Chính sách là bạn với tất cả các nước của Việt Nam không chỉ là định hướng ngoại giao, mà còn phản ánh bản sắc của Việt Nam - một quốc gia coi trọng hòa bình, hòa hợp, khả năng phục hồi và cân bằng" - bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú Liên hợp quốc (LHQ) tại Việt Nam, chia sẻ với Tuổi Trẻ nhân dịp Tết Bính Ngọ.

Vai trò lãnh đạo của Việt Nam

* Việt Nam vừa đăng cai tổ chức thành công lễ mở ký Công ước của LHQ về chống tội phạm mạng. Theo bà, sự kiện này cho thấy điều gì về vị thế quốc tế của Việt Nam?

- Việc Việt Nam đăng cai lễ mở ký Công ước của LHQ về chống tội phạm mạng là sự ghi nhận quan trọng đối với vai trò lãnh đạo ngày càng tăng của Việt Nam trong các vấn đề quản trị toàn cầu.

Sự kiện này thể hiện niềm tin của cộng đồng quốc tế vào năng lực của Việt Nam trong việc tập hợp các đối tác đa dạng, thúc đẩy đồng thuận và đóng góp một cách xây dựng vào một trong những thách thức phức tạp và cấp bách nhất hiện nay.

Chúng tôi cho rằng điều này cũng phản ánh vị thế quốc tế ngày càng cao của Việt Nam với tư cách là một thành viên có trách nhiệm và đóng góp tích cực vào cộng đồng toàn cầu.

Việc ủng hộ công ước đầu tiên của LHQ về tội phạm mạng cho thấy Việt Nam sẵn sàng tham gia định hình các chuẩn mực và tiêu chuẩn mới cho kỷ nguyên số. Điều này cũng giúp Việt Nam khẳng định vai trò là cầu nối và bên thúc đẩy đối thoại giữa các khu vực và lợi ích khác nhau, qua đó tăng cường hợp tác, an toàn và niềm tin trong không gian mạng.

* Sau khi thiết lập quan hệ ngoại giao với Tuvalu, Việt Nam trở thành số ít các quốc gia trên thế giới có quan hệ ngoại giao với toàn bộ 193 nước thành viên LHQ. Bà nhận định gì về chính sách đối ngoại của Việt Nam?

- Việc Việt Nam thiết lập quan hệ ngoại giao với 193 quốc gia thành viên LHQ là một cột mốc hết sức đáng chú ý, phản ánh chính sách đối ngoại lâu dài, dựa trên tinh thần cởi mở, đối thoại và tôn trọng lẫn nhau.

Từ góc nhìn của LHQ, thành tựu này thể hiện cam kết bền bỉ của Việt Nam với chủ nghĩa đa phương, dựa trên Hiến chương LHQ, cũng như quyết tâm đóng góp thiết thực cho cộng đồng quốc tế.

Mạng lưới đối tác ngày càng mở rộng của Việt Nam, bao gồm đối tác chiến lược toàn diện với toàn bộ 5 thành viên thường trực Hội đồng Bảo an LHQ cho thấy một quốc gia chủ động tìm kiếm hợp tác vượt qua mọi ranh giới về chính trị và địa lý.

Điều này nhấn mạnh niềm tin của Việt Nam rằng các thách thức toàn cầu đòi hỏi những giải pháp chung, và gắn kết mang tính xây dựng là con đường tốt nhất đem đến hòa bình, ổn định và phát triển bền vững.

Cột mốc này cũng khẳng định vai trò của Việt Nam như một đối tác có trách nhiệm và đáng tin cậy, một quốc gia sẵn sàng lắng nghe, xây dựng sự đồng thuận và đề cao các nguyên tắc của Hiến chương LHQ. Chúng tôi đánh giá cao vai trò lãnh đạo mang tính xây dựng của Việt Nam và sự ủng hộ kiên định đối với chủ nghĩa đa phương.

Cơ hội từ hội nhập

* Trong bối cảnh Việt Nam đang tăng tốc trên hành trình trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045, mạng lưới quan hệ rộng khắp này mở ra những cơ hội nào giúp Việt Nam tiến gần hơn tới mục tiêu trên?

- Đây là mục tiêu đầy tham vọng nhưng hoàn toàn khả thi. Trong hành trình này, hội nhập quốc tế không chỉ là ưu tiên ngoại giao mà còn là động lực chiến lược cho phát triển và mạng lưới quan hệ đối ngoại sẽ mang đến nhiều cơ hội lớn cho Việt Nam.

