Theo báo South China Morning Post ngày 8-7, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr đã lên tiếng bênh vực Bộ trưởng Quốc phòng Gilberto Teodoro, sau khi ông này bị Trung Quốc áp lệnh trừng phạt.

Tại Đối thoại Shangri-La ở Singapore hồi cuối tháng 5, ông Teodoro tuyên bố rằng một quốc gia như Philippines, theo ông là "chịu mối đe dọa nghiêm trọng về lãnh thổ lẫn chính trị từ Trung Quốc", không còn lựa chọn nào khác ngoài "kiên cường đứng lên trước sự gây hấn của Trung Quốc".

Ngày 11-6, Trung Quốc phê phán những phát biểu này là "vô trách nhiệm" và ra lệnh cấm ông Teodoro cùng gia đình nhập cảnh Trung Quốc đại lục, Hong Kong và Macau.

Từ đó đến nay, ông Marcos tránh công khai nói về vấn đề này. Phải đến cuối tuần qua, khi trả lời báo chí tại Canada, ông mới phá vỡ sự im lặng và gọi lệnh trừng phạt của Bắc Kinh là "rất vô ích" trong bối cảnh căng thẳng lãnh thổ kéo dài trên Biển Đông. 

Theo ông, các biện pháp này "chẳng đạt được gì nhiều", không giúp thúc đẩy tiến trình đối thoại về tranh chấp lãnh thổ giữa hai nước, cũng không làm giảm nguy cơ xảy ra sai sót hay va chạm có thể leo thang.

Giới quan sát nhận định việc ông Marcos công khai hậu thuẫn ông Teodoro - vốn nổi tiếng thẳng thắn - là cách tiếp cận kiểu "vừa đấm vừa xoa", cho thấy quyết tâm của Manila trong vấn đề chủ quyền và có thể củng cố hợp tác quốc phòng với các đồng minh.

Về phần mình, ông Gilberto Teodoro cho rằng lệnh trừng phạt chỉ là một chiêu thức quen thuộc và khẳng định vẫn tiếp tục thực thi nhiệm vụ. 

Ngày 6-7, ông cũng bác bỏ đề xuất của Trung Quốc về việc thiết lập một ngư trường chung tại bãi cạn Scarborough đang tranh chấp, viện dẫn quyền đánh bắt của ngư dân Philippines đã được phán quyết trọng tài quốc tế năm 2016 công nhận.

Ông Teodoro và gia đình không phải những người Philippines đầu tiên nằm trong diện bị Trung Quốc trừng phạt. 

Năm 2019, cựu Ngoại trưởng Albert del Rosario và cựu Thẩm phán Tòa án tối cao Conchita Carpio-Morales từng bị từ chối nhập cảnh Hong Kong sau khi đệ đơn lên Tòa Hình sự quốc tế kiện Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình liên quan hoạt động bồi đắp đảo trên Biển Đông.

Năm 2025, Bắc Kinh đưa vào danh sách đen ông Francis Tolentino, khi đó là thượng nghị sĩ, sau khi ông mở cuộc điều tra về cáo buộc Trung Quốc tiến hành các chiến dịch gây ảnh hưởng tại Philippines.

Hiện Bắc Kinh chưa bình luận về những phát biểu nói trên của ông Marcos.

Trung Quốc tiếp tục tuần tra ở Scarborough

Trung Quốc tuyên bố tuần tra quanh bãi cạn Scarborough sau khi cuối tuần trước đã triển khai tàu và sân bay để phản ứng cuộc tập trận chung giữa Mỹ và Philippines.