Bộ Nông nghiệp và Môi trường lý giải việc chưa kịp thời phát hiện vụ làm sai lệch chỉ số quan trắc

QUANG THẾ
và 1 tác giả khác

QUANG THẾ

CHÍ TUỆ

Thông tin tại họp báo thường kỳ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sáng 1-4, lãnh đạo Cục Môi trường cho rằng hành vi vi phạm lợi dụng, nhắm vào kẽ hở kỹ thuật chưa được thiết kế đầy đủ để phát hiện khi bị can thiệp.

Phó cục trưởng Cục Môi trường Nguyễn Xuân Hải cho biết hành vi can thiệp, làm sai lệch dữ liệu quan trắc môi trường là vi phạm nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả quản lý nhà nước và niềm tin của xã hội.

Theo ông, qua vụ việc vừa rồi cho thấy còn lỗ hổng trong kiểm soát kỹ thuật, đặc biệt khâu truyền và quản lý dữ liệu. Có nguy cơ phát sinh thông đồng giữa các bên liên quan.

Còn công tác kiểm tra chéo, phát hiện bất thường trong một số trường hợp chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn. Tuy nhiên đây không phải khoảng trống của hệ thống pháp luật mà là vấn đề trong tổ chức thực hiện cần tiếp tục được siết chặt.

Ông Hải cho biết thực hiện Luật Bảo vệ môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành các quy chuẩn kỹ thuật mới về nước thải, khí thải, đồng thời quy định lộ trình áp dụng đến năm 2031 nhằm tạo điều kiện để doanh nghiệp có thời gian chuyển đổi công nghệ, bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.

"Quan trắc chỉ là công cụ giám sát doanh nghiệp bắt buộc phải xử lý ô nhiễm thực chất, không thể "làm đẹp số liệu" để thay thế cho việc đầu tư công nghệ xử lý chất thải phát sinh", ông Hải nói.

Lý giải vì sao chưa phát hiện kịp thời việc làm sai lệch chỉ số quan trắc, ông Hải cho biết hệ thống hiện nay đã được thiết kế theo hướng dữ liệu truyền trực tiếp về cơ quan quản lý và có kiểm định, hiệu chuẩn, kiểm tra nhiều lớp.

Tuy nhiên vi phạm có tính chất tinh vi, có chủ đích, lợi dụng kẽ hở kỹ thuật. Hệ thống kỹ thuật trước đây chưa được thiết kế đầy đủ để phát hiện các hành vi can thiệp trong mọi trường hợp.

Do đó, theo ông, giải pháp thời gian tới sẽ tăng kiểm soát truy cập và cấu hình hệ thống, tăng giám sát từ xa, phân tích dữ liệu. Đồng thời hoàn thiện quy định để bảo đảm dữ liệu không thể bị can thiệp hoặc có khả năng phát hiện sớm hành vi can thiệp trái phép.

Nâng cao tính bảo mật, toàn vẹn dữ liệu quan trắc

Về quy trình giám sát và "bịt kẽ hở", ông Hải cho hay hiện nay hệ thống quan trắc được thiết kế với nhiều lớp kiểm soát như doanh nghiệp vận hành, đơn vị độc lập kiểm định, cơ quan quản lý nhà nước giám sát dữ liệu theo thời gian thực.

Tuy nhiên theo ông, qua vụ việc cho thấy nếu dữ liệu có thể bị can thiệp mà hệ thống chưa phát hiện kịp thời thì đây là vấn đề kỹ thuật cần phải khắc phục ngay. Cục Môi trường đang tham mưu Bộ Nông nghiệp và Môi trường tập trung vào các giải pháp kiểm soát chặt data logger và tài khoản quản trị, kiểm tra nhật ký hệ thống (log). Tăng cường phát hiện dữ liệu bất thường theo thời gian thực và nâng cao tính bảo mật, toàn vẹn dữ liệu quan trắc.

Bộ Công an thông tin vụ án vi phạm trong lắp đặt, vận hành, quản lý các trạm quan trắc môi trường

Cơ quan điều tra đã làm rõ các hành vi vi phạm trong lắp đặt, vận hành, quản lý các trạm quan trắc môi trường tự động, liên tục do một số doanh nghiệp lắp đặt trên phạm vi toàn quốc.