Trước hết, mạng lưới này tạo điều kiện thúc đẩy thương mại, đầu tư và chuyển giao công nghệ - những yếu tố then chốt để Việt Nam vươn lên trong chuỗi giá trị toàn cầu, chuyển dịch sang nền kinh tế xanh, kinh tế số.

Thứ hai, Việt Nam có thể tiếp cận nguồn tri thức, thực tiễn tốt và tiến bộ khoa học toàn cầu, đặc biệt trong các lĩnh vực năng lượng tái tạo, chuyển đổi số, quản trị trí tuệ nhân tạo (AI), thích ứng với biến đổi khí hậu và an sinh xã hội.

Thứ ba, mạng lưới đối tác giúp Việt Nam tăng cường khả năng giải quyết các thách thức xuyên biên giới phức tạp như biến đổi khí hậu, dịch bệnh, an ninh mạng và chuyển đổi năng lượng sạch.

Cùng với đó, mạng lưới này sẽ nâng cao tiếng nói của Việt Nam trong việc định hình các chương trình nghị sự khu vực và toàn cầu. Khi hội nhập sâu rộng hơn, Việt Nam cũng có thể đóng vai trò tập hợp và xây dựng đồng thuận giữa các bên nhằm thúc đẩy ổn định, phát triển bền vững và thịnh vượng chung.

Hội nhập cũng tăng cường nội lực của Việt Nam, đem đến nguồn nhân lực chất lượng, thể chế vững chắc và nền kinh tế cạnh tranh hơn. LHQ tiếp tục cam kết đồng hành cùng Việt Nam tận dụng những cơ hội này để hiện thực hóa tầm nhìn năm 2045.

* Nghị quyết 59 về hội nhập quốc tế xác định Việt Nam chuyển từ tư duy "tiếp nhận" sang "đóng góp", đi sau sang tiên phong ở một số lĩnh vực mới. Theo bà, đâu là những lĩnh vực mà Việt Nam có thể chia sẻ kinh nghiệm với cộng đồng quốc tế?

- Sự chuyển dịch này là bước phát triển tất yếu, phản ánh một Việt Nam ngày càng tự tin vào năng lực của mình và cam kết đóng góp vào định hình các giải pháp toàn cầu. Việt Nam có thể dẫn dắt trong nhiều lĩnh vực và có nhiều kinh nghiệm để chia sẻ với cộng đồng quốc tế.

Thứ nhất là thành công trong công cuộc xóa đói, giảm nghèo và các chính sách xã hội bao trùm. Rất ít quốc gia có thể giúp người dân thoát nghèo trong thời gian ngắn, đồng thời mở rộng tiếp cận với y tế, giáo dục và an sinh xã hội như Việt Nam. Cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm của Việt Nam có thể trở thành mô hình cho các quốc gia đang phát triển khác.

Thứ hai là hành động và thích ứng với khí hậu. Việt Nam vừa là nước dễ bị tổn thương với biến đổi khí hậu, vừa kiên định với cam kết chuyển đổi năng lượng công bằng, các giải pháp dựa vào thiên nhiên và phòng ngừa thiên tai.

Vai trò tiên phong của Việt Nam trong Đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP) cho thấy các nền kinh tế đang phát triển hoàn toàn có thể vừa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, vừa giảm phát thải carbon.

Thứ ba là đóng góp trong hoạt động gìn giữ hòa bình LHQ. Quốc tế đã ghi nhận sự chuyên nghiệp và cách tiếp cận nhân đạo của lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam, nổi bật là các đơn vị y tế và sự tham gia tích cực của phụ nữ.

Thứ tư, với dân số trẻ và mức độ tiếp nhận công nghệ ngày càng cao, Việt Nam có thể tiên phong trong các giải pháp về chính phủ số, nông nghiệp thông minh, fintech và quản trị AI. Cuối cùng, cam kết của Việt Nam với chủ nghĩa đa phương và xây dựng đồng thuận là một hình thức dẫn dắt toàn cầu trong bối cảnh thế giới phân cực.

Kỳ vọng của Liên hợp quốc

* Hành trình của Việt Nam - vươn lên từ tro tàn chiến tranh, đến Đổi mới, mở cửa, và làm bạn với tất cả quốc gia trên thế giới, mang lại cảm hứng gì cho một thế giới đang đầy chia rẽ, thưa bà?

- Chỉ trong vài thập kỷ, Việt Nam đã chuyển mình từ sự tàn phá của chiến tranh để trở thành một trong những nền kinh tế năng động nhất thế giới, đưa hàng triệu người thoát nghèo và mở ra nhiều cơ hội cho người dân. Thành tựu này không đến một cách ngẫu nhiên, mà là kết quả của một tầm nhìn rõ nét, cải cách mạnh mẽ và niềm tin vào sức mạnh của tinh thần cởi mở và hợp tác.

Trong một thế giới đang ngày càng phân mảnh, câu chuyện của Việt Nam là nguồn cảm hứng cho thấy hòa giải không phải là điều xa vời, bắc nhịp cầu hợp tác là điều khả thi. Khả năng duy trì quan hệ cân bằng, tôn trọng với hầu khắp các đối tác quốc tế của Việt Nam phản ánh chính sách đối ngoại bắt nguồn từ đối thoại, tôn trọng lẫn nhau và hợp tác đôi bên cùng có lợi.

Chúng tôi cho rằng Việt Nam hoàn toàn có thể đóng vai trò cầu nối. Lịch sử mang lại cho Việt Nam một góc nhìn đặc biệt, còn ngoại giao của Việt Nam vừa mang tính nguyên tắc vừa thực tiễn.

Việt Nam đã thể hiện vai trò lãnh đạo với sự tham gia tích cực trong hoạt động gìn giữ hòa bình LHQ, thúc đẩy hợp tác khu vực, ủng hộ mạnh mẽ cho hành động về khí hậu và phát triển bền vững. Khi thế giới rất cần niềm tin và hợp tác, hành trình của Việt Nam nhắc nhở rằng các quốc gia có thể chọn đối thoại thay vì chia rẽ, hợp tác thay vì đối đầu.

Với sức ảnh hưởng lớn hơn trên toàn cầu, LHQ mong muốn Việt Nam tiếp tục phát huy các giá trị về đối thoại, chủ nghĩa đa phương và phát triển bao trùm.

Chúng tôi mong đợi Việt Nam thúc đẩy phát triển con người bao trùm, không để ai bị bỏ lại phía sau, nêu gương trong hành động về khí hậu, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi số và quản trị AI, đồng thời ủng hộ trật tự quốc tế dựa trên luật lệ, xây dựng sự đồng thuận, lấy LHQ làm trung tâm. Trong đó kỳ vọng Việt Nam tiếp tục đóng góp tích cực cho gìn giữ hòa bình, chia sẻ kinh nghiệm thông qua hợp tác Nam - Nam.

* Thời gian qua, Việt Nam đã phải hứng chịu những trận bão lũ lịch sử, đặc biệt gây thiệt hại ở miền Trung. Theo bà, Việt Nam cần cải thiện gì trong chiến lược ứng phó biến đổi khí hậu?

- Việt Nam đã đạt được nhiều tiến bộ và vẫn có thể cải thiện hơn nữa năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu.

Thứ nhất là tăng cường thực thi ở cấp địa phương. Chính sách quốc gia đã khá vững chắc, song thích ứng và chuyển đổi năng lượng đòi hỏi năng lực địa phương mạnh hơn, phân định trách nhiệm và đảm bảo nguồn lực. Thứ hai là mở rộng đầu tư cho khả năng chống chịu, trong đó cần tăng cường đáng kể nguồn tài chính thích ứng, đặc biệt với các cộng đồng dễ bị tổn thương.

Thứ ba là tăng cường đổi mới, dữ liệu và công cụ số, bao gồm dữ liệu khí hậu chính xác, công nghệ cảnh báo sớm là giải pháp cải thiện công tác lập kế hoạch và giảm thiểu rủi ro. Thứ tư, đảm bảo quá trình chuyển đổi công bằng cho tất cả mọi người.

Với sự đầu tư liên tục, quan hệ đối tác vững mạnh và cách tiếp cận huy động toàn xã hội, Việt Nam có thể xây dựng một tương lai không chỉ phát thải thấp mà còn có khả năng chống chịu, công bằng và bền vững hơn.

Phó tổng thư ký Liên hợp quốc đối thoại với doanh nghiệp Việt

Sau cuộc làm việc với Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Phó tổng thư ký Liên hợp quốc Amandeep Singh Gill đã tham gia tọa đàm, đối thoại chuyên sâu với Tập đoàn Hoa Lâm cùng cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.