trị lợi nhuận mà còn đáp ứng nhu cầu thị trường.

Địa phương cũng đang kiến nghị cấp thẩm quyền sớm đầu tư hạ tầng thủy lợi, công trình ứng phó biến đổi khí hậu, ứng dụng khoa học, dự báo thị trường và kết nối, hợp tác với doanh nghiệp xuất khẩu để dân yên tâm sản xuất và nhân rộng mô hình tôm - lúa.

Trung tâm Khuyến nông tỉnh An Giang thông tin An Giang thời gian qua có nhiều doanh nghiệp và cơ sở nuôi tôm đạt chứng nhận GlobalGAP, chứng nhận ASC, chứng nhận BAP và VietGAP với tổng diện tích hơn 3.473ha.

Ông Lê Văn Dũng - Phó giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh An Giang - cho hay xác định con tôm là thế mạnh, kinh tế chủ lực nên An Giang thời gian tới tập trung thực hiện chương trình hành động nâng cao hiệu quả và phát triển bền vững ngành tôm và thực hiện đề án thúc đẩy phát triển nuôi trồng thủy sản ứng dụng công nghệ cao…

Ngoài ra địa phương đầu tư nghiên cứu cải tiến quy trình nuôi tôm đạt các chứng nhận và tổ chức lại sản xuất theo hướng hình thành vùng nuôi quy mô lớn có sự quản lý của cộng đồng và sản xuất theo chuỗi giá trị, xây dựng thương hiệu và đẩy mạnh xúc tiến thương mại mở rộng thị trường. 

Đơn vị liên quan đặc biệt ứng dụng và chuyển giao khoa học - kỹ thuật trong sản xuất, kiểm soát dư lượng kháng sinh, hóa chất cấm, đảm bảo nguồn tôm sạch chất lượng cung ứng ra thị trường trong và ngoài nước.

Nuôi gà "nói không" với kháng sinh

Từ "cánh đồng tôm sạch", ở An Giang hiện nay và Sóc Trăng cũ (nay là thành phố Cần Thơ) đã có những "trang trại gà sạch", nói không với kháng sinh, được thị trường đón nhận tích cực, thậm chí không đủ để xuất khẩu.

Giới thiệu với phóng viên, ông Nguyễn Minh Thức, Trưởng Ấp Ngã Bát, xã An Minh (tỉnh An Giang) chia sẻ trang trại nuôi gà không kháng sinh khép kín của Techpal Group có mặt tại ấp từ năm 2019 đến nay không gây ô nhiễm cho bà con xung quanh và mang lại hiệu quả rất cao.

"Mô hình này ứng dụng khoa học công nghệ và người dân ở đây rất đồng thuận, doanh nghiệp có đóng góp cho địa phương cũng rất nhiều", ông Thức nói.

Nói về việc "ứng dụng khoa học công nghệ rất nhiều", ông Trần Vũ Linh - Trưởng Ban quản lý dự án Kiên Giang 1 (Công ty Techpal Group) - cho biết trong 90 ngày nuôi đến khi xuất chuồng hoàn toàn trong một chu trình khép kín để đảm bảo gà sạch cung cấp ra thị trường. 

Đầu tiên, giống gà trước khi nhập về phải được kiểm tra nguồn gốc và thực hiện theo quy trình kiểm dịch nghiêm ngặt. Khi đã xác định gà không vấn đề gì thì mới đưa vô trại để chăn nuôi và việc này phải trải qua một lớp khử khuẩn cặn kẽ nữa để tránh mầm bệnh phát sinh.

Đến trại, gà sẽ được kiểm tra kỹ thuật một lần nữa để phát hiện mầm bệnh, nếu không có gì thì mới "chính thức" được chăn nuôi theo một quy trình hoàn toàn tự động từ cho ăn, khử mùi hôi, xử lý nước… 

Trong quá trình này số gà nuôi được liên tục kiểm tra, khi phát hiện gà có vấn đề nhẹ thì sẽ được tách ra khu vực riêng để theo dõi, chữa trị để đảm bảo không lây lan bệnh sang gà khác. Chính quy trình chặt chẽ và kỹ lưỡng như vậy hầu như gà không bệnh, không phải dùng kháng sinh, khi đưa ra thị trường sẽ có gà "sạch" hoàn toàn.

Theo ông Linh, trang trại tại ấp Ngã Bát có tổng diện tích gần 3ha, phía trên làm hệ thống năng lượng mặt trời cung cấp điện sạch cho toàn bộ trang trại. Lượng gà "sạch" tại đây mỗi năm cung cấp ra thị trường hơn 1 triệu con, trong đó 60% ra thị trường miền Đông và miền Tây, còn lại xuất sang thị trường Campuchia. 

