Bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào tháng 2 chịu tác động đan xen từ nhiều luồng thông tin.

Thanh khoản chứng khoán thấp khi nhà đầu tư "hiện thực hóa lợi nhuận" để nghỉ lễ

Một mặt, thị trường đang đón nhận "luồng gió mới" từ các quyết sách điều hành quyết liệt của Chính phủ, đặc biệt là Nghị quyết số 79 về phát triển kinh tế nhà nước, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và nguồn lực quốc gia hướng đến mở rộng mục tiêu tăng trưởng kinh tế, phấn đấu đạt 10% trong năm 2026.

Tuy nhiên áp lực không phải là không có khi diễn biến lãi suất trong nước duy trì đà tăng phân hóa, đặc biệt là lãi suất cho vay ở lĩnh vực bất động sản.

Về diễn biến thị trường, dù xuất hiện nhịp điều chỉnh hơn 5% trong tháng nhưng tổng thể hiệu suất VN-Index vẫn đạt 2,5% trong tháng 1 và ghi nhận thanh khoản phục hồi đáng kể, tăng 22% so với tháng trước.

Cấu trúc thị trường hiện tại được đánh giá là tương đối vững chắc, với sự luân chuyển dòng tiền lớn giữa các nhóm doanh nghiệp nhà nước vốn hóa lớn cho thấy tính lan tỏa tốt, ngăn chặn trạng thái sụt giảm sâu bởi một số nhóm cổ phiếu riêng lẻ.

Tiếp nối dòng tiền đang lan tỏa rộng hơn ở các nhóm cổ phiếu "bị lãng quên" trong thời gian dài như nhóm khu công nghiệp, dệt may, thủy sản,…

Với độ rộng thị trường lan tỏa, tôi đánh giá mọi nhịp điều chỉnh trong ngắn hạn mang tính chất "gập ghềnh" về yếu tố kỹ thuật và tâm lý giao dịch hơn là sự thay đổi về xu hướng lớn của thị trường.

Xét về góc độ hành vi, giai đoạn cận Tết Nguyên đán thường chứng kiến sự sụt giảm về mặt thanh khoản.

Thực tế, trạng thái thanh khoản giao dịch giai đoạn 2 tuần trước Tết sụt giảm so với 1 tháng trước đó đã diễn ra 9-11 lần kể từ năm 2015 đến nay. Tuy vậy, biên độ điều chỉnh nếu có ở mức không quá lớn. 

Tâm lý "hiện thực hóa lợi nhuận" để nghỉ lễ của một bộ phận nhà đầu tư cá nhân khiến động lượng giao dịch trở nên thu hẹp, dễ tạo ra trạng thái đi ngang trước kỳ nghỉ lễ. Song cần lưu ý, đây thực chất là tính mùa vụ hơn là rủi ro hệ thống.

Thấy gì từ dữ liệu lịch sử?

Đáng chú ý, thống kê lịch sử của thị trường cho thấy triển vọng tích cực hơn đối với hiệu suất giai đoạn sau Tết. Khi đối chiếu với diễn biến của thị trường trong năm liền trước, có thể nhận định rằng vận động sau Tết phần nào được nâng đỡ bởi "bộ đệm lợi nhuận" đã hình thành từ trước, qua đó tạo ra tâm lý dòng tiền đồng thuận, sẵn sàng quay lại thị trường và tìm kiếm cơ hội đầu tư trong năm mới.

Bộ đệm lợi nhuận từ đầu tư này đóng vai trò như một cơ chế giảm sốc tâm lý, giúp nhà đầu tư kiên trì nắm giữ cổ phiếu qua kỳ nghỉ dài, thay vì hoảng loạn bán tháo trước những biến động ngắn hạn. 

Ngược lại, trong những năm thị trường đi ngang hoặc sụt giảm, nhà đầu tư thường ở trạng thái "vừa hòa vốn hoặc thua lỗ". 

Tâm lý bảo vệ số vốn còn lại trở nên cực đoan hơn, dẫn đến xu hướng tất toán danh mục để "ăn Tết cho yên tâm", khiến lực cầu sau Tết trở nên yếu ớt và dễ tổn thương.

Đánh giá về điều kiện thị trường năm nay, dựa trên yếu tố hiệu suất năm trước đạt mức cao trên 40%, yếu tố bối cảnh, thì điều hành chính sách quyết liệt và thực tiễn của Chính phủ tạo ra nhiều cơ hội đầu tư đầy triển vọng trên thị trường. Về thị trường, động lượng thanh khoản tháng 1 mở rộng cho thấy dòng tiền vẫn ở trong tư thế "chực chờ" đón cơ hội.

Dựa trên bảng thống kê nêu trên, có thể thấy mức độ thua lỗ của thị trường trong giai đoạn sau Tết nhìn chung khá thấp và chưa từng xảy ra trong các năm mà xu hướng trước đó mang tính tích cực. 

Trên cơ sở này, chúng tôi duy trì quan điểm tương đối lạc quan, đặc biệt khi mở rộng khung thời gian đánh giá sau kỳ nghỉ Tết và xa hơn là trong quý 1 năm nay.

Tổng quan, tôi khuyến nghị nhà đầu tư giữ thái độ bình tĩnh, tránh bị cuốn vào trạng thái "buồn ngủ" hay lo âu do thanh khoản thấp trong những phiên giáp Tết. Những nhịp rung lắc do sức cầu tạm thời bị mỏng đi chính là cơ hội để "mua âm thầm".

Việc thiết lập vị thế tại các cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt, hưởng lợi từ chính sách kinh tế mới trước kỳ nghỉ lễ sẽ giúp nhà đầu tư chiếm ưu thế về giá và sẵn sàng đón đầu nhịp bùng nổ kỳ vọng vào giai đoạn tân xuân.

Áp lực lãi suất margin dần lộ diện, chứng khoán ra sao?

Thị trường đã ghi nhận một số công ty chứng khoán tăng lãi suất margin khoảng 1%, và trong kịch bản cơ sở, mặt bằng lãi suất margin tiêu chuẩn trong nửa đầu 2026 có thể duy trì ở vùng 12%-14%.