Iran: Đàm phán phải hai chiều, không áp đặt

Theo Hãng tin AP ngày 13-1, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Iran đang muốn đàm phán với Mỹ, sau khi Washington đe dọa tấn công Tehran vì chiến dịch trấn áp người biểu tình.

Thông tin này xuất hiện sau chuyến thăm đến Iran vào cuối tuần qua của ngoại trưởng Oman - quốc gia từ lâu đóng vai trò trung gian giữa Mỹ và Iran.

Iran chưa có phản ứng trực tiếp trước tuyên bố của ông Trump. Hiện chưa rõ Tehran có thể đưa ra cam kết gì, nhất là trong bối cảnh nhà lãnh đạo Mỹ đã đặt ra các yêu cầu cứng rắn liên quan đến lĩnh vực mà Iran coi là thiết yếu với quốc phòng nước này - chương trình hạt nhân và kho tên lửa đạn đạo.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định "tình hình đã được kiểm soát hoàn toàn" và đổ lỗi cho Israel và Mỹ về bạo lực. Dù vậy, ông khẳng định Iran vẫn mở cửa cho con đường ngoại giao.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết kênh liên lạc với Mỹ vẫn còn, song lưu ý việc đàm phán phải dựa trên sự chấp nhận lợi ích và mối quan ngại chung, chứ không phải đàm phán một chiều, đơn phương và mang tính áp đặt.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết các tuyên bố công khai của Iran khác với những thông điệp riêng tư mà chính quyền Mỹ nhận được từ Tehran trong những ngày gần đây.

"Tôi nghĩ tổng thống có hứng thú tìm hiểu những thông điệp đó. Tuy nhiên, tổng thống cũng đã cho thấy ông không ngại sử dụng các lựa chọn quân sự nếu khi ông cho là cần thiết, và Iran hiểu điều đó hơn ai hết", bà Leavitt nói.

Mỹ cân nhắc các phương án tấn công Iran

Các nguồn thạo tin tiết lộ ông Trump và đội ngũ an ninh quốc gia đang cân nhắc một loạt biện pháp với Iran, bao gồm tấn công mạng và tấn công trực tiếp do Mỹ hoặc đồng minh Israel thực hiện.

Iran đã cảnh báo rằng quân đội Mỹ và Israel sẽ là "mục tiêu hợp pháp" nếu Washington dùng vũ lực để bảo vệ người biểu tình.

Hôm 11-1, ông Trump cho biết "quân đội đang xem xét các khả năng", bao gồm cả các lựa chọn rất mạnh mẽ. Khi được hỏi về đe dọa trả đũa từ Iran, ông khẳng định nếu có, "chúng tôi sẽ tấn công họ ở mức độ mà họ chưa từng phải trải qua trước đây".

Ông cũng cho biết chính quyền Mỹ đang đàm phán để thiết lập một cuộc gặp với Iran. Tuy nhiên ông cảnh báo khả năng có thể phải hành động trước, trong bối cảnh báo cáo về số người chết ở Iran đang gia tăng và chính phủ Iran tiếp tục bắt giữ người biểu tình.

"Tôi nghĩ họ đã quá mệt mỏi vì bị Mỹ dồn ép. Iran muốn đàm phán", ông nói.

Ngày 12-1, Tổng thống Mỹ tiếp tục gây áp lực lên Iran với tuyên bố áp thuế 25% lên bất kỳ nước nào giao dịch với Tehran, có hiệu lực ngay lập tức. Nhà Trắng từ chối bình luận thêm về tuyên bố áp thuế của tổng thống.

Theo các nhà hoạt động, các cuộc biểu tình tại Iran đến nay đã khiến ít nhất 646 người thiệt mạng, trong đó có 512 người biểu tình và 134 nhân viên lực lượng an ninh. Hơn 10.700 người đã bị bắt trong hai tuần biểu tình. AP chưa thể xác minh số lượng thương vong do Internet và đường dây liên lạc đang bị gián đoạn.

Iran 'đánh cờ' với Mỹ đầy khí thế

Có vẻ như "bàn cờ" Trung Đông từ giữa năm ngoái đã ít va chạm hơn khi các "ông lớn" do quá bận rộn mà tạm bỏ mặc cho Mỹ hiện đang rất khí thế sau chiến dịch quân sự thành công ở Venezuela.