Hiện Techpal Group đang mở rộng mô hình nuôi gà "sạch" tương tự tại phường Vĩnh Châu, thành phố Cần Thơ (khu vực tỉnh Sóc Trăng cũ).

Ông Dương Văn Nghĩa - Phó chủ tịch UBND xã An Minh - cho biết mô hình chăn nuôi gà, kết hợp điện áp mái của Techpal Group đã góp phần thúc đẩy kinh tế và giải quyết việc làm cho nhiều lao động.

Theo ông Nghĩa, ngay từ khi Techpal Group tìm hiểu cơ hội đầu tư, địa phương đã hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp triển khai dự án. 

"Do áp dụng kỹ thuật tiến bộ, không chỉ đạt hiệu quả kinh tế, mô hình chăn nuôi của Techpal Group còn thân thiện với môi trường. Từ kết quả của mô hình này, chúng tôi sẽ quan tâm, kêu gọi các nhà đầu tư có tiềm lực đến làm ăn, khai thác lợi thế sẵn có để phát triển kinh tế - xã hội cho địa phương", ông Nghĩa nói.

Ông Vũ Ngọc Đỉnh, Tổng giám đốc Công ty Techpal Group, khẳng định sẽ không "độc quyền" mô hình nuôi gà không kháng sinh, mà muốn được chia sẻ để người tiêu dùng được hưởng lợi ở mức tốt nhất. 

"Techpal đang được Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ hỗ trợ, thông qua Techpal cấp kinh phí cho Đại học Cần Thơ phối hợp triển khai mô hình trang trại của Techpal, sau đó Đại học Cần Thơ đưa vào chương trình đào tạo để nhân rộng ra toàn Đồng bằng sông Cửu Long và rộng hơn, việc đó Techpal không giới hạn.

Chúng tôi xây dựng giá trị của mình bằng cách đi tiên phong, được thị trường biết đến. Thứ hai là sẽ làm trên cơ sở vật chất, hệ thống trang trại quy mô, hiện đại thì các đơn vị khác muốn làm cũng phải tuân theo tiêu chuẩn đó.

Cuối cùng chúng tôi xác định bền vững là mình làm bây giờ, sau nay bà con ứng dụng công nghệ này thì mình lại nâng cấp công nghệ khác vì đó là xu thế chứ không cần thiết phải giữ riêng cho mình", ông Đỉnh nói thêm.

TS Nguyễn Vĩnh Trung (Trường Nông nghiệp, Đại học Cần Thơ): Cần có chính sách về đầu ra

Nuôi gà không kháng sinh đã phổ biến ở Đan Mạch và các nước Bắc Âu từ lâu và vì sao họ làm được điều đó. Trước hết họ có cơ sở quản lý, kiểm soát rất chặt chẽ không chỉ nhân y mà còn thú ý, không có toa của cán bộ thú y thì sẽ không bao giờ mua được khánh sinh, việc đăng ký và lưu hành kháng sinh của họ rất nghiêm ngặt.

Không chỉ thế, họ có cơ chế về mặt chính sách đối với sản phẩm đầu ra. Đối với sản phẩm không kháng sinh như không đúng thì sẽ áp dụng như bóng đá, bị phạt thẻ vàng hai ba lần thì phạt thẻ đỏ, kéo theo đó là sản phẩm không được lưu hành, vì vậy người ta phải tuân theo. Còn sản phẩm đạt không kháng sinh thì sẽ phải có một mức giá khác để khuyến khích.

Câu chuyện này không phải một sớm một chiều là được mà là một quá trình, mất thời gian, đòi hỏi sự chung sức của nhà hoạch định chính sách, nhà chăn nuôi, nhà khoa học và chính của người tiêu dùng - họ phải sẵn sàng bỏ tiền ra mua giá cao hơn một chút, đó là một quá trình phấn đấu.

Ở Việt Nam có những sản phẩm, dự án, mô hình chăn nuôi như thế nhưng quy mô còn khiêm tốn, nhỏ lẻ, hy vọng với sự giúp đỡ của cơ quan truyền thông, những thông tin như thế sẽ đến được các nhà hoạch định chính sách.

Gạo Việt chinh phục thị trường khó tính

Sản xuất gạo chất lượng cao, xuất khẩu vào các thị trường khó tính với nhiều đòi hỏi khắt khe đang là hướng đi mà các doanh nghiệp sản xuất gạo hữu cơ hướng đến.