Cả xã hội vào cuộc bảo vệ trẻ trên không gian số

Chiều 16-5 tại Hà Nội, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA), nền tảng TikTok và Viện Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững (MSD) phối hợp tổ chức chương trình “Thiếu niên nói 2026: Đồng kiến tạo giải pháp an toàn số và sức khỏe số”.

Sự kiện đánh dấu bước hợp tác mới giữa các bên trong nỗ lực nâng cao nhận thức cộng đồng về an toàn trực tuyến, bảo vệ thanh thiếu niên trên môi trường số và thúc đẩy văn hóa sử dụng Internet an toàn, tích cực.

Từ góc độ lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng, Đại tá Hà Văn Bắc - Phó cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 - Bộ Công an) - đánh giá: "Công tác bảo vệ trẻ em trên không gian mạng phải được triển khai theo hướng tổng thể, có sự tham gia của toàn xã hội. 

Gia đình cần đồng hành và lắng nghe; nhà trường cần tăng cường giáo dục kỹ năng số; nền tảng công nghệ cần nâng cao trách nhiệm bảo vệ người dùng trẻ; các tổ chức xã hội, chuyên gia và cơ quan báo chí cần cùng lan tỏa kiến thức, kỹ năng và văn hóa ứng xử an toàn trên mạng". 

Đại tá Bắc cũng nhấn mạnh chính các em thiếu niên cũng cần được trao quyền để chia sẻ trải nghiệm, phản ánh những vấn đề mình gặp phải và tham gia xây dựng giải pháp. 

Theo Phó cục trưởng Cục A05, việc bảo vệ trẻ em trên không gian mạng không thể chỉ đặt lên vai một cá nhân hay tổ chức riêng lẻ, mà cần sự phối hợp đồng bộ từ gia đình, nhà trường, nền tảng công nghệ và toàn xã hội.

Trong khuôn khổ sự kiện, ông Nguyễn Lâm Thanh - đại diện TikTok Việt Nam - cũng đưa ra cam kết xây dựng môi trường số an toàn và tích cực cho người dùng Việt Nam, đặc biệt là người trẻ. 

Thông qua hợp tác với Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, TikTok sẽ phối hợp sản xuất các nội dung truyền thông nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về an ninh mạng, đồng thời hỗ trợ phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro khi sử dụng nền tảng số.

Mạng xã hội này cũng cho biết đang cung cấp nhiều tính năng bảo mật và quyền riêng tư dành cho gia đình, trong đó có tính năng “Gia đình thông minh”. 

Công cụ này cho phép phụ huynh liên kết tài khoản với con để quản lý thời gian sử dụng, theo dõi trạng thái hoạt động, kiểm soát nội dung và thiết lập các chế độ an toàn phù hợp với lứa tuổi.

Tỉ lệ trẻ phải đối mặt rủi ro trên môi trường số ở mức cao

Một nội dung đáng chú ý khác tại tọa đàm là công bố số liệu sơ bộ từ khảo sát “Tiếng nói trẻ em Việt Nam 2026” do Viện Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững (MSD) thực hiện trên 2.500 thiếu niên từ 12-15 tuổi.

Kết quả khảo sát cho thấy khoảng 9/10 thiếu niên cho biết từng được học, hoặc tiếp cận nội dung về an toàn mạng. Tuy nhiên, có tới 9/10 em phản ánh từng trực tiếp hoặc gián tiếp đối mặt với các rủi ro trên môi trường số.

Những con số này cho thấy vẫn tồn tại khoảng cách lớn giữa nhận thức lý thuyết và khả năng ứng phó thực tế của trẻ trên không gian mạng. Các chuyên gia nhận định đây là vấn đề cần được quan tâm nhiều hơn trong bối cảnh thanh thiếu niên ngày càng tiếp cận Internet từ sớm.

Để góp phần giải quyết bài toán trên, chương trình “Thiếu niên nói 2026” triển khai mô hình “Solution Labs” - không gian tương tác nơi thanh thiếu niên, phụ huynh và các bên liên quan cùng tham gia thảo luận, phản biện và đề xuất giải pháp cho môi trường số.

Bà Nguyễn Phương Linh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững (MSD), nhấn mạnh thanh thiếu niên không nên chỉ được nhìn nhận là đối tượng cần được bảo vệ, mà còn là những người có tiếng nói, có góc nhìn và đủ khả năng tham gia xây dựng môi trường mạng văn minh.

Theo bà Linh, khi được trao cơ hội tham gia và lắng nghe, người trẻ có thể tận dụng công nghệ để phát triển bản thân, đồng thời góp phần tạo dựng một không gian số an toàn, nhân văn và tích cực hơn.

Bên cạnh các giải pháp mang tính chiến lược, tọa đàm cũng nhấn mạnh vai trò đồng hành của phụ huynh thông qua các công cụ hỗ trợ an toàn trên nền tảng số.

Trong khuôn khổ sự kiện cũng diễn ra lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác giữa Hiệp hội An ninh mạng quốc gia và TikTok. 

Theo đó, TikTok chính thức trở thành đối tác chiến lược của Hiệp hội trong các hoạt động truyền thông, đào tạo, phổ biến kiến thức về an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và nâng cao kỹ năng số cho cộng đồng.

Mỗi ngày 3 vụ rò rỉ dữ liệu, Pháp chi 200 triệu euro 'vá' an ninh mạng

Chính phủ Pháp công bố gói 200 triệu euro nhằm tăng cường an ninh mạng, khắc phục lỗ hổng hệ thống số khi các vụ tấn công và rò rỉ dữ liệu gia tăng.