Những phụ nữ lái đò ở chùa Hương

Thắng cảnh chùa Hương (xã Hương Sơn, Hà Nội, cách trung tâm thành phố 60km) đẹp, thơ mộng là vậy một phần có sự đóng góp của những phụ nữ đưa đò.

Những người phụ nữ bám nghề chèo đò ở chùa Hương

Nét trầm mặc, quyến rũ của Bến Đục, suối Yến… sẽ giảm đi sự thơ mộng nếu những chiếc đò hiện đại chạy điện, chạy xăng thay thế những phụ nữ lái đò, đưa du khách đi vãn cảnh.

Phụ nữ đưa đò chùa Hương xuất hiện từ lâu, như một nghề kiếm sống. Công việc nặng nhọc nhưng họ vẫn chịu khó bám nghề. Làm nghề mưu sinh, họ còn giúp bảo tồn văn hóa truyền thống Bắc Bộ Việt Nam, nơi có con đò, bến sông, những ngôi chùa, những sản vật địa phương, những làn điệu dân ca…

Chùa Hương vào những ngày tháng 9 mùa thu thật đẹp. Khác với không khí mưa ẩm, mùa trẩy hội nô nức du khách từ tháng giêng tới hết tháng 3 âm lịch, tháng này không có mưa phùn. Trời nắng ráo, trong xanh nên du khách có thể phóng tầm mắt đi rất xa. Thi thoảng mới có đoàn khách nên các con đò thường cập bến để nghỉ ngơi.

Mùa thu, thi thoảng xuất hiện những cơn mưa lớn, lại vắng khách nên Bến Đục nước nhiều, trong và đẹp hơn. Xa xa xuất hiện những bóng dáng phụ nữ trong chiếc áo bà ba quẩy đò.

Giữa trưa nắng, sau khi đưa đoàn khách lên bờ, một chị vừa lấy nón lá làm quạt, lau mồ hôi trên khuôn mặt vừa cho biết khi có công ty du lịch gọi điện đưa khách đi đò, chị vào ca từ 5h30 sáng. 

Chị đưa khách đi thắng cảnh, cả thời gian đưa khách đi và về kéo dài khoảng 3-4 tiếng, trên đoạn đường gần 10km.

Nghề lái đò rất vất vả, nhưng các chị vẫn vui vì được làm gần nhà. Lênh đênh trên sông nước cũng là sở thích.

Việc đưa đò cho du khách vãn cảnh sông nước thì nhanh, chỉ tầm khoảng 40 phút. Mất nhiều thời gian nhất là phải ngồi dưới đò chờ du khách đi lễ, đi mua sắm rồi quay trở lại. Có những hôm, chị em phải đội nón ngồi dưới đò chờ khách tới 7-8 giờ đồng hồ, dù trời nắng, mưa hay gió rét.

Nghề này phụ thuộc vào mùa. Chính hội 3 tháng đầu năm thường đông khách, ngày nào cũng có việc, thu nhập ổn định. Tuy nhiên, khi hết hội, thi thoảng mới có khách nên các chị kiếm sống bằng nghề khác, người làm phu hồ, làm nông, ra thành phố làm phụ việc, khi có khách công ty gọi mới đi.

Thu nhập sau mỗi chuyến đưa đò tùy lượng khách đi trên đò, dao động từ 300.000 đồng đến 1 triệu đồng mỗi chuyến. Đò có nhiều khách thì thu nhập cao, đò ít khách thu nhập thấp. Có chuyến đò trên đó chỉ có hai người, tối đa thường là 16 người.

Quản lý đò ngày càng chuyên nghiệp

Hợp tác xã du lịch chùa Hương cho biết hiện có khoảng 3.700 con đò trên địa bàn phục vụ du khách. 70% trong số những người đưa đò là phụ nữ, tuổi đời từ 18 đến 70 tuổi. Có người tuổi nghề đã 20-30 năm, vẫn chèo đò thoăn thoắt. Nếu đúng vụ, mỗi ngày một chuyến, cả vụ mỗi con đò cũng thu về 30-40 triệu đồng. 

Nhờ con đò, gia đình các chị em trở nên khá giả hơn, xây được nhà, nuôi con cái ăn học.

Từ khi có Ban quản lý lễ hội, việc quản lý các chuyến đò trở nên khoa học, chuyên nghiệp hơn. Các chuyến đi được phân công theo ca, không còn tình trạng tranh giành như trước.

Với những người lái đò tận tụy với nghề, được phục vụ và giao lưu với khách rất vui. Mỗi khi điện thoại đổ chuông, có cuộc gọi mời đi ca là chị em rất mừng.

Phần lớn chị em lái đò là những người thân thiện và nhiệt tình trong công việc. Tuy nhiên, cũng có trường hợp lái đò vòi tiền thêm của khách, hoặc tự tổ chức đưa khách đi đò mà không thông qua ban quản lý. Những trường hợp này sẽ bị xử phạt, thậm chí cấm lái đò hết cả mùa lễ hội.

Chùa Hương khai hội: Bến Đục vắng xuồng máy, du khách nô nức trẩy hội mùng 6 Tết

Từ 4h sáng 22-2, những chiếc thuyền 'chạy bằng cơm’ đã tấp nập chở du khách thập phương về với chùa Hương du xuân, trẩy hội đầu năm.