Tái chế bắt đầu từ thiết kế

Trong nhiều năm qua, rác thải là điểm kết thúc của chuỗi sản xuất. Nhưng kinh tế tuần hoàn đang đảo lại trật tự đó. Vấn đề không còn nằm ở “xử lý rác”, mà nằm ở “thiết kế để không tạo ra rác khó xử lý”.

Tái chế bắt đầu từ thiết kế - Ảnh 1.

Thông qua PRO Vietnam, Tập đoàn TH đã thu gom hơn 21.000 tấn bao bì trong 3 năm qua tính từ 2024

Từ điểm nhìn đó, câu chuyện môi trường không còn nằm ở cuối chuỗi xử lý rác thải, mà đang dịch chuyển ngược lên đầu chuỗi sản xuất.

Không để rác trở thành gánh nặng

Là một trong 9 thành viên sáng lập Liên minh Tái chế Bao bì Việt Nam (PRO Việt Nam) từ năm 2019, TH true MILK sớm tham gia vào mạng lưới hợp tác thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trong lĩnh vực bao bì.

Theo đại diện TH true MILK, thay vì chờ rác thải phát sinh rồi xử lý, doanh nghiệp lựa chọn bắt đầu từ chính khâu thiết kế. Các nghiên cứu nhằm giảm nhựa và giấy cho bao bì và các cấu phần của bao bì được triển khai liên tục. Từ chai nhựa, thùng carton, màng co nắp chai, màng bọc lốc đến mác chai đều được cải tiến theo hướng giảm nguyên liệu đầu vào, đồng thời tăng khả năng tái chế.

Doanh nghiệp cũng đưa logo tái chế lên bao bì hộp giấy nhằm tạo sự nhận diện và thúc đẩy ý thức phân loại từ người tiêu dùng.

"Ký hiệu tái chế trên bao bì sẽ như một lời mời người tiêu dùng tham gia và trở thành một phần của hành trình giảm rác thải và bảo vệ hành tinh.

Nếu trước đây doanh nghiệp chỉ tập trung làm ra sản phẩm tốt thì giờ đây chúng tôi phải tính đến cả vòng đời sản phẩm sau tiêu dùng. Bao bì không kết thúc nhiệm vụ khi sản phẩm được bán ra, mà cần được thu hồi và tái sinh thành tài nguyên mới", đại diện TH true MILK nhấn mạnh.

Thực tế cho thấy chi phí môi trường của một sản phẩm phần lớn đã được "khóa lại" ngay từ giai đoạn thiết kế. Bởi vậy, kinh tế tuần hoàn không bắt đầu ở nhà máy tái chế. Nó bắt đầu từ chính quyết định của doanh nghiệp khi lựa chọn nguyên liệu gì, thiết kế bao bì ra sao và tính toán như thế nào cho vòng đời tiếp theo của sản phẩm.

"Nhà cung cấp nào có giải pháp bao bì tốt hơn cho môi trường, tốt hơn cho tái chế thì chúng tôi sẽ ưu tiên mua hàng nhiều hơn", đại diện TH true MILK chia sẻ.

Ông cũng cho biết thêm, toàn bộ bao bì hộp giấy của sản phẩm sữa tươi TH true MILK đều ứng dụng công nghệ bao bì tiệt trùng 6 lớp, được cung cấp bởi các đối tác công nghệ đóng gói hàng đầu thế giới như Tetra Pak và SIG Combibloc, đảm bảo giữ tối đa dinh dưỡng tự nhiên mà không cần chất bảo quản, vừa được thiết kế tối ưu hóa cho công nghệ bóc tách tại các nhà máy tái chế.

Tái chế bắt đầu từ thiết kế - Ảnh 2.

Doanh nghiệp đưa logo tái chế lên bao bì hộp giấy nhằm thúc đẩy ý thức phân loại rác thải

Bài toán rác thải không thể giải bằng những "ốc đảo xanh"

Dù có nhiều nỗ lực thay đổi song đại diện TH true MILK thừa nhận bài toán kinh tế tuần hoàn không thể giải bằng nỗ lực đơn lẻ.

Theo doanh nghiệp, thách thức lớn nhất khi xây dựng chuỗi tuần hoàn cho bao bì hộp giấy đa lớp tại Việt Nam không nằm ở công nghệ tái chế, mà ở hệ thống thu gom và phân loại sau tiêu dùng. "Việt Nam thiếu hệ thống thu gom và phân loại sau tiêu dùng đủ rộng, đủ hiệu quả và đủ động lực kinh tế để đưa hộp giấy đã qua sử dụng quay trở lại chu trình tái chế", vị đại diện này nhận định.

Nói cách khác, thách thức của kinh tế tuần hoàn hiện nay không chỉ là tái chế được hay không, mà là có thu gom được hay không.

Đó cũng là lý do TH true MILK cùng 8 doanh nghiệp khác thành lập PRO Việt Nam vào năm 2019. Từ 9 thành viên ban đầu, đến nay liên minh đã mở rộng lên 34 doanh nghiệp thành viên.

Tái chế bắt đầu từ thiết kế - Ảnh 3.

Hình ảnh tại hội nghị thường niên lần thứ 7 của PRO Việt Nam

Tại hội nghị thường niên lần thứ 7 PRO Việt Nam, ông Phạm Phú Ngọc Trai, Chủ tịch PRO Việt Nam, cho biết 34 thành viên hiện nay đều là những doanh nghiệp hàng đầu thuộc cả khu vực FDI và doanh nghiệp trong nước.

"Các doanh nghiệp có thể cạnh tranh trên thị trường, nhưng cùng hợp tác trên một mục tiêu chung, hướng về một tương lai xanh. Đó là sức mạnh đặc biệt của PRO Việt Nam", ông Trai nói.

Một doanh nghiệp có thể tự cải tiến bao bì, tự giảm phát thải trong sản xuất, nhưng rất khó tự xây dựng một hệ thống thu gom và tái chế trên phạm vi toàn xã hội.

Chính vì vậy, giá trị lớn nhất của PRO Việt Nam không chỉ nằm ở khối lượng bao bì được tái chế, mà ở việc tạo ra một cơ chế hợp tác để các doanh nghiệp cùng giải quyết một vấn đề chung mà không ai có thể làm hiệu quả nếu đứng riêng lẻ.

Trong khi đó, với quy mô dân số thực tế khoảng 14 triệu người sau sáp nhập, TP.HCM cũng đang đối mặt với áp lực khổng lồ về môi trường và quản lý chất thải.

Ông Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP.HCM, nhấn mạnh thành phố kiên định quan điểm không đánh đổi môi trường để lấy tăng trưởng kinh tế. Theo đó, kinh tế tuần hoàn sẽ trở thành một trong những trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển thời gian tới.

Lãnh đạo TP.HCM cũng kỳ vọng các doanh nghiệp thành viên PRO Việt Nam tiếp tục phát huy vai trò tiên phong, đầu tư công nghệ mới, mở rộng các mô hình thu gom và tái chế hiện đại, đưa các giải pháp tuần hoàn đi sâu hơn vào đời sống đô thị.

Tái chế bắt đầu từ thiết kế - Ảnh 4.Từ vỏ hộp sữa bỏ đi đến những món đồ hữu dụng

Ngày hội Việt Nam Xanh vừa mở cửa cũng là lúc gian hàng của Tập đoàn TH chật kín người.

Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất