Theo tờ Wall Street Journal, Iran đang gấp rút tìm cách lưu trữ lượng dầu dư thừa để tránh việc ngừng sản xuất quy mô lớn, trong bối cảnh lệnh phong tỏa của Mỹ khiến xuất khẩu đình trệ và các cuộc đàm phán chấm dứt chiến sự vẫn bế tắc.

Để ứng phó, Tehran đang khôi phục các cơ sở lưu trữ bỏ hoang, tận dụng container tạm bợ và tìm cách vận chuyển dầu thô bằng đường sắt sang Trung Quốc.

Những biện pháp bất thường này nhằm trì hoãn một cuộc khủng hoảng hạ tầng và làm suy giảm sức ép của Washington trong thế đối đầu tại eo biển Hormuz.

Iran muốn tránh kịch bản phải đóng các giếng dầu và khiến nguồn thu sụt giảm sâu hơn, theo bà Sanam Vakil, Giám đốc chương trình Trung Đông và Bắc Phi tại Viện Quan hệ Quốc tế Hoàng gia (Anh).

"Việc ngừng khai thác sẽ gia tăng áp lực và thúc đẩy các cuộc đàm phán", bà Vakil nhận định.

Mỹ đã áp đặt lệnh phong tỏa hoàn toàn các cảng Iran từ ngày 13-4, khiến lượng dầu Iran có thể bốc lên tàu giảm mạnh.

Từ mức trung bình 2,1 triệu thùng/ngày trong giai đoạn từ ngày 1 đến 13-4, con số này rơi xuống chỉ còn khoảng 567.000 thùng/ngày trong giai đoạn ngày 14 đến 23-4, với chỉ năm chuyến hàng được ghi nhận, theo công ty phân tích hàng hóa Kpler.

Lượng dầu tồn kho trên đất liền hiện đã tăng thêm 4,6 triệu thùng, lên khoảng 49 triệu thùng. Tổng công suất lưu trữ ước tính đạt 86-95 triệu thùng, nhưng hạn chế vận hành, yếu tố an toàn và điều kiện địa lý khiến phần lớn dung lượng này có thể không sử dụng được.

Iran cũng đã sử dụng các tàu chở dầu rỗng để lưu trữ ngoài khơi, với tổng sức chứa khoảng 15 triệu thùng. Tuy nhiên, khi các tàu này không thể tiếp cận thị trường quốc tế, Tehran buộc phải tìm giải pháp khác để kéo dài thời gian.

Các chuyên gia tranh luận về thời điểm Iran đạt ngưỡng cạn kiệt không gian lưu trữ, nhưng nhiều người nhận định điều đó có thể xảy ra trong chưa đầy hai tuần.

Tổng thống Mỹ Donald Trump thậm chí cho rằng chỉ cần ba ngày để hệ thống lưu trữ của Iran bị quá tải.

Trước tình trạng này, công ty dầu khí quốc gia Iran đã bắt đầu cắt giảm sản lượng nhằm tránh tắc nghẽn hệ thống và các rủi ro kỹ thuật.

Kpler ước tính nếu phong tỏa kéo dài, sản lượng dầu thô của Iran có thể giảm hơn một nửa, xuống còn 1,2-1,3 triệu thùng/ngày vào giữa tháng 5.

Tuy nhiên, việc ngừng khai thác đột ngột có thể gây tổn hại cho các mỏ lâu năm, đặc biệt những mỏ có áp suất thấp hoặc cấu trúc địa chất yếu - chiếm khoảng một nửa tổng số mỏ dầu Iran.

Dù các kỹ sư nước này dày dạn kinh nghiệm vận hành dưới các lệnh trừng phạt, hệ thống thiết bị cũ kỹ và các mỏ đã khai thác lâu năm khiến việc cắt giảm sản lượng trở nên đặc biệt rủi ro.

Mỹ trừng phạt 'ông lớn' lọc dầu Trung Quốc để siết Iran

Động thái nhắm vào Hengli Petrochemical được đánh giá là bước đi lớn nhất của Washington từ trước tới nay trong lĩnh vực lọc dầu Trung Quốc. Đây được xem là nỗ lực nhằm cắt giảm nguồn thu dầu mỏ, qua đó kéo Tehran trở lại bàn đàm phán.