Tòa Mỹ giữ nguyên lệnh đưa Anthropic vào ‘danh sách đen’ của Lầu Năm Góc

Theo Hãng tin Reuters ngày 25-9, Tòa phúc thẩm liên bang Mỹ đã giữ nguyên quyết định của Lầu Năm Góc đưa Anthropic vào danh sách có nguy cơ đối với chuỗi cung ứng an ninh quốc gia.

Phán quyết với tỉ lệ 2-1 của Tòa phúc thẩm Mỹ tại thủ đô Washington được đưa ra trong vụ kiện Anthropic thách thức quyết định trên của Lầu Năm Góc.

Theo quyết định này, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth xếp Anthropic vào diện rủi ro đối với chuỗi cung ứng an ninh quốc gia, sau khi công ty từ chối cho phép sản phẩm của mình được sử dụng cho vũ khí tự động hoặc hoạt động giám sát quy mô lớn.

Đa số thẩm phán cho rằng Lầu Năm Góc có cơ sở hợp lý để đưa Anthropic vào danh sách trên, đồng thời bác lập luận của công ty rằng chính quyền đã trả đũa họ vì các quan điểm về an toàn và đạo đức trí tuệ nhân tạo (AI).

Thẩm phán Gregory Katsas - người thay mặt đa số thẩm phán nêu lập luận - dẫn lại lập luận của ông Hegseth rằng các giới hạn an toàn mà Anthropic đặt ra cho AI có thể gây ảnh hưởng đến hoạt động quân sự của Mỹ.

"Bộ trưởng đã đưa ra viễn cảnh đáng lo ngại rằng các mô hình AI bị hạn chế quá mức có thể đột ngột ngừng hoạt động và khiến các hoạt động quân sự quan trọng thất bại", ông Katsas viết.

Anthropic cho biết tôn trọng nhưng không đồng tình với phán quyết của tòa.

Công ty khẳng định vẫn giữ quan điểm của mình và đang cân nhắc các bước tiếp theo, trong đó có việc đề nghị toàn bộ Tòa phúc thẩm xem xét lại phán quyết của hội đồng thẩm phán.

Phán quyết trên được đưa ra sau khi một thẩm phán liên bang ở thành phố San Francisco hồi tháng trước bác bỏ một quyết định khác của chính quyền Mỹ đối với Anthropic.

Thẩm phán Rita Lin cho rằng chính quyền đã trả đũa Anthropic trái pháp luật vì những quan điểm của công ty về an toàn AI.

Bà cũng ngăn chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump cấm Anthropic hợp tác với toàn bộ các cơ quan chính phủ, đồng thời chặn lệnh của ông Hegseth cấm các nhà thầu quân sự làm ăn với công ty này.

Anthropic cũng lập luận rằng AI hiện chưa đủ đáng tin cậy để được sử dụng an toàn trong vũ khí tự động và phản đối giám sát trong nước, vì cho rằng hoạt động này vi phạm các quyền cơ bản.

Mâu thuẫn bùng phát khi Bộ Chiến tranh Mỹ yêu cầu được sử dụng mô hình AI Claude của Anthropic cho "mọi mục đích hợp pháp". 

Phía Anthropic kiên quyết từ chối nới lỏng các điều khoản sử dụng. Giám đốc điều hành Dario Amodei đặt ra các "lằn ranh đỏ" bắt buộc: cấm sử dụng Claude để phát triển vũ khí tự hành hoàn toàn và cấm phục vụ hoạt động giám sát hàng loạt trong nước.

Đáp lại, Bộ Chiến tranh Mỹ đơn phương chấm dứt hợp đồng và đưa Anthropic vào danh sách đen quân sự dưới nhãn "nguy cơ an ninh chuỗi cung ứng" - vốn thường được áp cho các pháp nhân nước ngoài bị tình nghi có nguy cơ hoạt động gián điệp, nhằm cô lập Anthropic khỏi hệ thống nhà thầu quốc phòng.

Anthropic đã nộp đơn khởi kiện chính phủ, lập luận rằng quyết định trừng phạt này là đòn trả đũa vi phạm Tu chính án thứ nhất về tự do ngôn luận, gây thiệt hại nghiêm trọng cho hoạt động kinh doanh và uy tín của họ.

Vụ việc dẫn đến phân hóa rõ rệt giữa các cấp tòa án. Tòa sơ thẩm liên bang ở Bắc California tuyên bố việc Lầu Năm Góc đưa Anthropic vào danh sách đen là tùy tiện và vi hiến. Nhưng tòa phúc thẩm liên bang tại Washington, D.C. lại giữ nguyên quyền quyết định của Lầu Năm Góc.

Vụ kiện đánh dấu tiền lệ quan trọng tại Mỹ về mối quan hệ giữa các tập đoàn AI tư nhân và chính phủ. 

Câu hỏi then chốt ở đây là liệu các công ty công nghệ có quyền áp đặt tiêu chuẩn đạo đức và an toàn lên bên sử dụng là quân đội, hay quyền lực an ninh quốc gia tối cao của chính phủ cho phép gạt bỏ những ràng buộc này trong các hợp đồng đấu thầu liên bang. 

Với phán quyết chưa thống nhất giữa hai khu vực pháp lý, vụ việc dự kiến tiếp tục được kháng cáo lên Tòa án Tối cao Mỹ.

Thượng nghị sĩ Mỹ: Phải cấm siêu AI trước khi quá muộn!

Thượng nghị sĩ Mỹ Bernie Sanders kêu gọi tạm dừng phát triển AI tiên tiến và cấm siêu trí tuệ, cho rằng làm chậm tốc độ phát triển AI là chưa đủ.