Tiếng còi xe không phải là 'quyền đòi đường'

Ngày 19-10, lực lượng chức năng tiếp nhận phản ánh trên mạng xã hội kèm clip ghi cảnh một xe tải sử dụng còi liên tục trên đường Mai Chí Thọ, ngay giao lộ với đường Tố Hữu (phường An Khánh, TP.HCM).

Theo thông tin, tài xế bấm còi để giục các xe phía trước nhường đường. Ngày 21-10, Đội Cảnh sát giao thông Cát Lái đã làm việc với tài xế; người này thừa nhận và bị lập biên bản về hai lỗi nói trên.

Còi xe chỉ được dùng trong hai trường hợp

Điều 21 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ hiện hành chỉ cho phép sử dụng còi trong hai trường hợp: báo hiệu khi xuất hiện tình huống có thể mất an toàn giao thông, hoặc báo hiệu chuẩn bị vượt xe.

Luật cũng yêu cầu không sử dụng còi liên tục, không dùng còi sai âm lượng quy định, không dùng còi từ 22h đến 5h sáng hôm sau trong khu đông dân cư, khu vực khám bệnh, chữa bệnh, trừ xe ưu tiên.

Như vậy, luật không có trường hợp nào cho phép dùng còi để giục người khác. 

Tiếng còi là tín hiệu cảnh báo, không phải công cụ đòi đường. Giả sử tại giao lộ có làn và pha đèn riêng cho xe đi thẳng, xe rẽ trái, các xe phía trước đang đứng đúng làn chờ đèn thì họ không có nghĩa vụ nhích lên, dù người phía sau bấm còi bao lâu.

Đáng lo hơn, tiếng còi dồn dập có thể khiến người phía trước hoảng hốt, lấn vạch, thậm chí vượt đèn đỏ. 

Với ô tô, không chấp hành hiệu lệnh đèn tín hiệu bị phạt từ 18-20 triệu đồng và trừ 4 điểm giấy phép lái xe (khoản 9 và điểm b khoản 16 Điều 6 Nghị định 168 năm 2024). Khi đó, người bị giục chịu phạt nặng, còn người giục thì đã đi xa.

Vì sao là 2,4 triệu đồng?

Theo khoản 3 Điều 6 Nghị định 168 năm 2024, người lái ô tô sử dụng còi, rú ga liên tục bị phạt từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng. Hành vi điều khiển xe lắp thêm đèn phía trước bị phạt từ 1-2 triệu đồng, theo điểm a khoản 3 Điều 13 Nghị định này, kèm theo buộc tháo bỏ thiết bị lắp thêm.

Người thực hiện nhiều hành vi vi phạm hành chính thì bị xử phạt về từng hành vi; mức phạt cụ thể là mức trung bình của khung nếu không có tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ (khoản 4 Điều 23 Luật Xử lý vi phạm hành chính). 

Trung bình hai khung trên là 900.000 đồng và 1,5 triệu đồng, cộng lại vừa đúng 2,4 triệu đồng, khớp với mức phạt đã công bố.

Riêng chiếc đèn lắp thêm, ánh sáng không đúng thiết kế dễ gây chói mắt người đi ngược chiều, nhất là ban đêm; đó là lý do pháp luật không cho phép.

Vài giây kiên nhẫn

Vụ việc được xử lý nhanh nhờ phản ánh của người dân qua mạng xã hội. Người lái xe không thể nghĩ rằng hành vi của mình sẽ trôi qua cùng tiếng còi.

Nhưng xa hơn chuyện bị phạt là chuyện văn hóa ứng xử. Không ít vụ xô xát, thậm chí phải xử lý hình sự, chỉ bắt đầu từ một tràng còi xin đường. 

Một tiếng còi đúng lúc có thể cứu một mạng người; một tràng còi sai chỗ chỉ khiến người khác giật mình, còn mình thì mất tiền, mất cả sự bình tĩnh. 

Vài giây kiên nhẫn sau vô lăng, xét cho cùng, rẻ hơn nhiều so với cái giá phải trả.

Sao phải bóp còi xe để vượt lên trong khi đường phố đang đông đúc?

Đèn vừa chuyển xanh chưa đầy một giây, phía sau đã vang lên tiếng còi xe.