Người mắc bệnh nền có thể chịu ảnh hưởng kéo dài sau nhiễm RSV

Khảo sát do GSK thực hiện và hỗ trợ nhân Tuần lễ Nâng cao Nhận thức về RSV năm 2026, nhằm tìm hiểu nhận thức và trải nghiệm về vi rút hợp bào hô hấp (RSV) ở người trưởng thành mắc bệnh mạn tính.

Có 6.041 người từ 18 tuổi trở lên tại 10 quốc gia tham gia khảo sát. Những người này mắc các bệnh như tim mạch, đái tháo đường, hen, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), bệnh thận mạn và tăng huyết áp.

Kết quả cho thấy nhiễm vi rút đường hô hấp có thể khiến tình trạng bệnh nền trở nặng. Tỉ lệ người ghi nhận triệu chứng bệnh mạn tính nặng hơn sau khi nhiễm vi rút đường hô hấp là 52% ở nhóm mắc hen, 45% ở người mắc COPD, 35% ở người mắc bệnh thận mạn, 29% ở người mắc bệnh tim mạch và 27% ở người mắc đái tháo đường.

Không chỉ làm trầm trọng thêm triệu chứng bệnh nền, nhiễm vi rút đường hô hấp còn khiến quá trình hồi phục kéo dài. Trong số những người tham gia khảo sát, 36% mất nhiều thời gian hồi phục hơn dự kiến, 25% phải đi khám thêm tại cơ sở chăm sóc ban đầu và 18% phải đến cơ sở y tế khẩn cấp.

RSV có thể khiến bệnh nền trở nặng, kéo dài thời gian hồi phục

RSV là tác nhân gây nhiễm trùng đường hô hấp phổ biến, có thể gây bệnh từ nhẹ đến nghiêm trọng. Ở người khỏe mạnh, bệnh thường biểu hiện tương tự cảm lạnh với các triệu chứng như ho, sổ mũi, nghẹt mũi hoặc sốt nhẹ.

Tuy nhiên, ở trẻ sơ sinh, người cao tuổi và người mắc bệnh nền, vi rút này có thể gây viêm phổi, suy hô hấp và phải nhập viện.

Theo bác sĩ chuyên khoa I Lê Thị Giao Thi, Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu, người cao tuổi, đặc biệt từ 75 tuổi trở lên hoặc có thể trạng suy yếu, có nguy cơ gặp biến chứng nghiêm trọng khi nhiễm RSV. Vi rút không chỉ gây viêm phổi mà còn có thể làm nặng thêm các bệnh sẵn có như COPD, hen và suy tim.

Những người mắc bệnh tim, phổi mạn tính, suy giảm miễn dịch, bệnh thận giai đoạn cuối hoặc đái tháo đường có biến chứng cũng thuộc nhóm có nguy cơ cao gặp các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khi nhiễm RSV.

Thực tế, RSV ngày càng được ghi nhận là một nguyên nhân gây bệnh đường hô hấp ở người từ 60 tuổi trở lên. Ước tính năm 2019, tại các quốc gia phát triển, vi rút này gây khoảng 470.000 ca nhập viện và 33.000 ca tử vong trong bệnh viện ở nhóm tuổi này. 

Tại Việt Nam, theo mô hình dự báo trong 5 năm, có khoảng 4,6 triệu ca bệnh hô hấp cấp do RSV ở người từ 60 tuổi trở lên.

Theo TS Elena DeAngelis, Giám đốc Y khoa GSK Việt Nam, người mắc bệnh mạn tính vốn phải chú ý chăm sóc sức khỏe mỗi ngày. Khi nhiễm RSV hoặc các vi rút đường hô hấp khác, họ không chỉ có thể mệt mỏi trong vài ngày mà còn gặp khó khăn trong việc tự chăm sóc bản thân và duy trì các hoạt động thường ngày.

Khảo sát ghi nhận trong nhóm từng mắc RSV, 40% cho biết sức khỏe bị ảnh hưởng từ một tháng trở lên. Trong đó, 9% mất hơn một năm mới trở lại bình thường hoặc đến thời điểm khảo sát vẫn chưa hồi phục hoàn toàn.

Hơn một nửa số người từng mắc RSV (55%) đánh giá các triệu chứng ở mức nặng vừa hoặc rất nặng. Tỉ lệ này lên tới 68% ở người mắc bệnh thận mạn hoặc COPD, 64% ở người mắc bệnh tim mạch và 63% ở người mắc hen.

Khoảng trống trong nhận thức và dự phòng RSV

Dù 79% người tham gia khảo sát lo ngại vi rút đường hô hấp có thể ảnh hưởng đến việc kiểm soát bệnh mạn tính hoặc khiến triệu chứng nặng hơn, nhưng gần một nửa (46%) chưa trao đổi với nhân viên y tế về RSV trong hai năm qua. Đặc biệt, 33% cho biết chưa từng đề cập đến vi rút này khi trao đổi về sức khỏe.

Việc nhận diện nhóm nguy cơ và chủ động trao đổi với bác sĩ về các biện pháp dự phòng có ý nghĩa quan trọng, nhất là với trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ, người cao tuổi và người mắc bệnh nền.

Bác sĩ Giao Thi cho hay với người cao tuổi, đặc biệt là người có bệnh nền, RSV có thể gây bệnh hô hấp nghiêm trọng và làm nặng thêm tình trạng tim mạch, phổi hoặc các bệnh lý sẵn có.

Theo hướng dẫn của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), người từ 75 tuổi trở lên và người từ 50-74 tuổi có nguy cơ cao mắc RSV nặng được khuyến cáo tiêm một liều vắc xin phòng bệnh. Tại Việt Nam, việc tiêm chủng cần tuân thủ chỉ định được phê duyệt của từng loại vắc xin và hướng dẫn chuyên môn hiện hành.

Bên cạnh các biện pháp dự phòng đặc hiệu, người dân cần duy trì những thói quen phòng bệnh hằng ngày như rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, hạn chế tiếp xúc với người có triệu chứng nhiễm khuẩn hô hấp và giữ môi trường sống thông thoáng.

Các biện pháp dự phòng không bảo vệ tuyệt đối trước RSV, nhưng có thể góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh nặng và biến chứng, đặc biệt ở những nhóm dễ bị tổn thương. Vì vậy, chủ động tìm hiểu nguy cơ và trao đổi với nhân viên y tế để lựa chọn biện pháp phù hợp là điều cần thiết.

Cảnh giác cúm, RSV ở người bệnh tim mạch

Với người có bệnh tim mạch, cúm hay RSV (virus hợp bào hô hấp) không chỉ là một đợt nhiễm trùng hô hấp thông thường mà có thể trở thành yếu tố làm bệnh nền mất ổn định và làm tăng nguy cơ biến cố tim mạch.