Theo Hãng tin Reuters, đây là bản án đầu tiên được đưa ra đối với cựu Tổng thống Syria Bashar al-Assad.

Ông đã bị lật đổ trong cuộc tấn công của lực lượng nổi dậy hồi tháng 12-2024, chấm dứt nhiều thập kỷ cai trị của gia đình ông tại Syria, cũng như cuộc chiến tàn khốc khiến hàng trăm ngàn người Syria thiệt mạng.

Ông Assad đã rời khỏi thủ đô Damascus khi các tay súng nổi dậy tiến vào thành phố cách đây gần hai năm, và hiện sống tại Nga.

Trong phiên tòa xét xử các cựu quan chức Syria ngày 11-8, thẩm phán đã tuyên án tử hình ông Assad về các tội danh "giết người có chủ đích và có kế hoạch đối với nhiều người và trẻ em, tra tấn, bắt giữ tùy tiện và các tội ác chống lại loài người".

Ông Atef Najib, một quan chức an ninh dưới thời Tổng thống Assad, cũng bị tuyên án tử hình.

Sinh năm 1965, ông Assad trở thành Tổng thống vào năm 2000 sau khi cha là ông Hafez qua đời. 

Ông tiếp tục duy trì sự cai trị của gia đình và vị thế thống trị của cộng đồng Alawite tại quốc gia có đa số dân theo Hồi giáo dòng Sunni. Dưới thời ông, Syria là đồng minh của Iran, đối đầu với Israel và Mỹ.

Những năm đầu cầm quyền của ông Assad chịu ảnh hưởng bởi cuộc chiến Iraq và cuộc khủng hoảng tại Lebanon. Tuy nhiên dấu ấn rõ nét nhất trong thời kỳ ông cai trị là cuộc nội chiến, leo thang kể từ phong trào Mùa xuân Ả Rập năm 2011.

Sau khi ông Assad bị phe nổi dậy lật đổ vào tháng 12-2024 và phải rời khỏi đất nước, người đứng đầu nhóm Hồi giáo Hayat Tahrir al-Sham, ông Ahmed al-Sharaa, đã trở thành nhà lãnh đạo trên thực tế của Syria.

Vào tháng 11-2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump khen ngợi Tổng thống Syria Ahmed al-Sharaa sau cuộc hội đàm chưa từng có tại Nhà Trắng, nói rằng quá khứ của ông Sharaa từng là một chiến binh thánh chiến giờ đây sẽ giúp ông tái thiết đất nước Syria bị chiến tranh tàn phá.

Ông Sharaa là nhà lãnh đạo Syria đầu tiên tới thăm Nhà Trắng kể từ khi quốc gia Trung Đông này giành độc lập năm 1946.

Syria có thể kiềm chế Hezbollah như ông Trump đề xuất?

Đề xuất của ông Trump về việc Syria thay Israel kiềm chế Hezbollah vấp phải lo ngại, do kịch bản này khơi lại lịch sử căng thẳng giữa Syria và Lebanon và có thể khiến tình hình trong khu vực leo thang.