Thay vì cấm bán vé số cho người dưới 18 tuổi thì cần cấm những người này bán vé số

Nghị định 389 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xổ số vừa được Chính phủ ban hành, quy định phạt tiền từ 20-30 triệu đồng đối với tổ chức có hành vi bán vé xổ số cho người không đủ điều kiện tham gia dự thưởng. Với cá nhân, mức phạt từ 10-15 triệu đồng. Nghị định có hiệu lực từ ngày 30-11.

Người bán vé số dạo sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp

Nói về quy định cấm bán vé số cho người dưới 18 tuổi, ông C.N. - chủ một đại lý vé số tại phường Vị Tân, TP Cần Thơ - cho rằng quy định thì phải chấp hành, còn khi thực hiện, khó khăn chắc chắn sẽ có.

Theo ông N., ai sẽ là người theo dõi, xử lý việc này thì chưa nghe nói, chỉ biết thông tin qua mạng xã hội, báo chí. "Quy định cấm bán vé số cho người dưới 18 tuổi nếu vi phạm sẽ bị xử phạt là thông tin rất mới nên sắp tới các công ty xổ số sẽ có triển khai cho các đại lý biết để thực hiện. Còn hiện tại tôi chưa nghe nói gì", ông N. nói.

Cựu kế toán trưởng một công ty xổ số kiến thiết tại miền Tây chia sẻ thay vì quy định cấm bán vé số cho người dưới 18 tuổi thì nên làm ngược lại: Nên cấm người dưới 18 tuổi bán vé số.

Trẻ em đi bán vé số rất nhiều. Việc sử dụng lao động dưới 18 tuổi (lao động chưa thành niên) trái quy định pháp luật sẽ bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo mức độ vi phạm.

Theo vị này, quy định cấm bán vé số cho người dưới 18 tuổi, người ảnh hưởng trực tiếp là người bán vé số dạo, chứ không phải công ty xổ số. "Họ đã rất khó khăn, nay phải nhìn mặt người mua xem đủ tuổi chưa mới bán vé số thì càng thêm khó. Bán ế thì họ phải ôm vé số", ông này nhận định và nói nên quy định công ty xổ số mua bảo hiểm y tế cho người bán vé số dạo thì hay hơn.

Ông H., chủ một đại lý vé số ở phường Sóc Trăng, TP Cần Thơ, cho biết thỉnh thoảng vẫn có học sinh ghé mua vé số. "Các em mua không nhiều, chỉ vài tờ, tuổi cũng tầm 16-17. Theo tôi, quy định cấm bán vé số cho người dưới 18 tuổi sẽ ảnh hưởng đến những người bán vé số, nhất là những người mưu sinh hằng ngày từ những tờ vé số dạo", ông H. giãi bày.

Có thể làm giảm một phần lượng khách hàng trực tiếp

Một người bán vé số dạo ở Cà Mau cho biết có nghe nói về quy định không được bán vé số cho người dưới 18 tuổi nên rất lo lắng.

"Tôi thấy quy định này không phù hợp vì mình đi bán đâu hỏi được khách là bao nhiêu tuổi, có giấy căn cước công dân hay không. Bản thân tôi trước đây cũng có bán cho nhiều người trẻ, thậm chí là trẻ em. Thường thì người lớn bỏ tiền ra mua, nhưng chính con cháu họ rút, lựa vé số, vậy có vi phạm không? Bản thân tôi thấy hoang mang trong chuyện này", một người bán vé số dạo ở Cà Mau lo lắng.

Theo TS Trần Hữu Hiệp, chuyên gia kinh tế nên ủng hộ và tuân thủ quy định cấm bán vé số cho người chưa đủ 18 tuổi. 

Theo ông, đây không chỉ là biện pháp quản lý thị trường mà còn là thông điệp về trách nhiệm xã hội. Không nên để trẻ em sớm tiếp xúc với tâm lý kiếm tiền bằng may rủi, nhất là khi nhiều em có hoàn cảnh khó khăn, dễ bị cuốn vào việc mua bán vé số để mưu sinh.

TS Hiệp thông tin kinh nghiệm quốc tế cho thấy việc giới hạn độ tuổi là một công cụ bảo vệ người chưa thành niên. Nước Anh nâng độ tuổi mua sản phẩm xổ số quốc gia từ 16 lên 18 từ năm 2021; bang New South Wales của Úc cũng quy định người dưới 18 tuổi không được tham gia xổ số công cộng. 

Tuy nhiên, quy định chỉ phát huy tác dụng khi đi cùng cơ chế kiểm soát và trách nhiệm của đơn vị kinh doanh, người bán.

Với xổ số kiến thiết Việt Nam, theo TS Hiệp, chính sách này có thể làm giảm một phần lượng khách hàng trực tiếp, phát sinh chi phí tuân thủ và tạo áp lực cho mạng lưới đại lý, người bán vé số dạo. 

Nhưng không nên phóng đại tác động ấy thành nguy cơ suy giảm toàn ngành. Người dưới 18 tuổi không phải nhóm khách hàng mà hoạt động xổ số cần dựa vào để tăng trưởng. Về dài hạn, bảo vệ trẻ em còn góp phần củng cố tính chính danh và trách nhiệm xã hội của ngành.

"Vấn đề quyết định là tính khả thi. Cần ưu tiên xử lý người bán, đại lý và tổ chức kinh doanh vi phạm; hướng dẫn cách xác minh độ tuổi phù hợp với thực tế bán vé số dạo; truyền thông rõ ràng, có thời gian chuyển tiếp và giám sát nhất quán. Đồng thời, cần quan tâm sinh kế của trẻ em đang bán vé số, kết nối các em với hỗ trợ giáo dục và an sinh, thay vì chỉ xử phạt mà bỏ quên nguyên nhân kinh tế.

Xổ số kiến thiết có thể đóng góp cho ngân sách, nhưng hiệu quả kinh tế không thể là lý do để đánh đổi quyền lợi của trẻ em", TS Hiệp kiến nghị.

Cấm bán vé số cho người dưới 18 tuổi: Bạn đọc hiến kế giải pháp

Sau bài viết “Cấm bán vé số cho người dưới 18 tuổi: Đại lý, người bán dạo băn khoăn lẫn lo lắng”, nhiều bạn đọc băn khoăn vậy người bán sẽ phải hỏi tuổi người mua và cho rằng chỉ cần thông báo người dưới 18 tuổi không được nhận thưởng...