Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thực hiện nghi thức rung chuông khai mạc Sàn Giao dịch chứng khoán quốc gia Ấn Độ tại Mumbai ngày 7-5 - Ảnh: TTXVN
Lịch trình dày đặc tại đây - từ rung chuông khai mạc Sàn Giao dịch chứng khoán quốc gia Ấn Độ, tiếp lãnh đạo bang Maharashtra, gặp doanh nghiệp đến dự Diễn đàn doanh nghiệp hai nước - phản ánh quyết tâm tạo đột phá trong hợp tác thực chất ngay sau khi hai nước nâng tầm quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường.
Tiềm lực khoa học - công nghệ Ấn Độ
Những ai đã xem Ba chàng ngốc - bộ phim nổi tiếng của Ấn Độ - sẽ nhớ hình ảnh những sinh viên dám phá vỡ lối mòn, chọn sáng tạo và tri thức làm kim chỉ nam. Bộ phim không chỉ truyền cảm hứng, mà còn phản ánh thực tế phát triển của Ấn Độ hôm nay.
Năm 2025, Ấn Độ xếp thứ 38 toàn cầu về Chỉ số Đổi mới sáng tạo (GII), thứ 6 thế giới về số lượng đăng ký sáng chế và bảo hộ sở hữu trí tuệ. Quốc gia đông dân nhất thế giới hiện có hơn 230.000 công ty khởi nghiệp được công nhận, trong đó có hơn 66 "kỳ lân" (start-up được định giá từ 1 tỉ USD trở lên).
New Delhi đặt mục tiêu có thêm ít nhất 10 "kỳ lân" trong năm 2026, củng cố vị trí thứ ba và thu hẹp khoảng cách với Trung Quốc (nước đứng thứ hai).
Nền tảng cho những tham vọng đó là sáng kiến Quỹ Nghiên cứu đổi mới và sáng tạo (RDIF) được khởi xướng từ tháng 7-2025 với kinh phí hơn 10 tỉ USD trong 6 năm. Các lĩnh vực ưu tiên bao gồm công nghệ lượng tử, trí tuệ nhân tạo (AI), robot, công nghệ sinh học, y tế, không gian và kinh tế số - tất cả đều phục vụ mục tiêu lớn hơn: đưa Ấn Độ trở thành quốc gia phát triển vào năm 2047 (Viksit Bharat@2047).
Nhà cựu ngoại giao Ấn Độ D.B.Venkatesh Varma nhìn nhận đây không đơn thuần là bài toán kinh tế: "Chủ quyền công nghệ không phải là món quà được người khác ban tặng, mà là sản phẩm của năng lực quốc gia trong việc khai thác lợi ích từ hợp tác với bên ngoài".
Dư địa hợp tác còn rất lớn
Trong suốt chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhiều lần nhấn mạnh Việt Nam xác định khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là công cụ hỗ trợ phát triển mà phải trở thành động lực chính.
Với Ấn Độ, nền tảng tin cậy chính trị vững chắc giữa hai nước là cơ sở để hai bên tiến xa hơn trong các lĩnh vực công nghệ cao và chiến lược như bán dẫn, AI và chuyển đổi số.
"Chúng ta hoàn toàn có thể đẩy mạnh và khai phá các lĩnh vực hợp tác có khả năng bổ trợ cho nhau, thúc đẩy trụ cột hợp tác chiến lược về khoa học, đổi mới sáng tạo không chỉ ở cấp định hướng mà ngay tại cấp thực thi, thông qua việc xác định rõ các lĩnh vực mũi nhọn và mô hình triển khai; thiết lập các chương trình hợp tác giữa các trung tâm nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp, gắn với đào tạo và dịch chuyển nguồn nhân lực chất lượng cao giữa hai nước" - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định.
Theo TS Lê Thị Hằng Nga (Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và châu Phi, Viện hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam), hợp tác khoa học - công nghệ đã là một trong những trụ cột song phương kể từ khi hai nước nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện năm 2016.
"Từ năm 2020, Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ đã có một cán bộ toàn thời gian phụ trách thúc đẩy lĩnh vực này", bà Nga dẫn chứng.
Giới quan sát cho rằng việc Việt Nam đẩy mạnh hợp tác khoa học - công nghệ với các nước nằm trong nỗ lực bảo đảm tự chủ chiến lược.
Thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tại Hội đồng Các vấn đề thế giới của Ấn Độ ngày 6-5 về mô hình "đồng nghiên cứu, đồng phát triển, đồng sản xuất" phản ánh cách tiếp cận đó: tạo ra sản phẩm công nghệ mang thương hiệu chung, tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu - bởi khi lợi ích cân bằng thì hợp tác mới bền vững.
Chuyến thăm Sàn Giao dịch chứng khoán quốc gia Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng mang ý nghĩa vượt ra ngoài nghi lễ ngoại giao thông thường.
