PGS.TS Lưu Văn Quyết, Phó hiệu trưởng nhà trường, phát biểu khai mạc buổi tọa đàm - Ảnh: INFO PLUS
Đây cũng là những vấn đề được đặt ra và thảo luận tại tọa đàm khoa học "Văn hóa học đường gắn với hệ giá trị văn hóa và con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới", diễn ra ngày 19-11 tại Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TP.HCM).
Trách nhiệm với từng lời nói trên không gian mạng
Phát biểu khai mạc, PGS.TS Lưu Văn Quyết, Phó hiệu trưởng nhà trường, nhận định văn hóa học đường không chỉ nằm ở quy định hay chuẩn mực ứng xử chung mà còn thể hiện qua cách giảng dạy, học tập, nghiên cứu và đối thoại hằng ngày giữa nhà trường, giảng viên và sinh viên.
Đề cập đến văn hóa ứng xử của sinh viên trên mạng xã hội, GS.TS Ngô Thị Phương Lan, Hiệu trưởng nhà trường, cho rằng vẫn còn khoảng cách giữa những giá trị mà nhà trường hướng đến và các hành vi được thực hiện trong đời sống.
Bà chỉ ra một thực tế đáng suy ngẫm trong môi trường đại học hiện nay là nhiều giảng viên rất e ngại và sợ sinh viên. Nguyên nhân là do một số sinh viên dễ dàng đưa những lời nhận xét về thầy cô lên mạng xã hội bất kể đúng sai, dù nhà trường luôn có rất nhiều kênh tiếp nhận phản hồi và giải đáp minh bạch.
Những hành vi đăng tải thông tin chưa được kiểm chứng hay nhận xét thiếu trách nhiệm trên mạng xã hội như vậy đều gây ảnh hưởng đến cá nhân và uy tín của tập thể. Do đó, bà đề nghị từ lãnh đạo, giảng viên đến sinh viên đều phải nêu gương và chịu trách nhiệm với từng lời nói, hành động của mình.

GS.TS Ngô Thị Phương Lan, Hiệu trưởng nhà trường, trình bày tham luận "Văn hóa học đường gắn với hệ giá trị văn hóa và con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới" tại buổi tọa đàm - Ảnh: INFO PLUS
Ở góc độ truyền thông, GS.TS Phan Thị Thu Hiền, giảng viên cao cấp khoa Hàn Quốc học, phân tích hai mặt của tính ẩn danh trên các trang Confession. Việc giấu tên giúp sinh viên mạnh dạn chia sẻ băn khoăn, góp ý về môi trường học tập, nhưng cũng dễ khiến cho người viết buông lỏng trách nhiệm đối với phát ngôn của mình.
Theo bà Thu Hiền, thay vì cấm đoán, nhà trường cần xây dựng các kênh đối thoại phù hợp, đồng thời khuyến khích sinh viên cân nhắc về trách nhiệm trước khi chia sẻ thông tin.
Không để AI học thay
GS.TS Phan Thị Thu Hiền nhấn mạnh AI chỉ nên được xem là công cụ hỗ trợ quá trình học tập, không phải phương tiện thay thế tư duy và năng lực của người học - Ảnh: CLB Truyền thông Info Plus
Bên cạnh đó, việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong học tập cũng đặt ra những thách thức mới trong việc xây dựng văn hóa học đường khi ranh giới giữa việc AI hỗ trợ học tập và AI làm thay người học đang dần trở nên vô cùng mong manh.
GS.TS Phan Thị Thu Hiền cho rằng vấn đề không nằm ở bản thân công nghệ mà nằm ở cách con người lựa chọn và kiểm soát công cụ này. Việc phụ thuộc vào AI khi dùng tài liệu tham khảo không được kiểm chứng hoặc không minh bạch về quá trình sử dụng có thể ảnh hưởng đến tính trung thực trong học thuật.
Bà cũng chỉ ra rằng khả năng sử dụng thành thạo thiết bị hay công nghệ không đồng nghĩa với năng lực tư duy toàn diện. Vì thế, sinh viên vẫn cần rèn luyện tư duy phản biện, khả năng kiểm chứng thông tin và tính tự chủ trong nhận thức.
Từ thực tiễn này, GS.TS Phan Thị Thu Hiền đề xuất xây dựng văn hóa học đường trong môi trường số dựa trên ba lớp nền tảng: Hệ giá trị (trung thực, trách nhiệm, tôn trọng, nhân văn, sáng tạo và hợp tác); các năng lực số cốt lõi; cùng các chuẩn mực và việc thực hành có trách nhiệm trên không gian mạng.
Từ chuyện ứng xử trên mạng xã hội đến cách sử dụng AI để phục vụ cho việc học tập, công nghệ đang mở rộng khả năng kết nối và tiếp cận tri thức nhưng đồng thời cũng đòi hỏi trách nhiệm cao hơn ở mỗi cá nhân khi phải giữ vững được sự trung thực trong học thuật và tư duy độc lập ở môi trường học đường.
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận