Sốc phản vệ, tử vong sau truyền chất trắng da vẫn tái diễn

XUÂN MAI

Dù nhiều lần cảnh báo việc tiêm hay truyền chất làm trắng da chưa được Bộ Y tế cho phép thực hiện nhưng tình trạng này vẫn âm thầm diễn ra tại nhà, các cơ sở không đủ điều kiện.

Đã có nhiều trường hợp sốc phản vệ, thậm chí tử vong sau tiêm, truyền chất làm trắng da.

Tử vong sau khi nhờ người tiêm

Mới đây, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an TP.HCM phối hợp Công an phường Cát Lái làm rõ vụ chị B.T. (34 tuổi, ngụ phường An Khánh) tử vong sau khi truyền chất làm trắng da tại căn hộ chung cư trên đường Nguyễn Thị Định.

Chiều 23-2, một phụ nữ mang theo dụng cụ y tế đến nhà chị T. để thực hiện truyền trắng. Sau khi hoàn tất và nhận tiền, người này rời đi. Tối cùng ngày, chị T. xuất hiện dấu hiệu mệt mỏi, bất thường nên người thực hiện truyền dịch quay lại đưa chị đến Bệnh viện Lê Văn Thịnh cấp cứu.

Khoảng 0h15 ngày 24-2, bệnh viện báo cơ quan chức năng về trường hợp "chết người chưa rõ nguyên nhân". Chị T. được xác định đã tử vong trước khi nhập viện, nguyên nhân vụ việc đang được điều tra.

Thông tin từ Bệnh viện Da liễu TP.HCM, hằng năm bệnh viện cũng tiếp nhận hàng trăm trường hợp tai biến do nhiều nguyên nhân khác nhau.

Tai biến do truyền trắng thường có biểu hiện triệu chứng toàn thân, mà trường hợp nặng nề nhất là sốc phản vệ. Bệnh nhân có thể có biểu hiện đa dạng từ nổi mề đay, phù niêm mạc, khó thở cho đến tụt huyết áp và có thể diễn tiến đến tử vong.

Trên các nền tảng mạng xã hội, không ít tài khoản tự xưng là bác sĩ công khai đăng tải video ghi lại quá trình tiêm truyền "chất làm trắng" cho khách hàng. Thậm chí họ còn quảng cáo quá mức với những lời khẳng định như "đến buổi thứ tư là da đã trắng bật tông rõ rệt", hay "không có phương pháp nào trắng nhanh bằng truyền trắng" bất chấp các cảnh báo về tính an toàn và tính pháp lý của dịch vụ này.

Tiềm ẩn nhiều sai sót y khoa nghiêm trọng

Trao đổi Tuổi Trẻ, bác sĩ Phạm Thị Uyển Nhi - trưởng phòng kế hoạch tổng hợp Bệnh viện Da liễu TP.HCM - nhấn mạnh truyền trắng là một phương pháp tiềm ẩn nhiều nguy cơ nhất định. Ở thời điểm hiện tại, Bộ Y tế chưa cho phép thực hiện việc tiêm truyền với mục đích làm trắng da.

Một số hoạt chất bên ngoài thường sử dụng để truyền trắng là những chất chống oxy hóa mạnh như glutathion hay vitamin C. Bản thân các chất này được ứng dụng trong chuyên ngành da liễu, tuy nhiên chúng chỉ được sử dụng ở dạng uống hoặc dạng bôi, còn hình thức tiêm truyền để làm trắng da là không được phép thực hiện.

Việc truyền trắng tại nhà hoặc các cơ sở không đảm bảo đủ điều kiện sẽ tiềm ẩn nhiều sai sót y khoa nghiêm trọng như: đánh giá bệnh nhân không chính xác, kỹ thuật tiêm truyền không chuẩn, người thực hiện không đủ kiến thức và kinh nghiệm để xử lý các biến chứng khiến những bệnh nhân này khi đưa đến bệnh viện thường nặng nề và khó khắc phục hậu quả.

Dưới góc nhìn tâm lý học, ThS.BS Phạm Thị Minh Châu - bộ môn tâm thần Đại học Y Dược TP.HCM - cho rằng tâm lý muốn "đẹp nhanh, trắng cấp tốc" khiến nhiều người dễ bị cuốn theo những lời quảng bá hấp dẫn, sẵn sàng thử các phương pháp chưa được kiểm chứng như tiêm, truyền trắng da.

Theo chuyên gia, khi khao khát cải thiện ngoại hình quá mạnh, người tiêu dùng thường chỉ chú ý đến những lời hứa hẹn về hiệu quả tức thì mà xem nhẹ hoặc bỏ qua các cảnh báo rủi ro. Trong khi đó các hoạt chất làm trắng da hiện chưa được Bộ Y tế cấp phép truyền tĩnh mạch, nên việc tự ý sử dụng tiềm ẩn nhiều nguy cơ nghiêm trọng đối với sức khỏe.

"Người dân cần tiếp cận thông tin một cách đa chiều, tham khảo ý kiến bác sĩ và cơ sở y tế uy tín trước khi quyết định thực hiện bất kỳ can thiệp thẩm mỹ nào. An toàn sức khỏe luôn phải được đặt lên hàng đầu thay vì chạy theo hiệu quả làm đẹp tức thời và thiếu kiểm chứng", BS Châu khuyến cáo.

Trước thực tế còn nhiều cơ sở, người dân truyền trắng trái phép, BS Uyển Nhi kiến nghị cần có những biện pháp nhằm siết chặt hơn việc quản lý các cơ sở truyền trắng trái phép qua việc nâng cao nhận thức của người dân trong việc tìm kiếm các cơ sở và phương pháp làm đẹp, làm trắng an toàn.

Tiếp theo, cần siết chặt việc quản lý thuốc và con đường phân phối ra thị trường. Cơ quan chức năng cũng cần thường xuyên thanh tra, kiểm tra các cơ sở làm đẹp trái phép. Các biện pháp chế tài phù hợp sẽ có tác dụng răn đe để hạn chế tình trạng truyền trắng trái phép tiếp tục diễn ra.

Những phương pháp làm trắng da an toàn

Trước nhu cầu làm trắng da ngày càng phổ biến và được ưa chuộng, BS Uyển Nhi cho rằng đây là một nhu cầu phổ biến và hợp lý, tuy nhiên chúng ta cần lựa chọn những phương pháp làm đẹp an toàn.

Đầu tiên cần hiểu làn da mỗi người được sinh ra đã được quy định một màu sắc nhất định. Chính vì vậy, da có thể trắng hơn, sáng hơn ở một mức độ nào đó. Còn việc làm trắng quá mức sẽ dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng.

Hiện có các phương pháp làm trắng sáng da an toàn và hiệu quả như thuốc uống, thuốc bôi làm sáng da, các phương pháp kỹ thuật cao như laser, ánh sáng, tái tạo da bằng hóa chất, tiêm vi điểm cũng là những phương pháp hiệu quả.

Tuy nhiên, trước khi thực hiện các phương pháp này chúng ta cần được thăm khám và tư vấn bởi các bác sĩ chuyên khoa da liễu.