Trong đó, Người kêu gọi: "Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần có sức khỏe mới thành công. Mỗi người dân yếu ớt tức là cả nước yếu ớt, mỗi người dân khỏe mạnh tức là cả nước mạnh khỏe".

Những năm đầu vượt khó, hội nhập quốc tế

Từ đó, ngày 27-3 đã trở thành ngày truyền thống của ngành thể dục thể thao Việt Nam, lĩnh vực đi sâu vào đời sống người dân, và đại diện cho nền tảng của con người - sức khỏe, tầm vóc, thể lực. Ngày 27-3 tới đánh dấu mốc 80 năm Ngày Thể thao Việt Nam - chặng đường chông gai nhưng cũng đầy vinh quang.

Điểm nhấn trên chặng đường 80 năm của thể thao Việt Nam (TTVN) được đánh dấu qua những sự kiện, các giải đấu thể thao quốc tế. Đây là nơi các đội tuyển quốc gia cử những VĐV ưu tú nhất để tranh tài, mang về vinh quang cho nước nhà, đại diện cho tầm vóc của dân tộc.

Một trong những cột mốc đầu tiên là Giải bắn súng Quân dụng các nước Xã hội chủ nghĩa tổ chức ở Tiệp Khắc, vào năm 1962. Khi đó, xạ thủ Trần Oanh - VĐV Quân đội nhân dân Việt Nam đã thi đấu xuất sắc, giành HCV nội dung súng ngắn ổ quay. Đáng chú ý, ông đạt 587 điểm, vượt qua kỷ lục thế giới khi ấy là 586 điểm do một xạ thủ Mỹ nắm giữ.

Song song đó trong miền Nam, tuyển bóng bàn với hàng loạt cái tên huyền thoại như Mai Văn Hòa, Lê Văn Tiết, Trần Cảnh Được, Trần Cảnh Đến liên tiếp tạo ra những kỳ tích chấn động thế giới. Đáng kể có vị trí hạng 3 Giải vô địch bóng bàn thế giới tổ chức tại Dortmund năm 1959, HCV bóng bàn Đại hội Thể thao châu Á (Asiad) tại Tokyo 1958, vô địch Giải bóng bàn Pháp mở rộng 1959 (đơn nam của Lê Văn Tiết)...

Dù ở 2 bờ vĩ tuyến, tất cả những thành tích kể trên đều đại diện cho tố chất, tầm vóc của người Việt khi bước ra đấu trường quốc tế trong giai đoạn trước ngày Thống nhất đất nước năm 1975.

Sau ngày Thống nhất, dù bối cảnh đất nước còn nhiều khó khăn, TTVN vẫn từng bước hội nhập trở lại với đấu trường năm châu, đánh dấu bằng việc tham dự Thế vận hội (Olympic) mùa hè năm 1980 tại Matxcova. Năm đó, đoàn Việt Nam có 31 VĐV tranh tài ở 4 môn điền kinh, bơi, cử tạ và bắn súng. Tất nhiên trong những năm tháng đó, việc bước ra Olympic vẫn mang mục tiêu cọ xát là chính.

Đến năm 1989, Việt Nam cũng chính thức trở lại đấu trường SEA Games. Đại hội thể thao Đông Nam Á từ đó luôn ghi nhận những câu chuyện phi thường, những tấm gương vượt khó, và hành trình từng bước vươn lên của TTVN trên đấu trường khu vực. Tại Kuala Lumpur 1989, Việt Nam đoạt 3 HCV, 11 HCB và 5 HCĐ ngay trong lần đầu tiên trở lại đại hội khu vực.

Với một quốc gia Đông Nam Á, phong trào Olympic trải dài ở 3 cấp độ, đó là Olympic, Asiad và SEA Games. Mỗi một cấp độ đều mang những chiến lược đầu tư, phát triển khác nhau. Nếu SEA Games là "đại tiệc thể thao" diện rộng, muôn màu muôn vẻ, Olympic là đấu trường của sự nỗ lực phi thường để tiến đến đẳng cấp quốc tế, thì Asiad - là nơi phù hợp nhất để người Việt chứng tỏ sự tiến bộ của mình.

Năm 1994 tại Hiroshima, võ sĩ taekwondo Trần Quang Hạ đã xuất sắc mang về tấm HCV Asiad đầu tiên cho TTVN kể từ ngày Thống nhất đất nước. Đây có thể xem là cột mốc vàng son đánh dấu bước chuyển mình của thể thao nước nhà.

Sáu năm sau đó, võ thuật - và lại là taekwondo tiếp tục ghi nhận một cột mốc chói lọi khác. Đó là khi võ sĩ Trần Hiếu Ngân giành HCB nội dung đối kháng 57kg, mang về tấm huy chương đầu tiên cho Việt Nam tại đấu trường Olympic.

Lần đầu đăng cai SEA Games và tấm HCV Olympic lịch sử

Bước sang thiên niên kỷ mới, tấm HCB của Trần Hiếu Ngân đồng thời cũng đánh dấu một kỷ nguyên mới cho TTVN. Đó là kỷ nguyên bùng nổ thành tích, cạnh tranh sân chơi quốc tế sau khi bước qua giai đoạn khó khăn.

Khó khăn về hoàn cảnh, khó khăn về mức độ đầu tư, về cơ sở vật chất, về từng bữa cơm, hộp sữa cho VĐV... là những gì TTVN từng trải qua trong giai đoạn trước đó, để rồi tiến lên một đẳng cấp mới. Năm 2003, Việt Nam lần đầu tiên đăng cai SEA Games, với 2 địa điểm chính là Hà Nội và TP.HCM. Đây cũng là sự kiện quốc tế có quy mô lớn nhất mà Việt Nam đăng cai kể từ ngày Thống nhất, cho thấy cơ sở vật chất của ngành thể thao nước nhà đã bắt đầu đáp ứng được tiêu chuẩn của sân chơi khu vực.

Bất kỳ nền thể thao nào cũng xem việc đăng cai những kỳ đại hội thể thao là cơ hội để bứt phá, nhờ vào những sân thi đấu, cơ sở vật chất mới mẻ, Việt Nam cũng vậy. Sau SEA Games 2003, Việt Nam tiến một bước dài ở cùng lúc 3 đấu trường SEA Games, Asiad và Olympic.

Cụ thể nhất là Asiad. Từ chỗ thành tích "đếm trên đầu ngón tay", Việt Nam bắt đầu gặt hái hàng loạt huy chương ở mỗi kỳ tham gia Á vận hội giai đoạn năm 2005 trở đi.

Ở SEA Games, sự xuất hiện của kình ngư Nguyễn Thị Ánh Viên khiến người hâm mộ Việt nức lòng hởi dạ suốt nhiều năm thập niên 2010. Kình ngư quê Cần Thơ không chỉ gặt hái nhiều huy chương quốc tế, mà còn thực sự trở thành một biểu tượng về người Việt thế hệ mới. Đó là thế hệ người Việt cao hơn, khỏe hơn, và chuyên nghiệp trong từng bữa ăn, từng nề nếp sinh hoạt.

Đến Olympic 2016, xạ thủ Hoàng Xuân Vinh đưa TTVN lần đầu nếm cảm giác đỉnh cao thế giới, khi giành 1 HCV, 1 HCB ở các nội dung súng ngắn sở trường. Xạ thủ phục vụ trong quân đội này trở thành nhà vô địch Olympic đầu tiên của Việt Nam - khi đó anh đã 42 tuổi.

Nếu Ánh Viên đại diện cho hơi thở của làng thể thao hiện đại, Hoàng Xuân Vinh chứng tỏ đầy đủ những phẩm chất của một quân nhân Việt Nam - bản lĩnh, kiên trì, không ngại khó khăn gian khổ, và rồi vinh quang sẽ đến.

Những cái tên, những thành tích vừa liệt kê chỉ mang tính cột mốc, bởi TTVN đâu chỉ có thế. 80 năm phát triển, từ những ngày đất nước vẫn còn chiến tranh, cho đến ngày Thống nhất, rồi cùng nhau vượt qua gian khổ, đến những viên gạch đầu tiên cho các sân vận động, các nhà thi đấu mới mẻ, chứng kiến hàng trăm, hàng ngàn, hàng vạn "những Ánh Viên, những Hoàng Xuân Vinh" ở mọi sân chơi thể thao.

Nhìn lại 80 năm phấn đấu vươn mình không ngừng của ngành thể thao, để chinh phục những tấm huy chương, kỷ lục, các cột mốc đáng nhớ. Từ đó cho thấy TTVN nói riêng và dân tộc Việt Nam đã nỗ lực thế nào trên hành trình cải thiện sức vóc, hòa nhập với thể thao khu vực, vươn lên tiếp cận châu lục và thế giới.

Xạ thủ Hoàng Xuân Vinh được Thái Lan vinh danh tại SEA Games 33

Hình ảnh xạ thủ Hoàng Xuân Vinh được nước chủ nhà đặt trang trọng ở khu vực triển lãm của SEA Games 33.