27/03/2026 05:00 GMT+7

Những cột mốc vàng son 80 năm thể thao Việt Nam

Nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Thể thao Việt Nam (27-3), hãy cùng báo Tuổi Trẻ điểm lại những cột mốc vàng son trong lịch sử thi đấu quốc tế của các VĐV Việt Nam.

thể thao Việt Nam - Ảnh 1.

Xạ thủ Hoàng Xuân Vinh đi vào lịch sử khi giành HCV Olympic đầu tiên cho Việt Nam - Ảnh tư liệu

Đẳng cấp người Việt Nam trong những năm gian khó

Thể thao mang lại sức khỏe, tầm vóc, và các người hùng thể thao mang lại những câu chuyện truyền cảm hứng, lan tỏa tinh thần tập luyện thể thao đến cho mọi người. 80 năm lịch sử ngành thể thao Việt Nam có rất nhiều những người hùng như vậy.  

Một trong những cột mốc đầu tiên là khi xạ thủ Trần Oanh - VĐV của Quân đội nhân dân Việt Nam đã thi đấu xuất sắc, giành huy chương vàng nội dung súng ngắn ổ quay tại Giải bắn súng quân dụng các nước xã hội chủ nghĩa tổ chức ở Tiệp Khắc năm 1962.

Đây cũng là lần đầu tiên trong lịch sử thể thao Việt Nam có một VĐV phá kỷ lục thế giới, chứng tỏ đẳng cấp của người Việt khi bước ra đấu trường quốc tế, ngay cả trong thời kỳ đất nước vẫn còn chìm trong khói lửa chiến tranh. 

Song song đó, ở miền Nam, đội bóng bàn huyền thoại gồm những tên tuổi như Mai Văn Hòa, Lê Văn Tiết, Trần Cảnh Được, Trần Cảnh Đến cũng đưa bóng bàn Việt Nam vươn tầm thế giới. 

Hạng 3 Giải vô địch đồng đội thế giới năm 1959, HCV Asiad (Asian Games) 1958, rồi một loạt chức vô địch khu vực giai đoạn thập niên 1960 là chuỗi thành tích ấn tượng mà những tay vợt thế hệ tiên phong này từng đạt được.

thể thao Việt Nam - Ảnh 2.

Tay vợt quá cố Lê Văn Tiết khoe bộ sưu tập chiến tích lúc sinh thời - Ảnh: HUY ĐĂNG

Dù ở 2 bờ vĩ tuyến, tất cả những thành tích kể trên đều là đại biểu cho tố chất, tầm vóc của người Việt khi bước ra đấu trường quốc tế trong giai đoạn trước ngày thống nhất đất nước vào năm 1975.

Những bước đầu đi lên chuyên nghiệp

Sau ngày thống nhất, thể thao Việt Nam trải qua một giai đoạn khó khăn vì thiếu thốn về điều kiện, cơ sở vật chất, và chỉ bắt đầu quá trình hội nhập trở lại với làng thể thao quốc tế từ thập niên 1980. 

Bước đầu tiên cho quá trình hội nhập là việc tham dự Thế vận hội (Olympic) mùa hè năm 1980 tại Matxcơva. Năm đó, đoàn Việt Nam có 31 VĐV tranh tài ở 4 môn điền kinh, bơi, cử tạ và bắn súng. 

Đến năm 1989, Việt Nam cũng chính thức trở lại SEA Games - kỳ Đại hội thể thao Đông Nam Á luôn ghi nhận những câu chuyện phi thường, những tấm gương vượt khó, và cả một hành trình từng bước vươn lên của thể thao Đông Nam Á nói chung. 

thể thao Việt Nam - Ảnh 3.

Trần Quang Hạ khi giành HCV Asiad - Ảnh tư liệu

Tại Kuala Lumpur 1989, Việt Nam đoạt 3 HCV, 11 HCB và 5 HCĐ ngay trong lần đầu tiên trở lại kỳ đại hội khu vực.

Năm 1994 tại Hiroshima, võ sĩ taekwondo Trần Quang Hạ đã xuất sắc mang về tấm HCV Asiad đầu tiên cho thể thao Việt Nam kể từ ngày thống nhất đất nước. 

6 năm sau đó, kỳ Olympic 2000 tại Sydney đánh dấu lần đầu tiên Việt Nam đoạt huy chương Olympic. Đó là khi võ sĩ Trần Hiếu Ngân giành HCB nội dung đối kháng 57kg. Taekwondo một lần nữa đi vào lịch sử thể thao Việt Nam.

thể thao Việt Nam - Ảnh 4.

Hiếu Ngân giành HCB ở Olympic 2000 - Ảnh tư liệu

Giai đoạn thập niên 2000 ghi nhận sự chuyển mình mạnh mẽ của thể thao Việt Nam, mở màn bằng kỳ SEA Games 2003 trên sân nhà. 

Tận dụng tốt dàn cơ sở vật chất, cũng như sự đầu tư ở nhiều môn thể thao Olympic, thể thao Việt Nam vươn mình trở thành "đại gia" hàng đầu của khu vực, và ngày một khẳng định vị thế trên đấu trường châu lục. 

Trong chuỗi chiến tích đó, không thể không nhắc đến bóng đá, với tấm HCV lịch sử ở Giải vô địch Đông Nam Á (khi đó có tên AFF Cup) năm 2008.

Người hâm mộ thể thao cả nước không bao giờ quên cú lắc đầu ngoạn mục, đưa bóng vào lưới tuyển Thái Lan ở phút 90+4 trận chung kết lượt về của Lê Công Vinh, qua đó giúp Việt Nam lần đầu tiên bước lên ngôi vương bóng đá khu vực. 

Kỷ nguyên bùng nổ

Nếu chia thể thao Việt Nam làm 3 giai đoạn - gồm những năm tháng còn chìm trong khói lửa chiến tranh (1946-1975), đến những bước đi đầu tiên lên thể thao chuyên nghiệp (1975-2010), thì giai đoạn 3 - từ thập niên 2010 trở đi chính là giai đoạn bùng nổ với những ngôi sao mang tầm vóc thế giới. 

Ngôi sao thế giới đầu tiên phải nhắc đến chính là xạ thủ Hoàng Xuân Vinh, một quân nhân chuyên nghiệp. 

Năm 2016, trên đất Brazil, Hoàng Xuân Vinh tham dự Olympic Rio de Janeiro ở tuổi 42. Và loạt đạn thần sầu của anh ở chung kết nội dung 10m súng ngắn hơi khiến tất cả phải ngỡ ngàng.

Hoàng Xuân Vinh trở thành nhà vô địch Olympic đầu tiên trong lịch sử thể thao Việt Nam, khi giành HCV nội dung 10m súng ngắn hơi ở Rio de Janeiro 2016. 

thể thao Việt Nam - Ảnh 5.

Hoàng Xuân Vinh (thứ 2 từ trái sang) và đội ngũ tuyển bắn súng làm nên lịch sử cho thể thao Việt Nam tại Olympic - Ảnh: HUY ĐĂNG

Vài ngày sau đó, Hoàng Xuân Vinh giành thêm 1 HCB ở nội dung 50m súng ngắn hơi, trở thành VĐV nắm giữ thành tích cao nhất, cũng như số lượng huy chương nhiều nhất lịch sử tham dự Olympic của đoàn Việt Nam.

Cũng trong giai đoạn thập niên 2010, thể thao Việt Nam ghi nhận một "siêu nhân" khác trong hệ thống phong trào Olympic, đó là kình ngư Nguyễn Thị Ánh Viên. 

Từ năm 2013 đến 2019, Ánh Viên đã giành tổng cộng 25 HCV, cùng hàng chục HCB và HCĐ khác ở SEA Games, trở thành một biểu tượng của thể thao khu vực. 

thể thao Việt Nam - Ảnh 6.

Ánh Viên là biểu tượng cho thể thao Việt Nam giai đoạn bùng nổ - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Ánh Viên cũng là kình ngư Việt Nam đầu tiên giành được huy chương ở Asiad (2 tấm HCĐ ở Incheon 2014). Bơi lội luôn là môn thể thao có độ cạnh tranh cực kỳ khắc nghiệt, luôn do các cường quốc thể thao thống trị.

Ngoài Ánh Viên, thể thao Việt Nam giai đoạn này còn liên tục sản sinh nên những VĐV với sự bền bỉ vô cùng đáng nể, liên tiếp giành HCV qua nhiều kỳ SEA Games khác nhau.

Họ là Nguyễn Thị Huyền, Nguyễn Thị Oanh (điền kinh), Nguyễn Huy Hoàng (bơi lội), hay Huỳnh Như (bóng đá nữ)...

SEA Games 2019 đánh dấu một cột mốc lịch sử khác của thể thao Việt Nam, tấm HCV bóng đá nam lần đầu tiên đạt được, trong giai đoạn cực kỳ thành công do HLV Hàn Quốc Park Hang Seo nắm tuyển.

Dưới thời ông Park Hang Seo, bóng đá Việt Nam cực kỳ thành công khi giành vị trí á quân Giải U23 châu Á năm 2018, vào đến bán kết Asiad, và liên tục giành chức vô địch các giải đấu khu vực.

thể thao Việt Nam - Ảnh 7.

Hình ảnh được nhớ mãi trong chuyến phiêu lưu của Việt Nam tại Giải U23 châu Á 2018 - Ảnh: NGUYÊN KHÔI

Thành công này được tiếp nối bởi vị HLV đồng hương Kim Sang Sik - người cũng mang về HCV ở Giải vô địch Đông Nam Á cùng SEA Games như người tiền nhiệm.

Cũng không thể bỏ qua sự bền bỉ của các cô gái, những người từ lâu đã thống trị làng bóng đá khu vực, và vươn đến đỉnh cao khi giành vé dự World Cup 2023.

thể thao Việt Nam - Ảnh 8.

Bóng đá nữ Việt Nam luôn giữ vững vị thế đứng đầu khu vực nhiều thập niên qua - Ảnh: NGUYÊN KHÔI

Những chức vô địch, những tấm huy chương chỉ là một phần của thể thao. Nhưng đằng sau đó luôn là những câu chuyện về nghị lực phi thường, về hành trình truyền cảm hứng của các VĐV.

80 năm hành trình vươn mình của thể thao Việt Nam thấm đẫm những câu chuyện như thế, để phần nào cho thấy một dân tộc không ngừng cải thiện sức vóc và vươn mình cạnh tranh với thế giới.

Dấu ấn thể thao nhà nghề

Bên cạnh sự vươn mình trong hệ thống Olympic, Việt Nam cũng không đứng ngoài xu hướng nhà nghề hóa của các môn thể thao đại chúng.

Nguyễn Tiến Minh ở cầu lông, Lê Quang Liêm ở cờ vua, hay gần đây nhất là Lại Lý Huynh ở cờ tướng, là các VĐV Việt Nam đạt đến đẳng cấp thế giới ở những môn thể thao đại chúng.

Dù không phổ biến ở nhiều quốc gia, cờ tướng lại là môn gắn liền với "đất nước tỉ dân" Trung Quốc, và việc Lại Lý Huynh có thể vượt mặt làng cờ Hoa ngữ để giành chức vô địch thế giới 2025 là một cột mốc thú vị trong lịch sử thể thao Việt Nam.

Những cột mốc vàng son của lịch sử thể thao Việt Nam - Ảnh 10.Chuyên gia cờ quốc tế: Các thiên tài cờ Việt Nam chơi bằng tư duy chứ không phải 'thuộc máy tính'

Cờ là môn thể thao đưa người Việt Nam tiến gần nhất đến khái niệm "đẳng cấp thế giới". Và cả ở cờ vua lẫn cờ tướng, Việt Nam luôn sản sinh những thiên tài có thể khuynh đảo đấu trường quốc tế.

.

Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất