Tăng trợ cấp người có công, thêm chính sách với giám định ADN liệt sĩ

HÀ QUÂN

Chính phủ vừa quyết định tăng mức chuẩn trợ cấp ưu đãi đối với người có công với cách mạng từ 2,789 triệu đồng lên 3,012 triệu đồng, theo đó nhiều mức hỗ trợ về giám định ADN tăng theo.

Theo Nghị định 321/2026 mới ban hành, Chính phủ điều chỉnh tăng mức chuẩn trợ cấp ưu đãi đối với người có công với cách mạng từ 2,789 triệu đồng lên 3,012 triệu đồng, tức tăng 8% so với trước.

Mức hỗ trợ giám định ADN hài cốt liệt sĩ

Nghị định có hiệu lực từ ngày 1-10-2026. Riêng mức hưởng trợ cấp, phụ cấp ưu đãi, bảo hiểm y tế, hỗ trợ giáo dục và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ thực hiện từ ngày 1-7-2026, trừ quy định chuyển tiếp về lấy mẫu, giám định ADN.

Về lấy mẫu hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin, mức chi khai quật, cất bốc, hoàn thiện mộ (không bao gồm xây mới, sửa chữa lại vỏ mộ) sau khi lấy mẫu hài cốt là 1,15 triệu đồng/mộ. Trước đây, mức chi là 1 triệu đồng/mộ.

Phần thuê phông, bạt, mua dụng cụ lấy mẫu, găng tay, cồn, rượu, vật tư và các chi phí khác sẽ thanh toán theo thực tế. Nghị định 321 còn quy định mức chi lấy mẫu hài cốt liệt sĩ là 50.000 đồng/mộ. Còn người thuộc diện lấy mẫu được hỗ trợ 500.000 đồng/người.

Về bảo quản mẫu hài cốt liệt sĩ, mẫu thân nhân liệt sĩ còn thiếu thông tin ở dạng thô khi chờ giám định ADN tại nơi giám định được chi tối đa 500 đồng/mẫu/ngày. Các nội dung này giữ nguyên so với quy định cũ.

Nghị định nêu rõ quy định hỗ trợ tổ chức, cá nhân cung cấp thông tin làm căn cứ quyết định xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, mức chi là 3 triệu đồng/mộ liệt sĩ được xác minh thành công, tức giữ nguyên so với trước.

Nếu cá nhân trực tiếp xác minh hài cốt liệt sĩ bằng phương pháp chứng thực theo kế hoạch của cơ quan Nhà nước thì được hỗ trợ 0,2 lần lương cơ sở/người/ngày và tính theo ngày thực tế.

Người hỗ trợ di chuyển hài cốt liệt sĩ được hỗ trợ tiền ăn, đi lại là 5.000 đồng/km/người (tối đa 3 người), tức tăng thêm 2.000 đồng/km/người so với trước. Về trợ cấp thờ cúng liệt sĩ, quy định mới là hỗ trợ 1,6 triệu đồng/liệt sĩ/năm, tức tăng 200.000 đồng so với quy định cũ từ năm 2022.

Tăng hỗ trợ thăm viếng, tiền ăn thêm ngày lễ

Nghị định cũng nâng mức chi tiền ăn thêm ngày lễ, Tết đối với thương binh, bệnh binh, người hưởng chính sách như thương binh, thương binh loại B có tỉ lệ tổn thương cơ thể từ 81% trở lên 600.000 đồng/người/ngày, tức tăng 3 lần so với thời điểm 1-1-2022. Số ngày được chi ăn thêm là ngày nghỉ lễ, Tết theo quy định của Bộ luật Lao động, Nghị quyết của Quốc hội cùng ngày 27-7 và 22-12 hằng năm.

Các chế độ điều dưỡng, hỗ trợ phương tiện trợ giúp và dụng cụ chỉnh hình, thăm viếng mộ, di chuyển hài cốt, công tác mộ hay công trình ghi công liệt sĩ cùng các chế độ ưu đãi khác thực hiện từ 1-1-2027. Trong thời gian chuyển tiếp, các chế độ tương ứng theo quy định cũ tiếp tục áp dụng đến hết ngày 31-12-2026.

Theo quy định mới, Nhà nước hỗ trợ một lần kinh phí xây mộ liệt sĩ đối với hài cốt liệt sĩ an táng ngoài nghĩa trang liệt sĩ với mức 10 triệu đồng/mộ.

Trường hợp xây mới vỏ mộ liệt sĩ bao gồm cả bia ghi tên liệt sĩ đối với hài cốt liệt sĩ an táng trong nghĩa trang liệt sĩ được hỗ trợ tối đa 10 triệu đồng/mộ (không gắn với dự án xây dựng, nâng cấp nghĩa trang). Nếu cải tạo, nâng cấp, sửa chữa mộ liệt sĩ bao gồm cả bia ghi tên liệt sĩ thì hỗ trợ tối đa bằng 70% mức xây mới.

Quy định cũ nêu thân nhân liệt sĩ hoặc người thờ cúng liệt sĩ không có nguyện vọng an táng hài cốt liệt sĩ trong nghĩa trang liệt sĩ thì được hỗ trợ một lần xây mộ liệt sĩ với mức 10 triệu đồng/mộ.

Về thăm viếng mộ liệt sĩ, Nhà nước hỗ trợ tiền đi lại, tiền ăn tính theo khoảng cách từ nơi cư trú đến nơi có mộ liệt sĩ (tối đa 3 người) với mức 5.000 đồng/km/người. Mức hỗ trợ tiền cất bốc hài cốt liệt sĩ là 5 triệu đồng/hài cốt liệt sĩ, mức này tăng thêm 1 triệu đồng so với thời điểm năm 2021.

Về khai quật, hoàn trả mẫu hài cốt liệt sĩ đã có kết quả giám định, hoàn thiện mộ, mức chi là 1,1 triệu đồng/mộ, tức tăng thêm 100.000 đồng so với quy định cũ.

Việc hoàn trả mẫu tính là 50.000 đồng/mộ. Còn phí thuê phông, bạt, nội dung khác thì thanh toán theo thực tế. Chi phí vận chuyển mẫu hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin, mẫu đối chứng thân nhân liệt sĩ cũng thanh toán theo thực tế.