09/03/2026 10:27 GMT+7

Thí sinh thế hệ cuối gen Z tìm gì tại Ngày hội tư vấn tuyển sinh?

Hàng chục nghìn học sinh lớp 11, 12 - lứa cuối gen Z - đến Ngày hội tư vấn tuyển sinh 2026 của báo Tuổi Trẻ để tìm hiểu ngành học, cơ hội nghề nghiệp và xu hướng việc làm.

tuyển sinh - Ảnh 1.

PGS.TS Đỗ Thị Hải Ninh (Đại học Kinh tế TP.HCM) tư vấn cho học sinh và phụ huynh về ngành kinh doanh quốc tế và marketing - Ảnh: T.T.D.

Hai Ngày hội tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp 2026 do báo Tuổi Trẻ tổ chức sáng 8-3 đồng thời tại khuôn viên Trường đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TP.HCM) và Đại học Bách khoa Hà Nội thu hút hàng chục nghìn học sinh, phụ huynh tham dự.

Ngày hội do báo Tuổi Trẻ phối hợp với Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) và các đơn vị tổ chức, với sự đồng hành của Tập đoàn VinGroup. 

Phần lớn học sinh có mặt tại ngày hội là các em lớp 12 (sinh năm 2008) và lớp 11 (2009) - những lứa học sinh cuối cùng của thế hệ gen Z - đang bước vào giai đoạn quan trọng để lựa chọn ngành nghề và định hình con đường học tập sau THPT.

Học sinh quan tâm ngành nghề hơn phương thức xét tuyển

Năm nay, ngày hội tại TP.HCM thu hút số gian tư vấn kỷ lục, tổng cộng 280 gian. Từng câu hỏi, thắc mắc của học sinh, phụ huynh tại mỗi gian đều là một gam màu cho thấy bức tranh của thí sinh năm nay.

ThS Trịnh Ngọc Tuyển, đại diện bộ phận tuyển sinh Trường đại học Quốc tế Sài Gòn (SIU), cho biết tại thời điểm này phần lớn học sinh đến gian tư vấn của trường chủ yếu quan tâm đến việc chọn ngành nghề hơn là các phương thức tuyển sinh. Nhiều học sinh muốn tìm hiểu trước về nội dung đào tạo, cơ hội việc làm và triển vọng của từng lĩnh vực để định hình hướng đi phù hợp trước khi tính đến các phương thức xét tuyển.

Ghi nhận tại gian tư vấn của trường trong ngày hội, những ngành được học sinh tìm hiểu nhiều nhất là nhóm ngành ngôn ngữ như tiếng Nhật, tiếng Trung, tiếng Hàn. Bên cạnh đó, các ngành thuộc lĩnh vực công nghệ thông tin cũng nhận được nhiều câu hỏi. 

Ngoài ra, một số ngành đang nổi lên trong những năm gần đây như tâm lý học, logistics cũng thu hút khá đông học sinh đến trao đổi và tìm hiểu thông tin.

ThS Lê Trọng Vinh, Phó trưởng Phòng đào tạo Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TP.HCM), cho biết ở giai đoạn này nhiều học sinh quan tâm về các ngành nghề trước khi quyết định đăng ký nguyện vọng. 

Nhiều câu hỏi tập trung vào việc ngành đó học những gì, sau khi ra trường có thể làm công việc gì, cũng như sự khác biệt giữa các chương trình đào tạo đại trà và chất lượng cao. Không ít học sinh cũng đặt vấn đề khá cụ thể như với năng lực và tố chất của bản thân thì liệu có phù hợp với ngành học mà mình đang quan tâm hay không.

Theo ông Vinh, một số ngành "hot" của trường tiếp tục được nhiều học sinh tìm hiểu như báo chí, truyền thông, ngôn ngữ Anh, quan hệ quốc tế... Bên cạnh đó, khá nhiều thí sinh cũng thắc mắc về công thức tính điểm trúng tuyển của trường do năm nay trường sử dụng phương thức xét tuyển kết hợp.

tuyển sinh - Ảnh 2.

