Nên giữ mức trần sở hữu nhà của người nước ngoài tối đa 30% số căn hộ

Chiều 22-10, các đại biểu Quốc hội tiếp tục thảo luận tại tổ về 3 dự án luật sửa đổi: Đất đai, Nhà ở, Kinh doanh bất động sản.

Nên giữ mức trần không quá 30% trong luật

Thảo luận về dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), đại biểu Nguyễn Thành Tâm (TP.HCM) cho rằng việc tạo điều kiện cho tổ chức, cá nhân nước ngoài sở hữu nhà ở hợp pháp có ý nghĩa thu hút đầu tư, nhưng giới hạn sở hữu còn liên quan đến quản lý dân cư, quản lý địa bàn và quốc phòng, an ninh.

Đại biểu đề nghị giữ mức trần sở hữu không quá 30% số căn hộ trong một tòa nhà chung cư trong luật, đồng thời giao Chính phủ quy định cách tính, quản lý số lượng căn hộ và xử lý các tình huống phát sinh trong thực tế.

Đại biểu nhắc lại khoản 1 Điều 19 Luật Nhà ở năm 2013 quy định mức trần sở hữu của tổ chức, cá nhân nước ngoài không quá 30% số căn hộ trong một tòa nhà chung cư. Dự thảo trình tại kỳ họp thứ nhất vẫn giữ mức trần này, nhưng dự thảo trình tại kỳ họp thứ hai chuyển sang quy định số lượng căn hộ theo tỉ lệ do Chính phủ quy định.

“Đây là thay đổi chính sách đáng kể, cần giải trình căn cứ và đánh giá tác động”, đại biểu nêu. 

Theo ông Tâm, giới hạn sở hữu không chỉ là vấn đề thị trường bất động sản mà còn liên quan đến quản lý dân cư, quản lý địa bàn và quốc phòng, an ninh, nhất là tại khu vực biên giới, ven biển, hải đảo, gần công trình, mục tiêu trọng yếu. 

Đại biểu lưu ý: “Không nên mặc nhiên coi tỉ lệ sở hữu cao hơn là rủi ro an ninh, nhưng việc điều chỉnh phải có căn cứ và cơ chế kiểm soát rõ ràng”.

Từ đó ông đề nghị giữ mức trần không quá 30% trong luật, đồng thời giao Chính phủ quy định cách tính, quản lý số lượng căn hộ, xử lý trường hợp tòa nhà có nhiều đơn nguyên, dự án có nhiều tòa nhà và kiểm soát các giao dịch phát sinh.

Mở rộng quyền sở hữu phải làm rõ quan hệ với quyền sử dụng đất

Cũng góp ý về quyền sở hữu bất động sản của tổ chức, cá nhân nước ngoài, đại biểu Trần Anh Tuấn (TP.HCM) đề nghị cân nhắc quy định cho phép người nước ngoài mua, thuê mua phần diện tích sàn trong công trình xây dựng khi các cơ sở pháp lý liên quan chưa được làm rõ.

Theo đại biểu, điểm b khoản 2 Điều 8 dự thảo cho phép tổ chức, cá nhân nước ngoài mua, thuê mua phần diện tích sàn trong công trình xây dựng. Trong khi đó điểm b khoản 1 Điều 11 quy định việc mua bán, thuê mua về nguyên tắc phải gắn với quyền sử dụng đất; trường hợp công trình có nhiều chủ sở hữu thì các chủ sở hữu phải có quyền sử dụng đất chung. Điểm c khoản 4 Điều 12 cũng yêu cầu xác định quyền sử dụng đất gắn với phần diện tích sàn đó.

Tuy nhiên pháp luật đất đai hiện hành không xác định cá nhân nước ngoài là người sử dụng đất. Đại biểu cho rằng nếu không làm rõ ranh giới giữa quyền sở hữu công trình với quyền đối với đất thì sẽ khó thống nhất trong việc đăng ký, cấp giấy chứng nhận cũng như xử lý các vấn đề phát sinh trong thực tiễn.

“Vì vậy tôi cho rằng cần cân nhắc việc mở rộng quyền mua, thuê mua phần diện tích sàn trong công trình xây dựng đối với tổ chức, cá nhân nước ngoài khi chúng ta chưa làm rõ các cơ sở pháp lý, tác động của chính sách và ý kiến của cấp có thẩm quyền liên quan”, ông Tuấn nêu.

Theo đại biểu, Nghị quyết 21 của Trung ương cũng không cho phép người nước ngoài nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất dưới mọi hình thức. Vì vậy nếu tiếp tục cho phép người nước ngoài mua phần diện tích sàn xây dựng, luật cần quy định rõ phạm vi quyền sở hữu, mối quan hệ với quyền sử dụng đất, thời hạn và giới hạn sở hữu, khu vực hạn chế, việc đăng ký, cấp giấy chứng nhận cũng như cách xử lý khi hết thời hạn hoặc chuyển giao quyền sở hữu.

Đại biểu đề nghị gỡ vướng gia hạn đất hết hạn của doanh nghiệp sau cổ phần hóa

Ở góc độ khác, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Thanh Bình (Hưng Yên) cho biết thực tiễn xử lý đất đai của doanh nghiệp sau cổ phần hóa còn vướng mắc khi quy hoạch thay đổi, hồ sơ và phương án sử dụng đất chưa được giải quyết đầy đủ.

Về gia hạn sử dụng đất, đại biểu chỉ ra dự thảo quy định người sử dụng đất có nhu cầu thì được Nhà nước “xem xét gia hạn”, nhưng chưa làm rõ tiêu chí chấp thuận, căn cứ từ chối. Điều này có thể khiến hồ sơ kéo dài, đình trệ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Bà đề nghị bỏ cụm từ “xem xét”, quy định rõ điều kiện gia hạn như sử dụng đất ổn định, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính, đáp ứng yêu cầu pháp luật và quy hoạch. Đồng thời cần ấn định thời hạn giải quyết, yêu cầu cơ quan có thẩm quyền trả lời bằng văn bản, nêu rõ căn cứ nếu từ chối.

Với đất hết hạn không thuộc trường hợp được gia hạn nhưng Nhà nước chưa thu hồi, đại biểu đề nghị làm rõ cơ chế giao đất, cho thuê đất thực hiện dự án mới phù hợp quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được phê duyệt; đồng thời thống nhất quy định về lựa chọn nhà đầu tư và chuyển mục đích sử dụng đất.

Chủ tịch Quốc hội: Không thể mặc nhiên coi người chưa có sổ đỏ là lấn chiếm đất

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh phải bảo đảm mức giá thỏa thuận hợp lý và bảo vệ quyền lợi của những người còn lại khi Nhà nước thu hồi phần diện tích đất chưa đạt được thỏa thuận. Đặc biệt, không thể chỉ vì chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà mặc nhiên coi người dân lấn chiếm hoặc sử dụng đất trái pháp luật.