Thanh tra Chính phủ vừa công bố thông báo kết luận thanh tra việc chấp hành quy định pháp luật trong quản lý, sử dụng vốn và tài sản tại Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM).

Trong số 14 dự án được kiểm tra, dự án Trung tâm Kiểm soát không lưu Hồ Chí Minh (ATCC/HCM) là một trong những dự án có nhiều tồn tại được chỉ ra. Dự án này có tổng mức đầu tư gần 1.500 tỉ đồng.

Vi phạm vì giá trúng thầu giảm hơn 205 tỉ đồng so với báo giá

Theo kết luận thanh tra, trong quá trình xác định tổng mức đầu tư dự án ATCC/HCM, một số thiết bị xây dựng, cơ điện chỉ có báo giá của doanh nghiệp thương mại, không phải nhà sản xuất. Một số thiết bị chuyên ngành quản lý bay không có đủ báo giá để so sánh, lựa chọn.

Thanh tra Chính phủ cũng nêu VATM phê duyệt tổng mức đầu tư nhưng chưa lựa chọn mức giá phù hợp giữa các báo giá của nhà sản xuất, nhà cung ứng theo quy định.

Đáng chú ý, hệ thống quản lý không lưu ATM được xác định theo báo giá khoảng 24 triệu USD, tương đương hơn 607 tỉ đồng. Trong khi đó, sau khi tổ chức đấu thầu, giá trúng thầu của hệ thống này còn hơn 401 tỉ đồng, giảm khoảng 33%, kết luận nêu.

Phần chú thích của kết luận thanh tra cho biết báo giá hệ thống quản lý không lưu ATM do THALES đưa ra là 24 triệu USD, được quy đổi thành 607,2 tỉ đồng.

Giá trúng thầu sau đó là hơn 14 triệu euro, tương đương hơn 401,6 tỉ đồng. Như vậy, giá trúng thầu thấp hơn khoảng 205,5 tỉ đồng so với giá khái toán, tương ứng giảm 33%.

Một hệ thống khác cũng có mức chênh đáng kể là hệ thống chuyển mạch thoại VCCS.

Theo kết luận, báo giá hệ thống VCCS là gần 2,9 triệu euro, trong khi giá trúng thầu còn gần 1,6 triệu euro, thấp hơn khoảng 1,3 triệu euro, tương ứng giảm khoảng 44%.

Đáng chú ý, báo giá của hệ thống VCCS đã hết hiệu lực từ ngày 15-3-2021 nhưng vẫn được sử dụng để xác định tổng mức đầu tư.

Thanh tra Chính phủ kết luận việc sử dụng báo giá hết hiệu lực và báo giá cao hơn đáng kể so với kết quả lựa chọn nhà thầu làm căn cứ xác định tổng mức đầu tư chưa bảo đảm nguyên tắc chi phí đầu tư xây dựng phù hợp với mặt bằng giá thị trường.

Không chỉ hai hệ thống trên, thanh tra còn xác định dự toán chi phí thiết bị chuyên ngành quản lý bay tại dự án ATCC/HCM là hơn 807 tỉ đồng.

Khoản dự toán này được xác định theo báo giá của từng hệ thống, nhưng không được xác định đầy đủ từ khối lượng, số lượng, chủng loại thiết bị theo thiết kế và giá mua tương ứng.

Sau đấu thầu, giá trúng thầu của nhóm thiết bị này giảm khoảng 29% so với dự toán được phê duyệt.

Nhiều dấu hiệu vi phạm tại dự án Trung tâm Kiểm soát không lưu Hồ Chí Minh (ATCC/HCM)

Bên cạnh vấn đề về xác định giá thiết bị, Thanh tra Chính phủ còn chỉ ra nhiều tồn tại khác tại dự án Trung tâm Kiểm soát không lưu Hồ Chí Minh (ATCC/HCM).

Dự án được Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam phê duyệt ngày 30-6-2021 trên cơ sở các chỉ tiêu quy hoạch tại một giấy phép quy hoạch ban hành cuối năm 2017. Tuy nhiên, giấy phép này đã hết hiệu lực từ cuối năm 2019.

Thanh tra kết luận việc sử dụng giấy phép quy hoạch đã hết hiệu lực làm căn cứ phê duyệt dự án là không đúng quy định.

Ranh giới, diện tích dự án khi được phê duyệt là hơn 54.700m², giảm khoảng 4.130m² so với diện tích gần 58.850m² tại quy hoạch chi tiết xây dựng tỉ lệ 1/500.

Theo kết luận thanh tra, diện tích dự án giảm do UBND TP.HCM thu hồi một phần diện tích để phục vụ dự án mở rộng đường Phan Thúc Duyện. Tuy nhiên, hồ sơ điều chỉnh quy hoạch chi tiết 1/500 chưa được cơ quan có thẩm quyền thẩm định, phê duyệt theo quy định.

Dù diện tích có thay đổi và quy hoạch chưa được điều chỉnh, trong quá trình thẩm định, một số cơ quan, đơn vị vẫn đánh giá thiết kế cơ sở của dự án phù hợp với quy hoạch chi tiết.

Thanh tra Chính phủ xác định nội dung thẩm định về sự phù hợp của thiết kế cơ sở với quy hoạch chi tiết xây dựng là không chính xác.

Kết luận cũng chỉ ra đơn vị tư vấn chưa khảo sát, dự báo đầy đủ nhu cầu kỹ thuật và mức độ gia tăng mật độ bay, dẫn tới quá trình triển khai phải điều chỉnh một số trạm VHF, tăng số đầu cuối hệ thống VCCS, bổ sung thiết bị và thay đổi công nghệ ở một số hạng mục.

Theo Thanh tra Chính phủ, chất lượng khảo sát, dự báo và lập dự án chưa phản ánh đầy đủ yêu cầu kỹ thuật, làm phát sinh việc điều chỉnh quy mô và chi phí.

Dự án ATCC/HCM đã ba lần điều chỉnh, bổ sung quy mô. Tuy nhiên, đến thời điểm thanh tra cuối năm 2025, Tổng công ty Quản lý bay vẫn chưa điều chỉnh tổng mức đầu tư cho phù hợp với quy mô đã thay đổi.

Đến cuối tháng 3-2026, tổng mức đầu tư của dự án vẫn chưa được điều chỉnh. Tổng giá trị các hạng mục điều chỉnh, bổ sung sau khi bù trừ tăng giảm là hơn 39 tỉ đồng.

Thanh tra Chính phủ yêu cầu Bộ Xây dựng, Tổng công ty Quản lý bay và các đơn vị liên quan rà soát, khắc phục các tồn tại, đồng thời làm rõ tính chất, mức độ, hậu quả, nguyên nhân và trách nhiệm cụ thể của từng tổ chức, cá nhân để xem xét xử lý theo quy định.

Thanh tra Tổng công ty Quản lý bay: Thiết bị báo giá gần 2,9 triệu euro, trúng thầu còn 1,6 triệu euro

Kết luận thanh tra Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam cho thấy một hệ thống tại dự án Trung tâm Kiểm soát không lưu Hồ Chí Minh có báo giá gần 2,9 triệu euro nhưng giá trúng thầu còn gần 1,6 triệu euro, giảm 44%.