Ban tư vấn Ngày hội tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp 2026 tại TP.HCM - Ảnh: THANH HIỆP

TS Trần Quang Long, Viện trưởng Viện Quốc tế Trường đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TP.HCM), cho biết những năm gần đây phụ huynh và học sinh đã quen hơn với các chương trình liên kết quốc tế trong các trường đại học. Đây là các chương trình cho phép sinh viên học toàn bộ chương trình tại Việt Nam hoặc học một phần trong nước rồi chuyển tiếp sang các trường đối tác ở nước ngoài. 

Vì vậy, khi đến gian tư vấn, phụ huynh và học sinh thường đặt những câu hỏi khá cụ thể liên quan đến đối tác liên kết là trường nào, vị trí của trường đó trên các bảng xếp hạng quốc tế, văn bằng do ai cấp và giá trị của văn bằng sau khi tốt nghiệp.

Học sinh cũng chú ý nhiều hơn đến ngành nghề được đào tạo, xu hướng phát triển của ngành đó tại Việt Nam và trên thế giới, cũng như cơ hội nghề nghiệp sau khi ra trường. 

"Mỗi phụ huynh và học sinh đều có những tiêu chí lựa chọn khác nhau, vì vậy trong giai đoạn này các em nên tìm hiểu thông tin từ nhiều nguồn, cân nhắc kỹ khả năng và sở thích của bản thân để đưa ra quyết định phù hợp cho chặng đường học tập sắp tới", ông Long nói.

Băn khoăn "hướng nghiệp"

tuyển sinh - Ảnh 3.

Phụ huynh đặt câu hỏi cho ban tư vấn tại Ngày hội tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp tại Hà Nội - Ảnh: NAM TRẦN

"Khi vào trường đại học, sinh viên còn được tiếp tục hướng nghiệp để có thể lựa chọn những hướng đi phù hợp nhất không?", một phụ huynh băn khoăn đặt câu hỏi tại Ngày hội tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp tại Hà Nội.

Các chuyên gia chia sẻ khi xây dựng đề án tuyển sinh, các cơ sở đại học đã xây dựng mô tả cụ thể về các lĩnh vực đào tạo. Đây là một cơ sở để học sinh và gia đình các em tham khảo khi lựa chọn lĩnh vực nghề nghiệp để đăng ký xét tuyển. Nhưng việc hướng nghiệp nên phải được thực hiện sớm hơn khi học sinh đang học phổ thông và có thể tiếp tục hướng nghiệp sau khi các em bước vào môi trường đào tạo nghề nghiệp.

PGS.TS Vũ Thị Hiền, Phó hiệu trưởng Trường đại học Ngoại thương, cho biết hầu hết các cơ sở đào tạo đều có các đầu mối để tiếp tục đồng hành, định hướng nghề nghiệp cho sinh viên ví dụ như các trung tâm hỗ trợ giới thiệu việc làm, hỗ trợ khởi nghiệp. Các đầu mối này sẽ là cầu nối giữa người học với các đơn vị tuyển dụng lao động, tư vấn và hỗ trợ sinh viên bổ sung các năng lực, kỹ năng cần thiết sát với nhu cầu việc làm trên thị trường.

"Môi trường học đại học sẽ linh hoạt, khuyến khích học sinh chủ động, tham gia nhiều hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm, các dự án học tập, nghiên cứu khác nhau để trang bị năng lực chuyên môn, các kỹ năng mềm. Đây chính là hành trình hướng nghiệp mà các cơ sở đào tạo đồng hành cùng người học", bà Hiền chia sẻ.

tuyển sinh - Ảnh 4.

Ban tư vấn Ngày hội tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp 2026 tại Hà Nội - Ảnh: NAM TRẦN

Xu hướng đào tạo liên ngành

Xu hướng đào tạo liên ngành, liên lĩnh vực hiện nay, theo các chuyên gia, là quan điểm ưu việt để cung ứng nguồn nhân lực sát hơn với nhu cầu việc làm đang có nhiều sự chuyển dịch so với cơ cấu việc làm truyền thống.

