Người dân miền Tây lên TP.HCM khám chữa bệnh: Bộ Y tế sẽ đánh giá nguyên nhân

Những ngày qua, Tuổi Trẻ đã đăng tải loạt bài viết, theo chân những người bệnh từ miền Tây đến TP.HCM khám, chữa bệnh. 

Theo thống kê từ các bệnh viện chuyên khoa, tuyến cuối hàng đầu tại TP.HCM cho thấy có tới 60%, thậm chí có lúc 70% bệnh nhân đến thăm khám và điều trị là người dân từ các tỉnh, thành, trong đó khu vực miền Tây - Đồng bằng sông Cửu Long luôn chiếm tỉ lệ cao nhất.

Trao đổi với Tuổi Trẻ về tình trạng nhiều người dân Đồng bằng sông Cửu Long phải lên TP.HCM khám, chữa bệnh, TS.BS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), cho rằng cần có số liệu cụ thể để đánh giá đúng thực trạng.

Theo ông, trước hết cần xác định trong số bệnh nhân từ miền Tây lên TP.HCM, bao nhiêu người thực sự cần được khám, chữa bệnh tại tuyến trên, bao nhiêu người có thể điều trị tại địa phương.

"Người dân có thể lựa chọn bệnh viện tuyến trên vì tin tưởng, vì trang thiết bị hiện đại, danh tiếng hoặc do chưa tin tưởng chất lượng khám, chữa bệnh tại địa phương.

Phải tìm hiểu cặn kẽ nguyên nhân rồi mới có giải pháp đồng bộ, khoa học. Không thể chỉ nhìn vào số lượng người bệnh đến các bệnh viện lớn rồi kết luận rằng y tế địa phương còn yếu kém", ông Đức nói.

Sẽ thống kê bệnh nhân từ từng tỉnh, thành

Ông Đức cho biết tới đây sẽ tổ chức cuộc họp về công tác chuyển giao kỹ thuật và chỉ đạo tuyến. Tại cuộc họp, ông sẽ yêu cầu các bệnh viện, trong đó có các bệnh viện ở TP.HCM, thống kê số lượng bệnh nhân đến khám, chữa bệnh trong vòng 3 tháng.

Việc thống kê cần làm rõ bệnh nhân đến từ địa phương nào, khám bệnh gì và phân loại cụ thể. Chẳng hạn, trong tổng số 10.000 lượt người đến khám mỗi ngày có bao nhiêu người đến từ An Giang, Cà Mau, Đồng Tháp, Vĩnh Long...

Trên cơ sở đó, các bệnh viện cần phân tích vì sao người dân lựa chọn đến TP.HCM, tại sao không khám, chữa bệnh tại các cơ sở y tế ở địa phương.

Theo ông Đức, đây là những thông tin cần thiết để ngành y tế xác định nguyên nhân và đưa ra giải pháp phù hợp.

Ông cũng cho rằng việc người dân phải đi xa khám, chữa bệnh gây ra nhiều khoản chi phí, không chỉ là tiền khám, điều trị mà còn có chi phí đi lại, ăn ở và người thân đi cùng.

Người bệnh và người đi cùng còn mất thời gian lao động, phát sinh chi phí cơ hội do mất ngày công. Nếu tính cả những khoản này, tổng chi phí xã hội là rất lớn.

Vì vậy, cần có số liệu cụ thể để đánh giá đầy đủ tình trạng, từ đó xác định giải pháp phù hợp.

Đánh giá kỹ nguyên nhân khiến người bệnh phải đi xa

Trước nhận định Đồng bằng sông Cửu Long còn là vùng trũng về y tế so với một số khu vực lân cận như Đông Nam Bộ, ông Đức cho rằng chưa thể kết luận ngay mà cần căn cứ vào số liệu thực tế.