Chủ tịch sàn giao dịch Srinivas Injeti tin tưởng giai đoạn tiếp theo của quan hệ Việt - Ấn sẽ được thúc đẩy không chỉ bởi thương mại mà còn bởi các dòng vốn, đồng thời cho biết sàn này sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam phát triển thị trường vốn và chào đón doanh nghiệp Việt tìm kiếm cơ hội tiếp cận nguồn vốn tại Ấn Độ.
Trong kỷ nguyên công nghệ bùng nổ, quốc gia nào chậm nâng cao năng lực khoa học - công nghệ sẽ bị "khóa" ở nấc gia công, còn doanh nghiệp nào thiếu vốn dài hạn sẽ hụt hơi trên đường đua đổi mới.
Tối 7-5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm rời Mumbai, kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp nhà nước đến Ấn Độ và đến Sri Lanka cùng ngày để bắt đầu các hoạt động trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước theo lời mời của Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake.
5 lĩnh vực Việt Nam có thể hợp tác với Mumbai
Chuyến thăm Mumbai của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mở ra cơ hội để Việt Nam học hỏi từ một trong những trung tâm kinh tế năng động nhất châu Á - từ tài chính, logistics đến khởi nghiệp và đầu tư hai chiều.
Không phải ngẫu nhiên Mumbai được chọn là điểm đến trong chuyến thăm Ấn Độ lần này. Là thủ phủ kinh tế của bang Maharashtra - bang có quy mô kinh tế lớn nhất Ấn Độ với GDP chiếm khoảng 14% cả nước, Mumbai hội tụ đủ những mô hình phát triển mà Việt Nam đang cần tham khảo trong giai đoạn bứt phá hiện nay.
Trước hết là kinh nghiệm phát triển thị trường vốn. Sở Giao dịch chứng khoán quốc gia Ấn Độ là một trong những trung tâm giao dịch lớn của khu vực và thế giới. Đây là bài học thực tiễn quan trọng với Việt Nam trong bối cảnh chúng ta đang nỗ lực nâng hạng thị trường chứng khoán từ cận biên lên mới nổi, đồng thời hoàn thiện quản trị minh bạch và mở rộng kênh huy động vốn dài hạn.
Gắn liền với đó là mô hình vùng động lực kinh tế. Là thủ phủ của bang Maharashtra - bang có quy mô kinh tế lớn nhất Ấn Độ với GDP chiếm khoảng 14% cả nước, Mumbai cho thấy cách một trung tâm kinh tế có thể tổ chức và kết nối tài chính, công nghiệp, logistics, đổi mới sáng tạo và dịch vụ hiện đại thành một thể thống nhất, có khả năng lan tỏa ra các khu vực lân cận. Đây chính là hướng mà nhiều vùng kinh tế trọng điểm của Việt Nam đang hướng tới.
Mumbai còn là hình mẫu về hệ sinh thái khởi nghiệp. Theo Cục Xúc tiến công nghiệp và thương mại nội địa (DPIIT), Maharashtra có 29.147 start-up được công nhận tính đến ngày 31-5-2025, chiếm khoảng 18% tổng số start-up của cả Ấn Độ. Chính sách start-up 2025 của bang đặt mục tiêu đạt 50.000 start-up và 125.000 doanh nhân trong 5 năm tới. Đây là kinh nghiệm quý cho Việt Nam trong phát triển quỹ đầu tư mạo hiểm, cơ chế sandbox cho fintech, AI, công nghệ xanh và hợp tác đại học - doanh nghiệp - Nhà nước.
Về logistics và cảng biển, khu vực Mumbai gắn với cụm cảng Jawaharlal Nehru Port Authority (JNPA) - một trong những cửa ngõ container lớn nhất Ấn Độ. Trong năm tài chính 2025 - 2026, JNPA xử lý khoảng 8,17 triệu TEU container và 102 triệu tấn hàng hóa - mức cao nhất từ trước đến nay. Ấn Độ cũng đang triển khai cảng Vadhavan với công suất dự kiến 298 triệu tấn/năm, trong đó có 23,2 triệu TEU container. Với Việt Nam, đây là tham chiếu thiết thực cho quy hoạch cảng nước sâu, kết nối đa phương thức và số hóa quản trị cảng.
Cuối cùng, diễn đàn doanh nghiệp tại Mumbai có thể là bệ phóng để quan hệ kinh tế Việt Nam - Ấn Độ vượt khỏi khuôn khổ thương mại truyền thống. VinFast đã tiên phong với nhà máy xe điện tại Tamil Nadu với vốn đầu tư ban đầu khoảng 500 triệu USD, công suất giai đoạn đầu 50.000 xe/năm và có thể mở rộng lên 150.000 xe/năm. Sự thành công này không chỉ là "thỏi nam châm" thu hút doanh nghiệp Việt vào thị trường Ấn Độ, mà còn tạo động lực để các tập đoàn lớn như Adani hay Tata đẩy mạnh đầu tư hạ tầng chiến lược - cảng biển và năng lượng tái tạo tại Việt Nam.
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận