Ngày 3-1, Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế xác nhận vừa dựng lên một ngôi nhà gỗ ngay trước lối ra vào nơi yên nghỉ của Hoàng thái hậu Từ Dụ - Xương Thọ lăng.

Xương Thọ lăng nằm cạnh khu lăng mộ của vua Thiệu Trị (phường Thủy Xuân, TP Huế), được xây dựng vào những năm đầu thế kỷ XX với bố cục theo hướng "nội quan, ngoại quách".

Trước đó vào năm 2023, Xương Thọ lăng được đơn vị này tiến hành trùng tu lớn, tu bổ các hạng mục như trụ biểu, hồ Tân Nguyệt và hệ thống cống đối lưu, sân nền, bậc cấp trước lăng, tường thành.

Cuộc trùng tu kéo dài trong vòng 1 năm, hoàn thành vào tháng 6-2024 với tổng kinh phí hơn 6,7 tỉ đồng. Toàn bộ kinh phí trùng tu Xương Thọ lăng được lấy từ nguồn xã hội hóa thông qua Quỹ Bảo tồn di sản Huế.

Sau khi trùng tu, lăng mộ của Hoàng thái hậu Từ Dụ (bà có tên húy là Phạm Thị Hằng, trưởng nữ của Lễ bộ Thượng thư Phạm Đăng Hưng) đã trở thành một điểm tham quan được nhiều khách du lịch (đặc biệt là hậu duệ thuộc dòng họ Phạm Đăng của bà) thường xuyên lui tới tham quan, hương khói.

Tuy nhiên mới đây ở khu lăng mộ này xuất hiện một ngôi nhà rường bằng gỗ "lạ", được xây dựng kiên cố nằm ngay cổng ra vào khu vực lăng mộ của bà.

Ngôi nhà cao khoảng 6m, có 16 cột gỗ, được làm theo lối nhà rường, phần móng lát gạch, mái lợp ngói. Ở giữa đặt một gian thờ bằng gỗ, trang trí hoa văn theo lối xưa.

Nhiều du khách khi đến tham quan khu lăng mộ của Hoàng thái hậu Từ Dụ đã tỏ vẻ ngạc nhiên khi thấy sự xuất hiện của ngôi nhà gỗ này.

Anh Phong (trú TP Huế) cho biết anh đã đi nhiều lăng mộ của các vua triều Nguyễn, nhưng không có lăng mộ nào có phần nhà kiên cố dựng lên ngày trước lối ra vào khu mộ như vậy cả.

"Các lăng mộ, nơi cúng tế đều có sân chầu đặt sẵn các cột trụ móng để khi triều đình có nghi lễ cúng tế sẽ dựng nhà tạm trên phần móng đó. Thế nhưng như căn nhà này người ta lại làm kiên cố, thật lạ lẫm", anh Phong nói

Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, ông Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế, xác nhận công trình này là do phía trung tâm tiến hành xây dựng.

Ông Trung cho biết việc xây dựng ngôi nhà nhằm phục vụ việc hương khói lâu dài cho Hoàng thái hậu Từ Dụ, tránh tình trạng lãng phí khi mỗi lần kỵ giỗ đều phải dựng nhà tạm trên nền móng sân gạch trước lăng.

Công trình này cũng được một người ở Hà Nội tài trợ toàn bộ, chứ không lấy nguồn từ ngân sách hay Quỹ Bảo tồn di sản.

Ngoài việc tài trợ xây dựng nhà gỗ hương khói tại lăng mộ Hoàng thái hậu Từ Dụ, người này còn tài trợ kinh phí lát đá đoạn đường dẫn từ khu vực trụ biểu vào bên trong khu mộ và xây mới cổng vào lăng vua Thiệu Trị bằng gỗ.

"Mong ước của người tài trợ là mong muốn có một nơi để tránh mưa gió mỗi lần cúng tế, thắp hương cho Hoàng thái hậu, tránh lãng phí khi dựng nhà bạt tạm thời rồi xong việc thì dỡ bỏ.

Chúng tôi cũng mong muốn làm sao có một nơi cúng bái thật nghiêm trang, sạch đẹp, phục vụ khách tham quan cũng như nhu cầu hương khói của con cháu của Hoàng thái hậu", ông Trung nói.

Nhà cổ Huỳnh Thủy Lê: Từ ký ức riêng đến di tích quốc gia

Xây dựng năm 1895 bên dòng Sa Giang, nhà cổ Huỳnh Thủy Lê là dấu ấn kiến trúc tiêu biểu của Sa Đéc. Sau hơn 130 năm, ngôi nhà vẫn gần như nguyên vẹn, nổi bật với sự giao thoa hài hòa giữa kiến trúc Pháp, nhà ba gian Việt và hoa văn mang dấu ấn Hoa.