Theo ông, Cần Thơ hiện có hệ thống y tế khá tốt về cơ sở vật chất và số lượng bệnh viện, gồm Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ, Bệnh viện Quân y 121, bệnh viện thuộc trường đại học và hệ thống bệnh viện của Sở Y tế. Các chuyên khoa cũng đã tương đối đầy đủ.

Một số địa phương như An Giang, Đồng Tháp cũng được đầu tư tốt. Trong khi đó, tại một số khu vực như Cà Mau khoảng cách địa lý có thể là yếu tố khiến người dân khó tiếp cận dịch vụ y tế.

Tuy nhiên, để đánh giá chính xác, ngành y tế cần kiểm tra cụ thể danh mục kỹ thuật các bệnh viện địa phương có thể thực hiện, cơ sở vật chất, trang thiết bị, đội ngũ chuyên môn và những lĩnh vực cần được hỗ trợ.

Ông Đức nhìn nhận tình trạng người dân lên tuyến trên khám, chữa bệnh đã tồn tại từ lâu. Hiện nay, điều kiện giao thông thuận lợi hơn cũng có thể khiến người dân dễ lựa chọn đến TP.HCM.

Chẳng hạn, trước đây thời gian di chuyển từ Cần Thơ đến TP.HCM có thể mất khoảng 6 tiếng, nhưng nay đã rút ngắn đáng kể, có thể chỉ còn vài tiếng.

Bên cạnh đó, cần tìm hiểu hoàn cảnh của người bệnh, họ thuộc nhóm có thu nhập hay người nghèo, khả năng tiếp cận dịch vụ y tế tại địa phương như thế nào.

"Cần có bức tranh tổng thể, có số liệu cụ thể trước khi đưa ra đánh giá. Không thể cảm tính để phê bình hay kết luận về chất lượng y tế của bất kỳ địa phương nào", ông Đức nhấn mạnh.

Chuyển giao kỹ thuật phải hiệu quả

Cùng với việc thống kê bệnh nhân, ông Đức cho rằng cần đánh giá thực chất hiệu quả chuyển giao kỹ thuật giữa các bệnh viện, tránh tình trạng chỉ dừng lại ở việc tổ chức các đợt hỗ trợ chuyên môn.

Theo ông, trước mỗi hoạt động chuyển giao, cần xác định rõ bệnh viện tuyến trên chuyển giao kỹ thuật gì, vì sao lựa chọn kỹ thuật đó và sau khi tiếp nhận, bệnh viện tuyến dưới có thể thực hiện được những gì.

Ông lấy ví dụ, trước đây có 100 bệnh nhân mỗi ngày phải lên bệnh viện tuyến trên điều trị. Sau khi được chuyển giao kỹ thuật, bệnh viện tuyến dưới cần có khả năng tiếp nhận và điều trị được ít nhất một nửa số bệnh nhân này.

Như vậy, hoạt động chuyển giao phải có mục tiêu cụ thể và có số liệu để đánh giá kết quả. Không thể chỉ tổ chức chuyển giao, cử nhân lực tuyến trên xuống hỗ trợ rồi kết thúc mà không đánh giá bệnh viện tuyến dưới đã làm được gì, số lượng bệnh nhân được điều trị tại chỗ có tăng lên hay không.

"Chúng ta phải làm chặt chẽ, có số liệu và có căn cứ để đánh giá hiệu quả thực chất của hoạt động chuyển giao kỹ thuật", ông Đức nói.

Bệnh nhân miền Tây chiếm bao nhiêu phần trăm trong bệnh viện lớn ở TP.HCM?

Thống kê từ các bệnh viện chuyên khoa, tuyến cuối hàng đầu tại TP.HCM cho thấy một thực tế gây choáng: có tới 60%, thậm chí có lúc 70% bệnh nhân đến thăm khám và điều trị là người dân từ các tỉnh, thành, trong đó khu vực miền Tây - ĐBSCL luôn chiếm tỉ lệ cao nhất.