Theo Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP), 61% người Việt Nam trong một khảo sát lo ngại AI có thể khiến họ mất việc hoặc gặp khó khi tìm việc làm trong tương lai. 

Nhưng sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) không chỉ đặt ra nỗi lo bị thay thế mà còn mở ra cơ hội để các bạn trẻ học hỏi, nâng cao năng lực và thay đổi cách làm việc.

Khi AI trở thành trợ lý

Anh Bình Mai (23 tuổi, TP.HCM) làm công việc biên tập video tại một công ty nói không quá lo công việc của mình bị AI thay thế. Anh thường sử dụng AI hỗ trợ những khâu mang tính thủ công, giúp rút ngắn thời gian thực hiện.

Theo anh, nếu chỉ "quăng" nguồn cho AI dựng là chưa đủ, bởi khán giả ngày càng thông minh và có thể nhận ra chất lượng nội dung. Dù AI có thể giúp làm nhanh hơn song vẫn cần người dựng lọc, kiểm tra và đảm bảo sản phẩm cuối cùng đạt yêu cầu.

“Công nghệ phát triển nhanh nhưng người làm nghề vẫn phải đầu tư để giỏi những kỹ năng cốt lõi trước. 

AI chỉ hỗ trợ còn quyết định làm gì, làm như thế nào và kết quả cuối cùng có đạt yêu cầu hay không vẫn phải là mình”, anh Bình Mai nói.

Tương tự, chị Trần Lam (24 tuổi, TP.HCM) hiện làm marketing chia sẻ thường sử dụng AI để tìm ý tưởng, hệ thống hóa thông tin, xử lý dữ liệu, phiên âm, dịch thuật và kiểm tra cách diễn đạt. Nhờ đó có thể rút ngắn thời gian làm việc.

Tuy nhiên AI không thể thay thế hoàn toàn con người. Điều chị nghĩ đến là AI có thể làm thay đổi tiêu chuẩn của nghề, khi những công việc kỹ thuật, lặp lại ngày càng được tự động hóa.

"Tôi chọn làm việc cùng AI, tận dụng công cụ này để giảm thời gian cho các khâu kỹ thuật và dành nhiều thời gian hơn cho tư duy, quan sát, sáng tạo và tạo ra nội dung có giá trị", chị Lam bày tỏ.

Đầu tư năng lực nền tảng 

Ông Võ Tự Đức - chuyên gia Google Workspace đầu tiên của Google tại Đông Nam Á - cho rằng AI đang chuyển từ chatbot chờ con người ra lệnh sang AI tác nhân (agentic AI) có khả năng tự suy luận, lập kế hoạch và thực hiện nhiều bước để hoàn thành mục tiêu. 

Đặc biệt, xu hướng này tiếp tục mở rộng với AI vật lý và kỹ nghệ vòng lặp. Trong đó AI có thể trực tiếp lập trình, kiểm thử và tối ưu hệ thống với ít sự can thiệp thủ công của con người.

Sự phát triển này buộc nhiều doanh nghiệp phải thiết kế lại quy trình, thay đổi cơ cấu và yêu cầu tuyển dụng. Tuy nhiên lợi thế nguyên bản của con người, theo ông Đức, vẫn là khả năng quan sát và trải nghiệm trực tiếp thế giới thực.

AI chủ yếu xử lý dữ liệu đã được thu thập và số hóa, trong khi con người tương tác với xã hội, cảm nhận đời sống và tích lũy những trải nghiệm mà máy móc khó tự có. 

“Đó là chất liệu sống để tạo ra những ý tưởng đột phá và thực tế mà máy móc không tự sinh ra được”, ông Đức nói.

Để tận dụng lợi thế này và sử dụng AI hiệu quả, người trẻ cần đầu tư vào những năng lực nền tảng như đọc, viết và giao tiếp vì cần "diễn đạt rõ ràng, đặt vấn đề chính xác và đủ khả năng đánh giá, phản biện kết quả do AI đưa ra".

18.700 doanh nghiệp Việt được hỗ trợ học và ứng dụng AI vào thực tế

Chương trình khởi động tại Thái Nguyên hướng tới hỗ trợ 18.700 doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa tại Việt Nam tiếp cận và ứng dụng AI.