Theo báo SCMP ngày 14-6, chiến dịch cải tổ giáo dục đại học quy mô lớn này diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc đang tăng tốc trong cuộc đua trở thành cường quốc công nghệ toàn cầu, đồng thời tìm lời giải cho bài toán việc làm ngày càng nan giải của sinh viên tốt nghiệp.

Dữ liệu của Bộ Giáo dục Trung Quốc được Tân Hoa xã tổng hợp cho thấy trong giai đoạn 2021-2025, các trường đại học trên cả nước đã hủy bỏ hoặc tạm dừng 12.200 chương trình đào tạo bậc cử nhân, đồng thời mở mới 10.200 chương trình. 

Điều này đồng nghĩa chỉ trong 5 năm, hơn 30% chương trình đào tạo đại học tại Trung Quốc đã được điều chỉnh.

Các ngành bị thu hẹp chủ yếu tập trung ở lĩnh vực nghệ thuật, khoa học xã hội - nhân văn, ngoại ngữ và quản trị - những lĩnh vực ngày càng bị đánh giá là "dư thừa" hoặc không còn phù hợp với nhu cầu thị trường lao động tại đất nước tỉ dân. 

Trong khi đó, nhiều ngành học mới được mở ra có sự gắn kết chặt chẽ với định hướng phát triển kinh tế của Bắc Kinh và nhu cầu nhân lực trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI).

Đáng chú ý đã có 9 trường đại học bổ sung các chuyên ngành liên quan đến "trí tuệ hiện thân" (embodied intelligence) - lĩnh vực hướng tới việc đưa AI thế hệ mới tích hợp sâu hơn vào nền kinh tế thực.

Theo SCMP, áp lực đổi mới đối với các trường đại học Trung Quốc cũng ngày càng gia tăng khi số lượng sinh viên tốt nghiệp liên tục lập kỷ lục nhưng cơ hội việc làm lại không theo kịp. 

Hiện tỉ lệ thất nghiệp trong nhóm thanh niên nước này vẫn ở mức trên 16%, trong lúc thị trường lao động đang biến đổi nhanh chóng dưới tác động của AI.

AI thành môn học bắt buộc ở cấp phổ thông Trung Quốc

Nhiều địa phương Trung Quốc triển khai dạy AI bắt buộc ở phổ thông, tích hợp vào chương trình nhằm chuẩn bị kỹ năng cho thế hệ tương lai.