Khi con người nhìn Trái đất từ không gian, hành tinh hiện lên vừa đẹp vừa mong manh. Và chính trong bối cảnh đó, Ngày Trái đất 2026 (ngày 22-4) với thông điệp "Our Power, Our Planet" trở thành lời nhắc nhở mạnh mẽ về trách nhiệm của mỗi người.

Hạn hán lan rộng với quy mô đáng lo

Hạn hán không đơn giản là "trời không mưa", mà là kết quả của cả một hệ thống khí hậu bị lệch nhịp. Khi nhiệt độ toàn cầu tăng lên, nước bốc hơi nhanh hơn từ đất, sông hồ và cả cây trồng. Điều này khiến đất khô kiệt ngay cả khi lượng mưa không giảm quá nhiều.  

Nhiều khu vực trên thế giới đang đối mặt với tình trạng hạn hán kéo dài. Hệ quả không chỉ dừng lại ở thiếu nước sinh hoạt mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp, nguồn cung thực phẩm và giá cả. Một số nơi cần lượng mưa lớn trong thời gian dài mới có thể phục hồi, nhưng dấu hiệu cải thiện vẫn chưa rõ ràng.

Cháy rừng không còn "ngủ" vào ban đêm

Trước đây, cháy rừng thường giảm cường độ hoặc gần như tắt vào ban đêm vì nhiệt độ thấp hơn, độ ẩm cao hơn và gió yếu đi. Điều này giúp lực lượng chữa cháy có “thời gian nghỉ” hoặc kiểm soát đám cháy tốt hơn. 

Các nghiên cứu mới công bố trên Science Advances cho thấy cháy rừng ngày càng kéo dài suốt cả ngày lẫn đêm. Biến đổi khí hậu làm tăng số giờ có thể cháy trong ngày, đặc biệt tại các khu vực rừng núi và rừng phương bắc. Điều này khiến việc kiểm soát cháy rừng trở nên khó khăn hơn đáng kể.

"Băng chuyền đại dương" toàn cầu đang suy yếu

Hệ thống tuần hoàn nhiệt muối, còn gọi là "băng chuyền đại dương", đóng vai trò điều hòa khí hậu toàn cầu. Các nhà khoa học cảnh báo hệ thống này, đặc biệt là Atlantic Meridional Overturning Circulation, có thể suy yếu mạnh vào cuối thế kỷ. Nguyên nhân chủ yếu đến từ nước ngọt do băng tan làm thay đổi độ mặn và nhiệt độ đại dương.

Băng tan tại Greenland và Nam Cực đang tăng tốc

Các tảng băng khổng lồ tại Greenland và Nam Cực đang mất khối lượng với tốc độ nhanh hơn dự đoán. Nước ngọt từ băng tan làm “loãng” đại dương, ảnh hưởng đến các dòng hải lưu. 

Ngoài ra, băng trắng có khả năng phản xạ ánh sáng Mặt trời, khi mất đi, Trái đất hấp thụ nhiệt nhiều hơn, khiến quá trình nóng lên càng tăng tốc. Đây là một vòng lặp nguy hiểm.

Nghiên cứu: Trái đất chỉ chịu được khoảng 2,5 tỉ người

Một nghiên cứu mới cho rằng dân số toàn cầu, hiện khoảng 8,3 tỉ người, đã vượt xa sức chịu tải bền vững của Trái đất.