Tư vấn về vấn đề này, PGS.TS Vũ Thị Hiền cho rằng thế giới đang thay đổi rất nhanh và nhận sự tác động rất mạnh của trí tuệ nhân tạo, việc học đa ngành là xu hướng tốt, tuy nhiên năng lực và thời gian học đại học của sinh viên thì có hạn.

Thông thường một sinh viên sẽ học đại học từ 3,5 - 4 năm, thậm chí nhiều sinh viên có thể hoàn thành trong 3 năm. Thực tế, trên thế giới có nhiều sinh viên có thể học 2 ngành cùng lúc, tích lũy thêm nhiều chứng chỉ để đáp ứng sự thay đổi nhanh chóng của nghề nghiệp.

tuyển sinh - Ảnh 5.

Học sinh đặt câu hỏi cho ban tư vấn tại Ngày hội tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp 2026 ở Hà Nội - Ảnh: NAM TRẦN

Theo bà Hiền, hiện có xu hướng sinh viên sau khi vào đại học học ngành 1, sẽ chọn thêm ngành 2 để học nếu đáp ứng đủ ngưỡng điểm theo quy định. Thí sinh không bị ràng buộc về quy chế tuyển sinh của ngành 2, nhưng bị ràng buộc về chuẩn đầu ra, phải tốt nghiệp xong ngành 1 mới được xét tốt nghiệp ngành 2. Tổng thời gian học của 2 ngành có giới hạn, có trường tối đa là 6 năm.

Tương tự, PGS.TS Nguyễn Phú Khánh, Phó hiệu trưởng Trường đại học Phenikaa, cho rằng "đào tạo liên ngành còn có nhiều sự thú vị", người học có thể dễ "nhảy việc" khi các em được cung cấp đầy đủ năng lực, kỹ năng để có thể làm việc được trong các môi trường đa lĩnh vực.

Ông khuyên thí sinh nên chọn ngành trước và chọn trường sau, bởi khi buộc phải theo đuổi một ngành nghề mà bản thân chưa đủ năng lực, không yêu thích sẽ rất vất vả. Chỉ khi lựa chọn đúng đam mê, yêu thích mới có thể dễ dàng theo đuổi, dù có khó khăn vẫn sẽ có động lực để theo đuổi.

Bậc học không quyết định thành công

TS Đồng Văn Ngọc, Hiệu trưởng Trường cao đẳng Cơ điện Hà Nội, chia sẻ với một số phụ huynh đặt câu hỏi muốn học cao đẳng, nhưng sợ xã hội lại chỉ cần "đại học".

Ông Ngọc chia sẻ: Thực tế có những người chỉ là thợ làm tóc, nhưng tay nghề giỏi, kiếm tiền tốt và sống hạnh phúc. Lại có những người học đại học nhưng khó xin việc làm, rồi có thể phải tìm công việc không đúng với ngành đã được đào tạo. Nói như thế để thấy rằng "bậc học không quyết định thành công". Điều quyết định thành công là việc lựa chọn đúng với sở thích, sở trường.

Theo ông Ngọc, thay vì băn khoăn quá nhiều giữa học "cao đẳng" hay "đại học" mà nên tìm hiểu các nghề nghiệp phù hợp với sở thích, năng lực, năng khiếu. Không phải có mác "đại học" mới dễ xin việc mà điều quan trọng là các bạn trẻ có năng lực, kỹ năng như thế nào để sẵn sàng bước vào nghề mình lựa chọn.

Chủ tịch THACO Trần Bá Dương:

Không có nghề nào bị bỏ đi trong thời đại AI

Trò chuyện với học sinh tại lễ khai mạc Ngày hội tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp 2026 ở TP.HCM, ông Trần Bá Dương, nhà sáng lập, Chủ tịch HĐQT Công ty CP tập đoàn Trường Hải (THACO), cho rằng trong thời đại công nghệ và kỹ thuật số hiện nay, việc tìm hiểu xu hướng phát triển của khoa học - công nghệ là rất quan trọng.

Theo ông, xu hướng công nghệ đang tiến đến đỉnh cao của trí tuệ nhân tạo (AI). Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là các nghề nghiệp sẽ bị xóa bỏ.

"Thực ra không có nghề nào bị bỏ đi nếu chúng ta không chỉ làm nghề như một công cụ đơn thuần, mà nâng lên ở trình độ cao hơn của tư duy dẫn dắt, tư duy logic", ông Dương nói.

Ông cho rằng các ngành nghề tồn tại ở nhiều cấp độ khác nhau. Ở cấp độ thấp là những công việc mang tính máy móc, dễ bị thay thế. Nhưng ở cấp độ cao hơn, con người vẫn tạo ra những sản phẩm mang giá trị nghệ thuật và sáng tạo mà máy móc khó có thể thay thế.

Biến nỗi sợ thành cơ hội

Trí tuệ nhân tạo (AI) và "sáp nhập" đang khiến các bạn học sinh nghĩ là rào cản trong việc tìm kiếm cơ hội việc làm trong tương lai, các chuyên gia cho rằng cần biến "nỗi sợ" thành cơ hội.

Theo các chuyên gia, AI có tác động mạnh đến tất cả các lĩnh vực nghề nghiệp nhưng sẽ không thay đổi hoàn toàn.

"Ngôn ngữ là ngành nhiều người nghĩ sẽ bị AI chiếm chỗ nhưng thực tế không như thế vì AI có thể phiên dịch tốt nhưng vẫn cần các biên dịch viên, nhất là trong các chuyên ngành hẹp.

Bên cạnh đó có nhiều ngành nghề cần trình độ ngoại ngữ để phục vụ trực tiếp trong các lĩnh vực nghề nghiệp cụ thể đòi hỏi các hiểu biết và kỹ năng liên quan tới các chuyên ngành cụ thể. Vì thế đừng lo AI chiếm chỗ mà hãy nghĩ AI là cơ hội là công cụ để làm tốt công việc của mình", PGS.TS Đặng Hồng Sơn, Phó hiệu trưởng Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội), chia sẻ.

"Báo chí trong xu thế "sáp nhập" liệu cơ hội việc làm ngành báo chí có sụt giảm không?". Trả lời câu hỏi này của phụ huynh, PGS.TS Nguyễn Thị Trường Giang, Phó giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền, chia sẻ không chỉ ngành báo chí mà nhiều ngành nghề, cơ quan, tổ chức hiện nay đều đang triển khai việc tinh giản, sáp nhập.

Đúng là sẽ có nhiều người làm việc trong các cơ quan báo chí ít nhiều ảnh hưởng đến việc làm sau khi các cơ quan báo chí tinh giản, sáp nhập. Nhưng cơ hội việc làm cho ngành báo chí và truyền thông không sụt giảm mạnh như nhiều người lo lắng.

"Vai trò của các nhà báo chuyên nghiệp sẽ vẫn rất cần để giúp người dân sàng lọc, được định hướng thông tin. Cơ hội nghề nghiệp của ngành báo chí không chỉ giới hạn ở các cơ quan báo chí chính thống mà mở rộng không gian như báo chí số, báo chí đa phương tiện... Những ai có đam mê, mơ ước thì cứ mạnh dạn lựa chọn", bà Giang nói.

Chân dung thí sinh thế hệ cuối gen Z - Ảnh 4.Ngày hội tư vấn tuyển sinh 2026 tại TP.HCM: Chọn đúng ngành là chọn đúng tương lai

Ngày hội tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp 2026 khai mạc tại TP.HCM sáng 8-3 thu hút đông đảo học sinh, phụ huynh. Thứ trưởng Bộ GD-ĐT khuyên thí sinh chọn ngành phù hợp, không chạy theo ngành 'hot'.

tuyển sinh - Ảnh 6.

Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất