GS Ngô Bảo Châu cho biết sẽ không đặt tên quỹ là “Quỹ học bổng Ngô Bảo Châu” như thông tin trước đó vì ông mong muốn hướng tới một giá trị cộng đồng lớn hơn, thay vì chỉ thể hiện được tên tuổi cá nhân của mình.

* Vậy tên của quỹ là gì và vì sao GS chọn tên đó?

- Quỹ học bổng có tên là quỹ “Vì tinh thần hiếu học”. Tôi đã suy nghĩ từ lâu về chữ hiếu học. Sau khi được nhận huy chương Fields, tên riêng của tôi bỗng nhiên trở thành một hiện tượng. Nhưng nghĩ cho cùng tôi thấy cái tên của quỹ nên gắn với một giá trị, một lý tưởng thì hơn.

* Quỹ sẽ hướng tới hỗ trợ đối tượng nào: chỉ cho sinh viên ngành toán hay sẽ quan tâm đến nhiều ngành đào tạo ở các lĩnh vực khác?

- Quỹ sẽ cấp học bổng cho hai đối tượng là sinh viên đại học và nghiên cứu sinh trong nước. Để lựa chọn người được trao học bổng, quỹ sẽ căn cứ hai tiêu chuẩn: học tập xuất sắc cũng như có hoàn cảnh kinh tế khó khăn, gia đình chính sách. Đối với sinh viên đại học, hai tiêu chuẩn trên sẽ được xếp tương đương, còn với nghiên cứu sinh, học tập xuất sắc sẽ là tiêu chuẩn hàng đầu. Trong thời gian đầu, quỹ sẽ tập trung vào làm tốt mảng khoa học cơ bản và kỹ thuật. Sau này, quỹ có thể mở rộng ra một số ngành khác.

* Phương thức hỗ trợ của quỹ sẽ có gì khác so với các chương trình học bổng, các quỹ khuyến học hiện nay, thưa GS?

- Có hai điểm khác biệt căn bản. Thứ nhất, quỹ sẽ thành lập một hội đồng khoa học bao gồm những nhà khoa học rất có uy tín và hội đồng này sẽ có toàn quyền trong việc lựa chọn sinh viên được trao học bổng. Người sáng lập quỹ cũng như các nhà tài trợ sẽ không can thiệp trực tiếp vào việc này.

Thứ hai, ngoài việc trao học bổng, hội đồng khoa học của quỹ sẽ chỉ định cho mỗi sinh viên được nhận học bổng một người đỡ đầu. Người đỡ đầu phải là một giảng viên đại học, một người làm khoa học thật sự, có tâm huyết với sinh viên. Người đỡ đầu sẽ định hướng cho sinh viên trong học tập và cũng là một chỗ dựa về tinh thần. Quỹ sẽ cung cấp cho người đỡ đầu một khoản kinh phí công tác không vượt quá một nửa giá trị học bổng của sinh viên.

* Thưa GS, khởi đầu bằng số tiền thưởng từ giải Fields nhưng để hoạt động được lâu dài, quỹ sẽ thu hút, đón nhận các nguồn tài trợ khác như thế nào?

- Chúng tôi trông đợi vào sự ủng hộ của tất cả các cá nhân, tổ chức, chia sẻ với chúng tôi sự lo lắng cho công tác khuyến học và không dựa vào ngân sách nhà nước. Để có sự ủng hộ lâu dài, chúng tôi sẽ rất lưu ý đến việc xây dựng và giữ gìn hình ảnh minh bạch của quỹ cũng như đảm bảo việc trao học bổng đúng đối tượng.

* GS có dự kiến duy trì hoạt động quỹ lâu dài và phát triển thành một quỹ học bổng lớn, sau này có thể có sự tham gia của nhiều nhà khoa học khác?

- Như tôi đã đề cập ở trên, hội đồng khoa học đóng một vai trò chủ chốt trong hoạt động của quỹ. Chúng tôi sẽ kêu gọi sự tham gia của nhiều nhà khoa học có uy tín. Sẽ có quy định cụ thể về nhiệm kỳ của thành viên hội đồng khoa học để đảm bảo sự vận động liên tục của quỹ.

* Xin cảm ơn GS.

Phóng to Chủ tịch UBND TP Hà Nội trao danh hiệu “Công dân thủ đô ưu tú” cho GS Ngô Bảo Châu (trái) - Ảnh: Xuân Long Chiều 4-9, TP Hà Nội đã tổ chức lễ vinh danh, công bố và trao tặng danh hiệu cao quý “Công dân thủ đô ưu tú” cho GS Ngô Bảo Châu. Thay mặt Thành ủy, HĐND, UBND TP, Chủ tịch UBND TP Nguyễn Thế Thảo chúc sức khỏe GS Ngô Bảo Châu và gia đình, đồng thời chúc GS tiếp tục thành công trên con đường chinh phục đỉnh cao khoa học thế giới. Ông Thảo nói: “Thời gian qua, nhân dân cả nước và thủ đô rất vui mừng, tự hào khi một công dân của VN, một người con ưu tú của thủ đô đã làm rạng danh trí tuệ Việt bằng công trình khoa học xuất sắc được thế giới tôn vinh và ngưỡng mộ”. Chia sẻ với lãnh đạo TP và các bạn trẻ, thanh thiếu niên của thủ đô, GS Ngô Bảo Châu khẳng định ông là một người con của Hà Nội, dù đi đâu vẫn là người Hà Nội. “Một người Hà Nội ở xa nhưng trái tim vẫn hướng về thủ đô. Tôi xin chúc cho Hà Nội ngày càng xanh tươi, giàu đẹp”. Cuối buổi lễ, GS Ngô Bảo Châu cũng dành nhiều thời gian trò chuyện và chụp ảnh lưu niệm cùng các bạn trẻ, thanh thiếu niên thủ đô.