Bẫy tin đồn và tâm lý FOMO

Chia sẻ với cộng đồng đầu tư mới đây, chuyên gia Hồ Hữu Tuấn Hiếu đến từ SSI Research cho biết tin đồn là một trong những rào cản mà nhà đầu tư cá nhân thường xuyên gặp phải khi tham gia thị trường chứng khoán.

Điển hình gần nhất là những thông tin chưa xác thực quanh cổ phiếu Hòa Phát, Hóa chất Đức Giang, ACV. Những thời điểm này nhà đầu tư cá nhân hoàn toàn không có đủ công cụ, thời gian và khả năng tiếp cận dữ liệu để xác minh thông tin nhưng lại dễ dàng chạy theo tin đồn do tâm lý sợ bị bỏ lỡ (FOMO).

Ví dụ khi một tin đồn tích cực xuất hiện khiến giá cổ phiếu tăng, nhà đầu tư cá nhân có xu hướng tin ngay lập tức và giải ngân vội vàng. Nếu may mắn, họ có thể thắng nhưng theo ông Hiếu, trong khoảng thời gian đủ dài và nhiều vị thế thì khả năng thua cao hơn. Việc tập trung vào một cổ phiếu và giao dịch dựa trên cảm xúc mang đến rủi ro cao cho nhà đầu tư cá nhân.

Ngược lại, khi cổ phiếu giảm sàn không rõ lý do, nhà đầu tư cá nhân thường bị tê liệt về hành động. Họ tiếc nuối khoản vốn đã mất và chọn cách chờ đợi với hy vọng giá sẽ hồi lại, thay vì quyết liệt cắt lỗ.

Trong khi đó, cũng đối mặt với tin đồn nhưng những nhà đầu tư chuyên nghiệp có cách xử lý hoàn toàn khác. Họ có những nguyên tắc giao dịch cực kỳ nghiêm ngặt. Lấy ví dụ gần đây, cổ phiếu DGC mặc dù nằm trong top 3 danh mục của một quỹ mở trên thị trường nhưng khi xuất hiện thông tin bất lợi, thị giá giảm không có lý do thì quỹ này đã "thẳng tay" bán ngay lập tức.

Với việc sở hữu danh mục đa dạng, sự kiện bất ngờ từ DGC không khiến lợi nhuận của quỹ này bị ảnh hưởng lớn. Trong khi nếu nhà đầu tư sở hữu danh mục 3-4 cổ phiếu, khi gặp những biến động bất ngờ trên thì sẽ gặp tổn thất lớn.

Giải pháp nào cho nhà đầu tư cá nhân?

Để giải quyết bài toán này, chuyên gia gợi ý nhà đầu tư cá nhân nên chuyển dịch một phần dòng tiền vào các chứng chỉ quỹ mở nhằm tăng độ đa dạng hóa danh mục. Thay vì tự mua 10 cổ phiếu riêng lẻ, chứng chỉ quỹ sẽ giúp nhà đầu tư sở hữu danh mục tương đương.

Chứng chỉ quỹ mở giải quyết được đa số các vấn đề cốt lõi mà nhà đầu tư cá nhân đang gặp phải trên thị trường. Hiệu suất của quỹ trong dài hạn sẽ không bị ảnh hưởng bởi những cú sốc từ một thương vụ đơn lẻ. Điều này gần như triệt tiêu hoàn toàn rủi ro từ việc "dính" phải một cổ phiếu biến động bất thường ngoài dự đoán.

Trên thị trường hiện có 2 loại quỹ là quỹ chủ động và quỹ mô phỏng chỉ số. Điểm khác biệt giữa 2 quỹ này là quỹ chủ động linh hoạt trong việc điều chỉnh danh mục trong khi quỹ mô phỏng chỉ số cần thời gian điều chỉnh.

Ngoài ra, các nhà quản lý quỹ chủ động là những người có kiến thức, kinh nghiệm và bám sát thị trường hằng ngày. Họ sẽ điều chỉnh vị thế ngay khi có thông tin mới để tối ưu lợi nhuận cho nhà đầu tư.

Khi đầu tư chứng chỉ quỹ, nhà đầu tư cần xác định thời gian đủ dài để trải qua đủ các thời kỳ của thị trường. Hầu hết các quỹ đầu tư trên thị trường đều có mốc mục tiêu rõ ràng cần vượt qua, có thể là VN-Index hoặc VN30. Số liệu thực tế trong thời gian dài cho thấy các quỹ mở trên thị trường thường duy trì tỉ suất lợi nhuận vượt trội so với mức tăng trưởng chung. 

Lãi suất liên ngân hàng tăng vọt rồi quay đầu giảm nhanh, đâu là điểm nhà đầu tư cần lưu ý?

Lãi suất liên ngân hàng qua đêm, sau khi tăng vọt lên 17%, đã nhanh chóng hạ nhiệt về quanh 10% ở phiên 4-2. Nhiều nhà đầu tư F0 quan tâm và đặt câu hỏi về mức độ ảnh hưởng của biến động này tới thị trường chứng khoán.