Đặc điểm nổi bật là nhà ở nông thôn luôn gắn bó với thiên nhiên, cây cỏ. Ngôi nhà thường nằm giữa vườn cây hoa trái bốn mùa.

Trong thời kỳ đổi mới, bằng việc nâng cao kinh tế, người nông dân cần có điều kiện về môi trường văn hóa tiêu chuẩn cao hơn. Lối sống văn minh đô thị được nông dân dần dần chấp thuận, nhà tranh tre dần được ngói hóa.

Nhà ở nông thôn không nhất thiết là nhà thấp tầng theo kiểu truyền thống. Những vùng nông thôn giàu có hoặc có nhu cầu tăng diện tích có thể xây nhà cao tầng trên nền đất cũ, song cũng cần giữ lấy cảnh quan sân vườn và lưu giữ những nét đẹp của ngôi nhà truyền thống. Kiểu nhà nông thôn mới này vẫn giữ được cảnh quan thơ mộng (không nên chia lô xây nhà ống cao tầng như tại các đô thị).

Nhưng do tình trạng lũ lụt thường xuyên xảy ra tại nông thôn, nhất là ở miền Trung và đồng bằng sông Cửu Long, nên cần cải tiến nhà ở nông thôn cho phù hợp với điều kiện lũ lụt. Trước tiên có thể làm theo kiểu nhà sàn của đồng bào dân tộc ít người, theo kiểu nhà trên cột trụ, nên đúc sẵn các chân cột nhà để chôn xuống đất rồi dựng nhà lên trên.

Cũng có thể làm nhà kiểu “nửa nền - nửa sàn” chỉ nên đắp cao phần mặt tiền như bình thường, đủ đặt bàn ghế tiếp khách, chỗ làm việc, lao động tại nhà và bàn học của con cái. Chú ý thiết kế nhiều lỗ thông gió tự nhiên trên tường để gió từ phía sau nhà có thể thổi vào.

Phần gác có thể ngăn ra làm phòng ngủ, kho thóc hoặc lương thực...

Nhưng quan trọng nhất là cần làm bền chắc phần cột trụ, phần trên có thể là bán kiên cố, để có chỗ bám trụ khi lũ lụt dâng cao. Như thế sẽ không phải chạy lũ và có thể sống chung với lũ lụt. Khi có điều kiện sẽ làm kiên cố dần phần trên.