Nhiều vụ bạo lực gia đình gần đây gây bức xúc dư luận khi người chồng đánh vợ tàn bạo giữa ban ngày.

Đây không phải là chuyện mới vì đã có rất nhiều vụ tương tự xảy ra. Có nhiều vụ nạn nhân im lặng chịu đựng. Nhiều vụ đã thành án nhưng những anh chồng vẫn "thoát án" vì chính nạn nhân bãi nại.

Và bạo lực tái diễn từ sự im lặng, xuê xoa cho nhau. Làm gì để hạn chế tình trạng bạo lực gia đình? Tuổi Trẻ giới thiệu ý kiến của bạn đọc về vấn đề này.

Thẩm phán Lê Thiết Hùng (Quảng Trị):

Bạo lực làm tổn thương người xung quanh

Đã có không ít vụ bạo lực gia đình hành vi rõ ràng, hậu quả có thật nhưng cuối cùng chỉ dừng lại ở mức xử phạt hành chính hoặc hòa giải, bởi nạn nhân không yêu cầu hoặc rút đơn yêu cầu khởi tố.

Thực trạng này đặt ra vấn đề đáng suy ngẫm: sự im lặng, cam chịu hoặc rút lui của nạn nhân có vô tình trở thành "lá chắn" cho hành vi bạo lực tiếp diễn?

Trong một số trường hợp nhất định, việc xử lý hình sự phụ thuộc vào yêu cầu của bị hại. Quy định này nhằm tôn trọng quyền tự định đoạt của cá nhân. Tuy nhiên sự lựa chọn của nạn nhân không phải lúc nào cũng xuất phát từ ý chí của họ.

Nhiều phụ nữ phụ thuộc kinh tế, chịu áp lực từ con cái, gia đình hai bên hoặc tâm lý "giữ gìn tổ ấm". Nỗi sợ bị trả thù, bị kỳ thị hoặc mất đi chỗ dựa khiến họ chọn cách im lặng, thậm chí rút đơn sau khi đã tố cáo.

Không ít người tin rằng "nhịn một lần cho yên chuyện" nhưng sự nhượng bộ này hiếm khi chấm dứt bạo lực. Trái lại, nó có thể khiến hành vi bạo hành lặp lại với mức độ nghiêm trọng hơn.

Bạo lực gia đình thường diễn ra theo chu kỳ: căng thẳng - bùng phát - hối lỗi rồi lại tái diễn. Sự im lặng của nạn nhân, dù xuất phát từ thiện chí hay bất lực, có thể vô tình củng cố chu kỳ đó.

Không ít vụ án cố ý gây thương tích được khởi tố, điều tra, truy tố và đưa ra xét xử. Nhưng đến giai đoạn phúc thẩm, bị hại lại rút đơn yêu cầu khởi tố.

Theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự, tòa án buộc phải đình chỉ vụ án. Dù ở thời điểm đó hành vi vi phạm đã được làm rõ qua chứng cứ, lời khai, kết luận giám định; các cơ quan tiến hành tố tụng đã dành nhiều thời gian, công sức để giải quyết vụ án.

Nhưng chỉ với việc rút đơn, toàn bộ quá trình xử lý hình sự phải dừng lại. Tòa án, dù nhận thấy tính chất nguy hiểm của hành vi, cũng không thể tiếp tục xét xử.

Việc rút đơn ở giai đoạn này thường không đơn thuần là sự thay đổi ý chí tự nguyện. Nhiều trường hợp bị chi phối bởi sức ép gia đình, mong muốn hàn gắn, sự phụ thuộc kinh tế hoặc lo lắng cho con cái. Hành vi bạo lực đáng lẽ phải bị xử lý nghiêm minh lại không đi đến cùng. Điều này vô hình trung tạo ra một "khoảng lặng pháp lý".

Người gây bạo lực có thể nhận thức rằng hậu quả pháp lý không nghiêm khắc nếu nạn nhân rút lui. Sự răn đe của pháp luật vì thế bị suy giảm.

Bạo lực gia đình không chỉ là vấn đề của riêng một cá nhân hay một gia đình. Mỗi hành vi đánh đập, chửi bới hay hành hạ không chỉ gây tổn thương trực tiếp cho nạn nhân mà còn để lại hệ lụy lâu dài cho những người xung quanh, đặc biệt là trẻ em.

Những đứa trẻ lớn lên trong môi trường có bạo lực dễ bị ảnh hưởng tâm lý, mất cảm giác an toàn, thậm chí hình thành nhận thức sai lệch về cách giải quyết mâu thuẫn.

Ở góc độ xã hội, việc dung thứ hoặc bỏ qua bạo lực gia đình góp phần duy trì một vòng luẩn quẩn: người bị hại hôm nay có thể trở thành người gây bạo lực trong tương lai. Cần nhìn nhận rằng bạo lực không chỉ là vấn đề thương tích mà còn là sự xâm phạm nhân phẩm, danh dự và quyền được an toàn của con người.

Những hành vi tưởng như nhẹ nhưng lặp đi lặp lại có thể gây tổn thương tâm lý sâu sắc và dễ leo thang thành hậu quả nghiêm trọng.

Một rào cản khác trong phòng, chống bạo lực gia đình là tâm lý "chuyện nhà người ta". Sự thờ ơ của cộng đồng vô hình trung tạo điều kiện để hành vi bạo lực tiếp diễn. Nếu có sự can thiệp kịp thời từ hàng xóm, tổ dân phố hoặc các tổ chức địa phương, hậu quả có thể đã được hạn chế.

Ngược lại, sự im lặng kéo dài khiến nạn nhân ngày càng bị cô lập, mất niềm tin vào khả năng được bảo vệ.

Luật sư Nguyễn Thị Thu Tâm (Đoàn luật sư TP.HCM):

Chồng bị xử lý hình sự khi vợ yêu cầu

Theo quy định của Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022, tùy thuộc vào mức độ, tính chất, hậu quả của hành vi, người có hành vi bạo lực gia đình (chồng đánh vợ hoặc ngược lại) có thể bị phạt tiền, buộc xin lỗi công khai hoặc nặng hơn là bị phạt tù theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Theo điều 134 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025), hành vi đánh vợ của người chồng có thể bị xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự về "tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác".

Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỉ lệ tổn thương cơ thể từ 11-30% hoặc dưới 11% thuộc một trong các trường hợp quy định thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.

Đó là dùng vũ khí, vật liệu nổ, hung khí nguy hiểm hoặc thủ đoạn có khả năng gây nguy hại cho nhiều người; dùng a xít nguy hiểm hoặc hóa chất nguy hiểm; đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khả năng tự vệ; có tính chất côn đồ...

Trường hợp gây tổn thương cơ thể từ 31-60% thì bị phạt tù từ 2-6 năm. Nếu phạm tội như gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỉ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên thì bị phạt tù từ 5-10 năm...

Với trường hợp xem xét xử lý hình sự là trường hợp khởi tố theo yêu cầu của người bị hại. Nếu hành vi đánh vợ của người chồng nhưng bị hại (người vợ) không có yêu cầu thì cơ qun chức năng không khởi tố vụ án hình sự.

Nếu việc chồng đánh vợ diễn ra thường xuyên khiến nạn nhân bị đau đớn về thể xác, tinh thần... người chồng có thể bị xem xét xử lý về "tội ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu hoặc người có công nuôi dưỡng mình" theo điều 185 Bộ luật Hình sự.

Tội này không thuộc trường hợp chỉ được khởi tố vụ án hình sự khi có yêu cầu của bị hại.

Vụ chồng đánh vợ từ sân vô nhà: 'Tha thứ cho sự dã man của chồng là không biết thương mình'

Nhiều ý kiến thương cảm, xót xa cho người vợ trong clip chồng đánh vợ, khuyên chị nên mạnh mẽ đứng lên để bảo vệ bản thân, đừng để bị đánh lần sau.