Nghị quyết 19-NQ/TW ngày 28-7-2026 về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực chính của mô hình phát triển mới; đồng thời đặt yêu cầu nâng cao năng suất lao động, hiệu quả sử dụng nguồn lực và xây dựng nền kinh tế tự cường, sáng tạo, bền vững.

Câu chuyện của những người trồng hoa kiểng ở Sa Đéc cho thấy đổi mới mô hình phát triển không phải là khái niệm xa vời, mà đang được cụ thể hóa từ chính cách người nông dân thay đổi phương thức sản xuất, kinh doanh và tiếp cận thị trường.

Chốt đơn trên điện thoại

Một ngày trong ruộng hoa kiểng ở Sa Đéc, công việc của nhà vườn không chỉ là chăm cây, tạo dáng, chờ xuất bán mà còn đưa sản phẩm liên tục tiếp thị lên không gian số: quay video, đăng sản phẩm, livestream, chốt đơn, đóng gói, vận chuyển.

Ông Đặng Quang Giàu (ngụ khu phố Tân Huề, phường Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp) cho biết sau thời gian so sánh với cách bán truyền thống, việc bán hàng trực tuyến giúp số lượng tiêu thụ tăng 5-10 lần.

"Trước đây mình chỉ trông chờ vào mùa vụ, bán chạy nhất là dịp Tết. Từ đầu năm đến nay, tôi áp dụng bán hàng online, cây kiểng đi đều đều, cứ bán xuyên suốt", ông Giàu chia sẻ.

Theo ông Giàu, nhà vườn tập trung vào khâu sản xuất, người bán hàng trực tuyến giới thiệu sản phẩm, tiếp cận khách hàng và chốt đơn. Nhờ vậy một nhà vườn nhỏ cũng có thể tiếp cận khách hàng ở phạm vi rộng hơn mà không nhất thiết phải đầu tư thêm mặt bằng bán lẻ.

Sự chuyển đổi này không chỉ diễn ra ở những người trẻ. Những nông dân có nhiều năm gắn bó với nghề hoa kiểng cũng đang chủ động thích ứng.

Ông Tống Thiện Hồng, 63 tuổi, thuộc thế hệ thứ tư trồng hoa kiểng ở khu phố Tân Mỹ, phường Sa Đéc, cho biết ông giao vườn cho một người trẻ quay, chụp sản phẩm và đưa lên TikTok. Khi bán được hàng, hai bên chia phần trăm.

Vườn của ông có 50-60 loại hoa kiểng. Tuy nhiên qua thực tế bán hàng trực tuyến, ông nhận thấy khách hàng thường ưu tiên những cây nhỏ, giá khoảng 20.000-30.000 đồng trở xuống, bởi sản phẩm có kích thước phù hợp sẽ thuận tiện hơn cho việc đóng gói và vận chuyển đến các tỉnh, thành.

Có phiên livestream đạt 300-400 đơn hàng. Ông Hồng trực tiếp tham gia phụ đóng gói để cây được đưa đến khách nhanh chóng. "Nhờ vậy, hoa kiểng tiêu thụ trôi chảy hơn nhiều", ông Hồng nói.

Nhà vườn - mắt xích của kinh tế

Công nghệ cũng đang giúp nhà vườn mở rộng thị trường; dữ liệu từ thị trường giúp người trồng lựa chọn sản phẩm phù hợp hơn; sự liên kết với người bán hàng trực tuyến giúp phân công lại các khâu trong chuỗi; còn hoạt động đóng gói, vận chuyển buộc sản phẩm phải được thiết kế phù hợp hơn với phương thức tiêu thụ mới.

Ở làng hoa Sa Đéc, sự chuyển đổi ấy đang bắt đầu từ những việc rất cụ thể. Người nông dân không chỉ tạo ra một sản phẩm đẹp mà còn phải nghĩ cách để sản phẩm ấy đi xa, đến đúng khách hàng và tạo ra giá trị tốt hơn.

Nếu trước đây khách hàng phải tìm đến nhà vườn để lựa chọn cây, thì nay thị trường có thể đi ngược chiều: sản phẩm từ nhà vườn được đưa lên không gian số và tìm đến khách hàng.

Từ một người livestream thử nghiệm hoa nhà trồng, anh Tô Hoàng Thái (ngụ khu phố Tân An, phường Sa Đéc) dần liên kết với các nhà vườn lân cận để có nguồn hàng ổn định. Mỗi phiên bán của anh đạt 80-130 đơn hàng.

Tuy vậy bước vào thương mại điện tử, người trồng hoa phải thích ứng với những yêu cầu mới. Hoa kiểng là sản phẩm sống, dễ hư hỏng, trong khi chi phí vận chuyển phụ thuộc nhiều vào kích thước, trọng lượng và khoảng cách.

Anh Thái cho biết có tình trạng khách đặt hàng nhưng không nhận hoặc không liên lạc được. Khi hàng quay trở lại, người bán phải chịu chi phí vận chuyển cả chiều đi lẫn chiều về. Vì vậy người bán phải lựa chọn cây phù hợp để tiếp thị, thiết kế chậu nhỏ gọn, đóng gói, bảo quản đến liên kết nguồn hàng và vận chuyển.

Hoa kiểng Sa Đéc đứng trước yêu cầu đổi mới mô hình phát triển

Ông Huỳnh Anh Điền - Phó chủ tịch UBND phường Sa Đéc - thông tin ngành hoa kiểng Sa Đéc có quy mô 950ha, giá trị đạt khoảng 3.000 tỉ đồng/năm với 4.000 hộ tham gia sản xuất kinh doanh đang đứng trước yêu cầu đổi mới mô hình phát triển: chuyển từ sản xuất nông nghiệp truyền thống sang kinh tế nông nghiệp đô thị.

Thời gian qua, hiệu quả của chuyển đổi số thể hiện rõ qua ba khía cạnh: Mở rộng thị trường tiêu thụ thông qua nền tảng số; gia tăng giá trị kinh tế từ hiệu quả tối ưu các kênh bán hàng thương mại điện tử, giảm chi phí trung gian; tích hợp đa giá trị giữa sản xuất, tiêu thụ và phát triển du lịch.

Theo ông Điền, vấn đề cốt lõi của đổi mới mô hình là phương thức thực hiện. Địa phương không dùng ngân sách thay thế đầu tư của dân, mà đóng vai trò mở đường, hỗ trợ hạ tầng số, truy xuất nguồn gốc và tập huấn kỹ năng thương mại điện tử theo phương thức "cầm tay chỉ việc" cho hơn 2.000 nông dân.

"Chuỗi liên kết của nông dân làng hoa Sa Đéc có thể thấy rõ, đó là: Người trẻ làm hạt nhân số. Người kinh nghiệm làm hạt nhân nghề. Cùng với đó doanh nghiệp thương mại hóa và chính quyền hỗ trợ nền tảng", ông Điền thông tin.

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ phường Sa Đéc đặt mục tiêu đến năm 2030 Sa Đéc trở thành đô thị sáng tạo, văn minh, thân thiện, giàu bản sắc hoa, ứng dụng mạnh mẽ khoa học - công nghệ và chuyển đổi số trong mọi lĩnh vực.

Tháo gỡ ‘rào cản’ thể chế: Chìa khóa để Việt Nam giữ chân nhân tài và công nghệ

Việt Nam cần một hạ tầng thể chế - tài chính như thế nào để doanh nghiệp không chỉ dám thử nghiệm mà còn có thể niêm yết, tích lũy tài sản và phát triển rực rỡ ngay trên sân nhà?