Cho phép nhà đầu tư nước ngoài đặt lệnh chứng khoán qua môi giới toàn cầu

Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư 08/2026 sửa đổi các quy định nhằm thúc đẩy thị trường chứng khoán Việt Nam lên hạng mới nổi. Thông tư này có hiệu lực thi hành từ ngày 3-2-2026.

Mục tiêu nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư nước ngoài tham gia vào thị trường chứng khoán Việt Nam, đảm bảo đến tháng 9-2026, các cổ phiếu của Việt Nam được cơ cấu trong chỉ số thị trường mới nổi của FTSE Russell đúng kế hoạch.

Đồng thời việc này sẽ nâng cao tỉ trọng cổ phiếu của Việt Nam trong rổ chỉ số của FTSE.

Thông tư số 08 bao gồm 16 điều, trong đó 15 điều quy định các nội dung sửa đổi, bổ sung, 1 điều khoản thi hành.

Thứ nhất, bổ sung thêm cách thức giao dịch mới: cho phép nhà đầu tư nước ngoài thông qua các tổ chức môi giới toàn cầu để đặt lệnh giao dịch chứng khoán tới các công ty chứng khoán trong nước mà không phải mở tài khoản giao dịch cho nhà đầu tư nước ngoài tại các công ty chứng khoán trong nước.

Yêu cầu này từ FTSE và các tổ chức đầu tư nước ngoài. Nhà đầu tư nước ngoài đã hợp tác với tổ chức môi giới toàn cầu đầu tư chứng khoán trước đó không phải phát sinh thêm việc ký hợp đồng với công ty chứng khoán trong nước. Từ đó giảm thời gian, quy trình, thủ tục đối với các quỹ lớn khi tham gia giao dịch.

Việc cho phép các nhà đầu tư ngoại được thông qua các tổ chức môi giới toàn cầu để chuyển lệnh giao dịch chứng khoán đã đặt mà không cần phải mở tài khoản giao dịch cho từng nhà đầu tư tại công ty chứng khoán trong nước sẽ giúp họ tham gia thị trường chứng khoán thuận lợi, tương tự cách thức đang triển khai tại một số thị trường quốc tế.

Trên cơ sở đó, Thông tư bổ sung định nghĩa về tổ chức kinh doanh chứng khoán nước ngoài đại diện; quy định chung về trách nhiệm của tổ chức kinh doanh chứng khoán nước ngoài đại diện và công ty chứng khoán khi nhà đầu tư đặt lệnh qua tổ chức kinh doanh chứng khoán nước ngoài đại diện.

Đồng thời quy định tối thiểu về hợp đồng giữa công ty chứng khoán trong nước và tổ chức kinh doanh chứng khoán nước ngoài đại diện; quy định nhận lệnh, chuyển lệnh vào hệ thống giao dịch, kiểm soát lệnh vừa mua vừa bán, quản lý dữ liệu, nhận biết khách hàng… 

Nới nhiều quy định khác

Thứ hai, Thông tư không yêu cầu công bố thông tin với những trường hợp nhà đầu tư nước ngoài là tổ chức không thanh toán tiền giao dịch NPF theo quy định.

Thông tư quy định nhà đầu tư nước ngoài là tổ chức vi phạm nghĩa vụ thanh toán NPF thì công ty chứng khoán sẽ báo cáo Ủy ban Chứng khoán, VSDC, VNX ngay trong ngày phát sinh vi phạm nghĩa vụ thanh toán (không công bố thông tin trên thị trường).

Đồng thời, Thông tư bổ sung quy định nhà đầu tư ngoài vi phạm nghĩa vụ thanh toán giao dịch NPF sẽ không được tiếp tục thực hiện giao dịch NPF trong khoảng thời gian nhất định.

Cụ thể không được giao dịch NPF trong 7 ngày giao dịch liên tục đối với vi phạm lần đầu và 180 ngày liên tục đối với việc vi phạm xảy ra trong 30 ngày giao dịch liên tục trong đó có 3 ngày vi phạm thanh toán.

Sở giao dịch chứng khoán Việt Nam thông báo cho các công ty chứng khoán thành viên về việc nhà đầu tư nước ngoài là tổ chức phải có đủ tiền trên tài khoản lưu ký khi đặt lệnh mua cổ phiếu trong thời gian nhà đầu tư đó không được giao dịch NPF.

Thứ ba, không giới hạn mã cổ phiếu được giao dịch NPF.

Việc hạn chế danh mục cổ phiếu NPF gây khó khăn lớn cho các quỹ đầu tư trong việc mô phỏng chỉ số trong trường hợp cổ phiếu của công ty chứng khoán, công ty mẹ của công ty chứng khoán và công ty có cùng công ty mẹ với công ty chứng khoán, cổ phiếu không được sở hữu theo quy định pháp luật có liên quan là các cổ phiếu trong cơ cấu chỉ số.

Khi phát sinh trường hợp nhà đầu tư ngoại không thực hiện nghĩa vụ thanh toán và thực hiện chuyển quyền sở hữu về tài khoản tự doanh của công ty chứng khoán có thể dẫn đến vi phạm quy định về việc mua lại cổ phiếu.

Vì vậy, Thông tư bổ sung quy định công ty chứng khoán được nhận lệnh NPF đối với các cổ phiếu của chính công ty chứng khoán, công ty mẹ của họ và công ty có cùng công ty mẹ với họ trong trường hợp có hợp đồng thỏa thuận với công ty chứng khác về việc nhận chuyển quyền sở hữu số cổ phiếu này.

Chứng khoán thường ra sao trước và sau Tết: Dữ liệu chỉ ra điều thú vị

Thanh khoản chứng khoán thường chững lại hoặc giảm trước Tết. Song thống kê thị trường trong lịch sử cho thấy một góc nhìn lạc quan hơn về hiệu suất sau Tết.